De Peildatum

l.scheepens • May 15, 2019

Wat is het belang van de peildatum?

Bij de echtscheiding na een huwelijk in gemeenschap van goederen is de verdeling van die gemeenschap een belangrijk onderdeel. Wat hoort tot de gemeenschap en wat is de waarde?
Indien partijen samen afspraken kunnen maken begint de verdeling met de vaststelling van de peildatum. De peildatum kan in overleg worden bepaald. Gekozen kan worden voor een datum in het verleden, bijvoorbeeld de datum waarop de samenwoning feitelijk werd verbroken. De datum ondertekening van het convenant wordt vaak gekozen. Er wordt een peildatum bepaald voor de vaststelling van de samenstelling van de boedel en een peildatum voor de waardering. Welke bezittingen en schulden zijn er op de peildatum en wat is de waarde daarvan.
Als partijen niet tot overeenstemming kunnen komen hanteert de rechtbank de wettelijke peildatum. De datum indiening van het verzoekschrift geldt als wettelijke peildatum voor wat betreft de samenstelling van de gemeenschap omdat op die datum de gemeenschap wordt ontbonden. Een auto aangeschaft na die datum door één van partijen valt dus niet meer in de gemeenschap. Voor de lening die daarvoor mogelijk is afgesloten kan de andere partij ook niet meer worden aangesproken door de schuldeiser mits het verzoekschrift is ingeschreven in het daartoe bestemde register. Voor de waardering wordt aangesloten bij de datum verdeling. Indien de verdeling wordt vastgelegd door de rechtbank is de datum beschikking dus bepalend voor de waarde, tenzij in de beschikking anders wordt bepaald. Daartoe kan aanleiding bestaan bijvoorbeeld indien er bijvoorbeeld kosten (premie) verbonden zijn aan een bepaalde bezitting (levensverzekering). Indien de polis aan een van partijen wordt toebedeeld, zal de waarde van de polis verdeeld moeten worden en daarbij zal rekening gehouden worden met de premiebetaling na de datum ontbinding van het huwelijk. Dat kan door de peildatum voor de waardering gelijk te stellen met de datum ontbinding.
De huizenprijzen zijn ook niet constant. Indien partijen afspraken maken over de woning, wordt de waarde meestal door een taxatie bepaald. Bij een onderlinge vaststelling van de waarde moet rekening worden gehouden met de belastingdienst die zal nagaan of partijen zijn uitgegaan van een reële waarde. Als dat niet zo is, kan er een aanslag worden opgelegd omdat het waardeverschil kan worden aangemerkt als een schenking.
Indien de woning verkocht wordt aan derden, wordt de opbrengst verdeeld. De peildatum valt dus feitelijk samen met de datum levering na verkoop.
Als de peildatum is bepaald kan er verdeeld worden. Een auto die net zoveel waard is als de inboedel kan aan de ene partij worden toebedeeld en de inboedel aan de ander. De inboedel kan ook bij helften verdeeld worden en de waarde van de auto kan in geld verrekend worden. Er zijn vele variaties mogelijk, waarbij het uitgangspunt is dat ieder recht heeft op de helft van het saldo van de gemeenschap. Dat betekent dat wanneer de bezittingen niet gelijk verdeeld worden, er een vergoeding wegens overbedeling kan worden vastgesteld waardoor partijen per saldo ieder evenveel krijgen uit de gemeenschap.
Tussen de afgesproken peildatum, de feitelijke verdeling en de echtscheiding verstrijkt er nog een periode waarin bezittingen meer of minder waard kunnen worden. De peildatum is ook van belang voor de vaststelling voor wiens rekening of risico die waarde-vermeerdering of vermindering komt. Schade aan de auto die is veroorzaakt na de peildatum die is afgesproken in verband met de verdeling komt voor rekening van degene die de auto toebedeeld heeft gekregen.

By l.scheepens March 30, 2026
Als één van de echtgenoten borg staat voor de schuld van zijn/haar BV dan valt deze ook in de gemeenschap van goederen
Is alimentatie op de euro af nauwkeurig te berekenen?
By l.scheepens March 27, 2026
Is het een goed idee om de rechtbank te verzoeken de alimentatie te berekenen en vast te stellen als je het onderling bijna eens bent over de hoogte van de alimentatie, maar niet helemaal? Hoe nauwkeurig is een alimentatieberekening?
By l.scheepens January 9, 2026
Bestaat er ruimte voor een vergoedingsrecht bij een alsof-beding in de huwelijkse voorwaarden?
By l.scheepens January 8, 2026
De Hoge Raad doet uitspraak over vermeende halvering van het vergoedingsrecht in het kader van artikel 1:94 lid 7 BW
By l.scheepens December 16, 2025
Heb je recht op vergoeding als je meer hebt ingebracht bij de aankoop van een woning?
detective
By l.scheepens November 14, 2025
De kosten voor het inschakelen van een detective/recherchebureau kunnen behoorlijk oplopen. Dat doe je dus eigenlijk alleen maar als er iets mee te winnen valt. In het kader van de alimentatieverplichting kan het inschakelen van een detective winst opleveren. Volgens artikel 1:160 BW vervalt het recht op partneralimentatie niet alleen als er sprake is van hertrouwen van de alimentatiegerechtigde, maar ook als die gaat samenwonen als ware zij/hij gehuwd. Dat laatste wordt niet snel toegegeven. En als het niet wordt erkend dan moet dat door degene die stelt dat er sprake is van samenwonen worden bewezen. Daartoe kan een rapport van een recherchebureau dienen. In een zaak die diende bij de rechtbank Gelderland had de man om vaststelling van partneralimentatie gevraagd. De vrouw beriep zich op artikel 1:160 BW. Volgens haar woonde de man sinds het uiteengaan van partijen samen met zijn nieuwe partner X als waren zij gehuwd. Ter onderbouwing van die stelling heeft de vrouw een rechercherapport van [detectivebureau] overgelegd. De vrouw verzocht de rechtbank het verzoek van haar ex af te wijzen en hem te veroordelen in de kosten van het rechercherapport ad (afgerond) € 13.000. De man erkende dat hij een duurzame affectieve relatie had met X maar niet dat hij zou samenwonen. Hij bracht naar voren dat X een eigen huis had en hij ook. De rechtbank overweegt als volgt. Bij de invulling van het vereiste samenwonen moet aansluiting worden gezocht bij de moderne maatschappij. Het feit dat de man en X beiden nog een eigen woning aanhouden, hoeft op zichzelf niet uit te sluiten dat sprake is van samenleven als gehuwden (HR 19 november 2004, ECLI:NL:HR:2004:AQ7380 ). Voor het aannemen van samenwoning moet wel duidelijk zijn dat het zwaartepunt van het verblijf in één van de twee woningen ligt, dan wel dat betrokkenen het grootste deel van de tijd bij elkaar doorbrengen, wisselend in de ene en de andere woning. Uit het overgelegde rechercherapport blijkt dat de man en X gedurende de gehele observatieperiode in de woning van de man aanwezig waren, zowel samen als afzonderlijk van elkaar. Zij hebben elkaars huissleutel, doen samen boodschappen, gaan samen winkelen, rijden samen in de auto van de man en hebben samen de tuin versierd met kerstverlichting. De man heeft slechts in het algemeen betwist dat hij samenwoont en aangevoerd dat het rechercherapport ‘niet deugt’ en jegens hem ‘onrechtmatig’ is. Het lag echter op zijn weg om hetgeen door de vrouw gemotiveerd is gesteld in voldoende mate te betwisten. De man heeft geen enkel inzicht gegeven in hoe hij en X het leven met elkaar vormgeven, zoals inzicht in hoe vaak zij wel of niet bij elkaar zijn. De man heeft geen stukken overgelegd waaruit blijkt dat hij en X allebei beschikken over een eigen woning, zoals afschriften van bankrekeningen waaruit blijkt dat zij ieder hun eigen woonkosten betalen, of de jaarafrekeningen van het stroom- en gasverbruik in beide woningen sinds december 2022. Ook heeft de man geen financiële stukken overgelegd waaruit blijkt dat hij niet samenwoont, zoals een uitkeringsspecificatie waaruit zou blijken dat hij een AOW-uitkering krijgt voor een alleenstaande. Voorts had het op de weg van de man gelegen om de stelling dat er sprake is van een gemeenschappelijke huishouding voldoende te betwisten, door te stellen - en zo nodig te onderbouwen - dat hij voor eigen rekening boodschappen doet. De rechtbank concludeert dat de man met X samenwoont als ware hij gehuwd in de zin van artikel 1:160 BW. De rechtbank acht bewezen dat de samenwoning in ieder geval sinds december 2022 bestond, omdat dit niet voldoende is betwist. Dat betekent dat de eventuele aanspraak van de man op een partnerbijdrage al was geëindigd op het moment dat hij het verzoekschrift tot vaststelling van partneralimentatie indiende. De rechtbank wijst het verzoek van de man af. Op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b BW kunnen de kosten voor het inschakelen van een detectivebureau voor vergoeding in aanmerking komen. Daarvoor is vereist, zo volgt uit vast jurisprudentie, dat (1) een sine qua non-verband bestaat tussen de aansprakelijkheid scheppende gebeurtenis en de kosten, (2) de kosten in zodanig verband staan met die gebeurtenis dat zij, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en de schade, aan de aansprakelijke persoon kunnen worden toegerekend, (3) het redelijk was om in verband met een onderzoek naar de mogelijke gevolgen van die gebeurtenis deskundige bijstand in te roepen en (4) de daartoe gemaakte kosten redelijk zijn. Volgens de rechtbank is hier aan deze voorwaarden voldaan. Immers, indien de man niet was gaan samenwonen met X als ware hij gehuwd en vervolgens een verzoek tot partneralimentatie had ingediend, dan had de vrouw het detectivebureau niet ingeschakeld. De kosten daarvan staan in zodanig verband met de samenwoning van de man, dat deze aan hem kunnen worden toegerekend, die geen melding heeft gemaakt van de samenwoning. Gelet op de zware stelplicht en bewijslast die in het kader van artikel 1:160 BW op de vrouw rust, was het redelijk om deskundige bijstand in te roepen. Voorts acht de rechtbank de door de vrouw aangetoonde kosten van het detectivebureau redelijk, gelet op de omvang van het onderzoek en het rapport. Nu de vrouw deze kosten genoegzaam heeft aangetoond met gespecificeerde nota's, wijst de rechtbank het verzochte bedrag toe. Rechtbank Gelderland 20 oktober 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:8769
By l.scheepens September 22, 2025
Ben je verplicht om meer te gaan werken als je parttime werkt en je wilt aanspraak maken op partneralimentatie?
By l.scheepens September 18, 2025
Moet bij de vaststelling van alimentatie rekening worden gehouden met dividend als inkomen wanneer de aandelen zijn overgenomen tegen betaling van een vergoeding
By l.scheepens September 10, 2025
wat als je afspraken maakt in een convenant en deze worden niet nagekomen?
By l.scheepens September 9, 2025
Zitten er ook nadelen aan mediation? Wie schakel je het beste in als je wilt scheiden? een echtscheidingsadvocaat of een mediator? Wat zijn de verschillen tussen een advocaat en een mediator en waar moet je op letten?
meer blogs