2e0c1946

Valt de borgstelling ook in de gemeenschap?

Mon, 30 Mar 2026 04:44:37 GMT

Een gevolg van de algehele wettelijke gemeenschap van goederen is dat in beginsel alle goederen in de gemeenschap vallen en dat in beginsel alle schulden op de huwelijksgoederengemeenschap verhaalbaar zijn. Op basis van art. 1:100 BW moet de huwelijksgoederengemeenschap bij helfte worden verdeeld. Slechts onder zeer uitzonderlijke omstandigheden kan van een verdeling bij helfte worden afgeweken.

Een borgstelling (of borgtocht ) is een overeenkomst waarbij een derde persoon (de borg) zich garant stelt voor de schuld van een ander (de hoofdschuldenaar). Als de hoofdschuldenaar niet betaalt, kan de schuldeiser het geld op de borg verhalen, wat vaak voorkomt bij zakelijke leningen of particuliere borgtocht voor leningen van kinderen. Het is niet ongebruikelijk dat de bank aan de directeur (DGA) van een onderneming (BV) vraagt om garant te staan voor de terugbetaling als er geld wordt geleend om in de onderneming te investeren.

De Hoge Raad oordeelt dat de schulden waar een van de echtgenoten zich als medeschuldenaar voor heeft verbonden of zich borg voor heeft gesteld in de huwelijksgemeenschap vallen.

De borgstelling is wettelijke geregeld in artikel 7:850 BW. Een borg verbindt zich tot nakoming van de verbintenis die de hoofdschuldenaar tegenover zijn schuldeiser heeft of zal krijgen en is (op grond van art. 7:850 lid 3 BW) in beginsel hoofdelijk aansprakelijk voor de schuld van de hoofdschuldenaar jegens de schuldeiser. Op grond van art. 1:94 lid 5 (oud) BW, dat bepaalt dat de huwelijksgoederengemeenschap in beginsel alle schulden van ieder van de echtgenoten omvat, valt ook een uit borgtocht voortvloeiende schuld van de echtgenoot in de gemeenschap.

De (hoofdelijke) aansprakelijkheid van één van de echtgenoten jegens een schuldeiser bepaalt of en voor welke omvang de schuld in de huwelijksgoederengemeenschap valt. Indien een echtgenoot zich als medeschuldenaar (hoofdelijk) heeft verbonden tot nakoming van de gehele schuld (art. 6:7 BW), valt deze schuld krachtens art. 1:94 lid 5 (oud) BW in de gemeenschap.

Hoge Raad, 06-03-2026 ECLI:NL:HR:2026:347

Kinderalimentatie: elke euro telt?

Fri, 27 Mar 2026 17:15:44 GMT

Het is niet de bedoeling dat over enkele euro's geprocedeerd wordt

Bij de rechtbank Rotterdam verzoekt een moeder de kinderalimentatie vast te stellen op € 142,10 per kind per maand. Volgens vader hoeft hij maar € 138 per kind per maand te betalen.

De rechtbank stelt vast dat het geschil zich beperkt tot € 5 per kind per maand. De rechter is er niet om zich te bekommeren om kleinigheden en de rechtbank vindt dat daar hier sprake van is, mede gelet op de behoefte van de kinderen en de hoogte van de inkomens van partijen. De rechtbank middelt daarom de bedragen en rondt het bedrag af op hele euro’s. Dat betekent dat M een bijdrage van € 141 per kind per maand moet gaan betalen.

De rechtbank Rotterdam wijst partijen erop dat de berekening van kinderalimentatie geen exacte wetenschap is. De begrippen ‘behoefte’ en ‘draagkracht’ zijn open normen en daarvan is niet in wet- of andere regelgeving vastgelegd wat daar precies onder moet worden verstaan. Voor de invulling van die begrippen wordt gebruik gemaakt van de aanbevelingen in het Rapport Alimentatienormen van de Expertgroep Alimentatie. In die aanbevelingen worden diverse forfaitaire bedragen gehanteerd, waarbij ook afrondingen voorkomen. Het is dan ook inherent aan de berekening van kinderalimentatie dat deze nooit exact overeenkomt met de werkelijke situatie van partijen, maar dat slechts kan worden gekomen tot een benadering hiervan. Een discussie op detailniveau, waarbij een bijdrage tot op de euro nauwkeurig wordt berekend, is daarom een illusie. Bovendien zou dat onwenselijk zijn, omdat dan iedere kleine wijziging aanleiding zou kunnen zijn om tot een herberekening te komen. De vastgestelde kinderalimentatie dient juist een bepaalde bestendigheid te kennen, om te voorkomen dat ouders steeds opnieuw in discussies (en wellicht zelfs procedures) belanden over de hoogte van de kinderalimentatie. Slechts die wijzigingen die een significant effect hebben op de behoefte of draagkracht, vormen aanleiding om de alimentatie opnieuw vast te (laten) stellen. Partijen dienen zich daarvan bewust te zijn bij eventuele discussies over de kinderalimentatie in de toekomst.

Rechtbank Rotterdam 18 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:2351

vergoedingsrecht bij finaal verrekenbeding

Fri, 09 Jan 2026 07:30:08 GMT

In veel huwelijkse voorwaarden staat een verrekenbeding waarbij partijen afspreken dat jaarlijks (periodiek) het inkomen dat overblijft na aftrek van de kosten van de huishouding, wordt verdeeld en/of een finaal verrekenbeding. Een finaal verrekenbeding treedt in werking op het einde van het huwelijk door scheiding of overlijden. Een variant van het finaal verrekenbeding is het 'alsof-beding' waarbij het vermogen wordt verrekend, alsof er sprake was van een gemeenschap van goederen, ieder de helft dus. Kan er bij een alsof-beding, waarbij partijen bij het einde van hun huwelijk hun vermogens met elkaar zullen verrekenen alsof zij in de wettelijke algehele gemeenschap van goederen waren gehuwd, nog sprake zijn van een vergoedingsrecht? Een vergoedingsrecht (vordering) ontstaat bij meerinbreng. Bijvoorbeeld bij de aankoop van de woning, waarbij de één meer inbrengt dan de ander. Bij een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen speelt dat niet, tenzij er sprake is van privévermogen. Dat kan er zijn, bijvoorbeeld door een erfenis die niet in de gemeenschap is gevallen.

Het gerechtshof Amsterdam kreeg de vraag voorgelegd of er bij een 'alsofbeding' in de huwelijkse voorwaarden nog ruimte is voor een vergoedingsrecht en deed op 4 februari 2025 uitspraak. Die ruimte is er, net zoals er ook bij een huwelijk in gemeenschap van goederen toch een vergoedingsrecht kan ontstaan. Als de investeringen zijn gedaan met vermogen dat niet tot het te verrekenen vermogen behoort, dan is er een vergoedingsrecht ontstaan. Er moet dus wel gesteld en onderbouwd worden dat de investeringen uit niet te verrekenen vermogen zijn betaald.

de uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHAMS:2025:496

geen halvering vergoedingsrecht

Thu, 08 Jan 2026 06:34:46 GMT

Een beperkte gemeenschap van goederen is sinds 1 januari 2018 de standaard bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap , waarbij alleen bezittingen en schulden die tijdens het huwelijk gezamenlijk worden opgebouwd, gemeenschappelijk zijn, terwijl bezittingen en schulden die je al had vóór het huwelijk (zoals een eigen huis, auto) privé blijven, net als schenkingen en erfenissen, tenzij anders bepaald. Een huis dat je al samen hebt gekocht vóór het huwelijk blijft natuurlijk gemeenschappelijk en ook de (hypotheek)schuld die daarbij hoort. Maar wat nu als er sprake is geweest van meerinbreng? Van meerinbreng is sprake als één van partijen meer heeft bijgedragen bij de aankoop van het huis, de verbouwing of wanneer er sprake is geweest van een aflossing op de hypotheekschuld door één van beiden. In dat geval ontstaat een vordering op de ander (een schuld).

Vanwege de formulering van artikel 1:94 lid 7 BW werd lang gedacht dat de schuld wegens meerinbreng ook in de (beperkte) gemeenschap zou vallen, net als de hypotheekschuld, als zijnde verbonden aan het gemeenschappelijk goed, de woning. De vordering zou daarmee halveren. Wat in de gemeenschap is gevallen behoort immers aan partijen gezamenlijk (50/50) toe.

Dat de schuld van de ene echtgenoot aan de andere echtgenoot die vóór het huwelijk was ontstaan als gevolg van meerinbreng, in de gemeenschap van goederen zou vallen, werd door velen wel als onredelijk gezien maar het stond zo in de wet. Nog steeds trouwens maar de Hoge Raad heeft nu anders geoordeeld, door het artikel een andere uitleg te geven.

De Hoge Raad heeft op 21 maart 2025 geoordeeld dat indien een goed de echtgenoten reeds vóór het huwelijk gezamenlijk toebehoorde en de ene echtgenoot eveneens reeds vóór het huwelijk een vordering op de andere heeft verkregen in verband met een vermogensverschuiving bij de verkrijging van dat goed of de aflossing van een in verband met dat goed aangegane schuld, de met die vordering corresponderende schuld niet op grond van art. 1:94 lid 7 BW in de huwelijksgemeenschap valt. De schuld kan niet gekwalificeerd worden als een schuld betreffende een goed dat reeds vóór de aanvang van de gemeenschap aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden. Anders dan de verplichting tot het voldoen van de koopsom of de verplichting uit een voor de financiering van de verkrijging aangegane hypotheeklening, ‘betreft’ de schuld immers niet het goed als zodanig. Veeleer heeft de vergoedingsplicht betrekking op de vermogensverschuiving die is opgetreden bij het voldoen aan of aflossen op een schuld als bedoeld in art. 1:94 lid 7 BW. Volgens de Hoge Raad heeft de wetgever met artikel 1:97 lid 7 BW niet bedoeld dat de vordering wegens meerinbreng zou halveren bij het huwelijk.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:HR:2025:436

verjaring vergoedingsrecht bij samenwoners

Tue, 16 Dec 2025 09:33:24 GMT

Samenlevers doen er goed aan om de rechten en verplichtingen ten opzichte van elkaar vast te leggen in een samenlevingsovereenkomst. Via de notaris kan onder meer worden vastgelegd hoe het zit met de vergoedingsrechten bij het einde van de samenleving. Als één van partijen bijvoorbeeld meer geld investeert in de gezamenlijke woning kan er immers een vergoedingsrecht ontstaan. Het feit dat men gezamenlijk eigenaar is van de woning, ieder voor de onverdeelde helft, impliceert niet dat men ook ieder gerechtigd is tot de helft van de overwaarde of dat bij verkoop de opbrengst bij helften moet worden verdeeld. Als de één bij aankoop meer geld heeft ingelegd, of meer heeft afgelost, of een verbouwing heeft betaald, dan is er een vergoedingsrecht ontstaan. Let wel: we hebben het hier over een gezamenlijke woning. Als er wordt geïnvesteerd in het huis dat geheel aan de ander toebehoort, kan het onder omstandigheden ook zo zijn dat er geen vergoedingsrecht is.

Het is niet heel gebruikelijk om tijdens de relatie te praten over geld dat je van elkaar tegoed hebt. Als de relatie wordt beëindigd komt vaak pas aan de orde dat de één meent geld tegoed te hebben van de ander. Een vergoedingsvordering bij samenwoners valt onder de korte verjaringstermijn van vijf jaar, te rekenen vanaf de betaling. Dus als partijen 10 jaar na de aankoop van hun huis, waarbij de één meer heeft bijgedragen aan de koopsom dan de ander, overgaan tot verdeling van hun gemeenschappelijke bezittingen, dan is het vergoedingsrecht volgens de wet verjaard. Niet altijd wordt de wet hier heel strikt toegepast, maar je wilt geen risico lopen dat dit in jouw geval wel gebeurt.

De verjaring kan worden gestuit door een schriftelijke aanmaning waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt. De schriftelijke mededeling dient aan de vereisten van artikel 3:317 BW te voldoen. Het is noodzakelijk dat het voor de schuldenaar kenbaar is welke vordering wordt bedoeld. Een andere oplossing is om samen vast te leggen dat er een vergoedingsrecht is ontstaan dat bijvoorbeeld opeisbaar wordt op het moment dat de relatie eindigt. Als je niets vastlegt loop je het risico dat je je extra inleg kwijt bent. Dit is bij gehuwden anders. Daar loopt tijdens het huwelijk geen verjaringstermijn.

kosten detective te verhalen op ex?

Fri, 14 Nov 2025 13:55:23 GMT

De kosten voor het inschakelen van een detective/recherchebureau kunnen behoorlijk oplopen. Dat doe je dus eigenlijk alleen maar als er iets mee te winnen valt. In het kader van de alimentatieverplichting kan het inschakelen van een detective winst opleveren. Volgens artikel 1:160 BW vervalt het recht op partneralimentatie niet alleen als er sprake is van hertrouwen van de alimentatiegerechtigde, maar ook als die gaat samenwonen als ware zij/hij gehuwd. Dat laatste wordt niet snel toegegeven. En als het niet wordt erkend dan moet dat door degene die stelt dat er sprake is van samenwonen worden bewezen. Daartoe kan een rapport van een recherchebureau dienen.

In een zaak die diende bij de rechtbank Gelderland had de man om vaststelling van partneralimentatie gevraagd. De vrouw beriep zich op artikel 1:160 BW. Volgens haar woonde de man sinds het uiteengaan van partijen samen met zijn nieuwe partner X als waren zij gehuwd. Ter onderbouwing van die stelling heeft de vrouw een rechercherapport van [detectivebureau] overgelegd. De vrouw verzocht de rechtbank het verzoek van haar ex af te wijzen en hem te veroordelen in de kosten van het rechercherapport ad (afgerond) € 13.000. De man erkende dat hij een duurzame affectieve relatie had met X maar niet dat hij zou samenwonen. Hij bracht naar voren dat X een eigen huis had en hij ook.

De rechtbank overweegt als volgt. Bij de invulling van het vereiste samenwonen moet aansluiting worden gezocht bij de moderne maatschappij. Het feit dat de man en X beiden nog een eigen woning aanhouden, hoeft op zichzelf niet uit te sluiten dat sprake is van samenleven als gehuwden (HR 19 november 2004, ECLI:NL:HR:2004:AQ7380 ). Voor het aannemen van samenwoning moet wel duidelijk zijn dat het zwaartepunt van het verblijf in één van de twee woningen ligt, dan wel dat betrokkenen het grootste deel van de tijd bij elkaar doorbrengen, wisselend in de ene en de andere woning.
Uit het overgelegde rechercherapport blijkt dat de man en X gedurende de gehele observatieperiode in de woning van de man aanwezig waren, zowel samen als afzonderlijk van elkaar. Zij hebben elkaars huissleutel, doen samen boodschappen, gaan samen winkelen, rijden samen in de auto van de man en hebben samen de tuin versierd met kerstverlichting.
De man heeft slechts in het algemeen betwist dat hij samenwoont en aangevoerd dat het rechercherapport ‘niet deugt’ en jegens hem ‘onrechtmatig’ is. Het lag echter op zijn weg om hetgeen door de vrouw gemotiveerd is gesteld in voldoende mate te betwisten. De man heeft geen enkel inzicht gegeven in hoe hij en X het leven met elkaar vormgeven, zoals inzicht in hoe vaak zij wel of niet bij elkaar zijn. De man heeft geen stukken overgelegd waaruit blijkt dat hij en X allebei beschikken over een eigen woning, zoals afschriften van bankrekeningen waaruit blijkt dat zij ieder hun eigen woonkosten betalen, of de jaarafrekeningen van het stroom- en gasverbruik in beide woningen sinds december 2022. Ook heeft de man geen financiële stukken overgelegd waaruit blijkt dat hij niet samenwoont, zoals een uitkeringsspecificatie waaruit zou blijken dat hij een AOW-uitkering krijgt voor een alleenstaande. Voorts had het op de weg van de man gelegen om de stelling dat er sprake is van een gemeenschappelijke huishouding voldoende te betwisten, door te stellen - en zo nodig te onderbouwen - dat hij voor eigen rekening boodschappen doet.
De rechtbank concludeert dat de man met X samenwoont als ware hij gehuwd in de zin van artikel 1:160 BW. De rechtbank acht bewezen dat de samenwoning in ieder geval sinds december 2022 bestond, omdat dit niet voldoende is betwist. Dat betekent dat de eventuele aanspraak van de man op een partnerbijdrage al was geëindigd op het moment dat hij het verzoekschrift tot vaststelling van partneralimentatie indiende. De rechtbank wijst het verzoek van de man af.

Op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b BW kunnen de kosten voor het inschakelen van een detectivebureau voor vergoeding in aanmerking komen. Daarvoor is vereist, zo volgt uit vast jurisprudentie, dat (1) een sine qua non-verband bestaat tussen de aansprakelijkheid scheppende gebeurtenis en de kosten, (2) de kosten in zodanig verband staan met die gebeurtenis dat zij, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en de schade, aan de aansprakelijke persoon kunnen worden toegerekend, (3) het redelijk was om in verband met een onderzoek naar de mogelijke gevolgen van die gebeurtenis deskundige bijstand in te roepen en (4) de daartoe gemaakte kosten redelijk zijn. Volgens de rechtbank is hier aan deze voorwaarden voldaan. Immers, indien de man niet was gaan samenwonen met X als ware hij gehuwd en vervolgens een verzoek tot partneralimentatie had ingediend, dan had de vrouw het detectivebureau niet ingeschakeld. De kosten daarvan staan in zodanig verband met de samenwoning van de man, dat deze aan hem kunnen worden toegerekend, die geen melding heeft gemaakt van de samenwoning. Gelet op de zware stelplicht en bewijslast die in het kader van artikel 1:160 BW op de vrouw rust, was het redelijk om deskundige bijstand in te roepen. Voorts acht de rechtbank de door de vrouw aangetoonde kosten van het detectivebureau redelijk, gelet op de omvang van het onderzoek en het rapport. Nu de vrouw deze kosten genoegzaam heeft aangetoond met gespecificeerde nota's, wijst de rechtbank het verzochte bedrag toe.

Rechtbank Gelderland 20 oktober 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:8769

Recht op partneralimentatie bij een parttime dienstverband

Mon, 22 Sep 2025 05:33:06 GMT

Bij de vaststelling van alimentatie wordt uitgegaan van het redelijkerwijs te verdienen inkomen. Artikel 1:157 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de rechter aan de echtgenoot die niet over voldoende inkomsten tot zijn levensonderhoud heeft, noch zich in redelijkheid kan verwerven , ten laste van de andere echtgenoot een uitkering tot levensonderhoud toekennen. Partneralimentatie dus. Daarnaast wordt gekeken naar de welstand tijdens huwelijk om de behoefte vast te stellen van de onderhoudsgerechtigde. Het gaat er dus niet alleen om of iemand in zijn eerste levensbehoeften kan voorzien. 'Noch zich in redelijkheid kan verwerven' betekent dat de rechter kijkt naar de mogelijkheden die iemand zelf heeft om in eigen levensonderhoud te voorzien. Er kunnen lichamelijke beperkingen zijn waardoor iemand niet (fulltime) kan werken. Leeftijd, opleiding, ervaring, zorg voor de kinderen kunnen een rol spelen maar hoeven niet altijd een volledige beperking te zijn.

Dat er tegenwoordig anders gekeken wordt naar de verdiencapaciteit dan vroeger is een feit. Van iemand die parttime werkt mag verwacht worden dat hij/zij fulltime gaat werken, als er geen beperkingen zijn. Als parttime werken een keuze is, dan is het niet mogelijk om de ex-echtgenoot op partneralimentatie aan te spreken voor het tekort. Zo oordeelde ook de rechtbank Overijssel op 1 september 2025.

Partijen waren in 2028 gescheiden. In onderling overleg hadden zij de aan de vrouw te betalen partneralimentatie vastgesteld op € 1.075 per maand.

In de procedure bij de rechtbank verzoekt de vrouw de aan haar te betalen onderhoudsbijdrage gewijzigd vast te stellen op € 1.460 per maand.

De rechtbank overweegt als volgt. Uit de door de vrouw overgelegde salarisspecificaties blijkt een inkomen van € 1.866 bruto per maand (€ 24.183 bruto per jaar inclusief vakantiegeld) bij een contract van 28 uur. Naar het oordeel van de rechtbank zijn er geen belemmeringen aan de zijde van de vrouw om fulltime te gaan werken. De vrouw heeft die ook niet gesteld, anders dan dat zij geen uitbreiding van haar uren bij haar huidige werkgever kan krijgen. Dat betekent echter niet dat zij niet elders een baan kan krijgen waar zij meer uren kan werken en waar zij meer kan gaan verdienen, of dat zij bijvoorbeeld één dag per week elders gaat werken. De rechtbank is van oordeel dat dit wel van haar kan worden verwacht. Dat (bij)banen niet voor het oprapen liggen, heeft de vrouw niet onderbouwd. Gelet op de branche waarin zij werkzaam is, gaat de rechtbank uit van een 38-urige werkweek. Uitgaande van haar huidige salaris berekent de rechtbank haar verdiencapaciteit op € 2.532 bruto per maand, exclusief vakantiegeld. Na verdere inhoudelijke beoordeling stelt de rechtbank de door de man aan de vrouw te betalen partneralimentatie vast op € 753 maand.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBOVE:2025:5370

Alimentatie na verdeling aandelen onderneming

Thu, 18 Sep 2025 08:35:11 GMT

Bij echtscheiding komen onder meer aan de orde: alimentatie en verdeling van de gemeenschap als partijen in gemeenschap van goederen zijn gehuwd. Wanneer in de te verdelen boedel ook een onderneming zit, dan zullen meestal de aandelen aan één van de echtgenoten worden toebedeeld, die daarvoor een vergoeding moet betalen aan de andere echtgenoot. Meestal was de de partij die alle aandelen krijgt toebedeeld al de directeur-grootaandeelhouder (DGA) van de onderneming. Voor het vaststellen van de vergoeding moeten de aandelen worden gewaardeerd op basis van de winstcapaciteit van de onderneming. Die winstcapaciteit speelt ook een rol bij de vaststelling van de draagkracht.

Bij het bepalen van de draagkracht van de alimentatieplichtige dient niet alleen acht te worden geslagen op de inkomsten die de alimentatieplichtige zich feitelijk verwerft, maar ook op de inkomsten die hij zich in redelijkheid kan verwerven. Als een DGA de alimentatieplichtige is, gaat het bij de in aanmerking te nemen inkomsten niet alleen om zijn uit de vennootschap genoten salaris, maar kan ook de in de vennootschap behaalde winst een rol spelen bij de draagkrachtberekening.

De vraag is of er sprake is van een dubbeltelling bij de berekening van de partneralimentatie wanneer rekening wordt gehouden met de dividenduitkeringen op de aandelen die in de verdeling zijn betrokken. De Hoge Raad heeft in het arrest van 12 september 2025 beslist dat er geen sprake is van een dubbeltelling.

De man, DGA van een onderneming, had vanwege toedeling van alle aandelen aan hem, de vrouw een vergoeding betaald waarvan de hoogte was bepaald aan de hand van de contante waarde van de toekomstige kasstromen die aan de helft van de aandelen kon worden toegerekend. Volgens de man zijn alle (toekomstige) winstuitkeringen dan wel dividenduitkeringen bij de bepaling van de waarde van de aandelen en in het door de man aan de vrouw betaalde bedrag bij de overdracht van de aandelen van de vrouw aan de man verdisconteerd.

De Hoge Raad oordeelde als volgt: De man heeft, door toedeling van alle aandelen aan hem, de aan die aandelen toe te rekenen toekomstige winstcapaciteit verworven. De omstandigheid dat het door de man aan de vrouw betaalde bedrag in het kader van de toedeling is bepaald aan de hand van de contante waarde van de toekomstige kasstromen die aan de helft van de aandelen kan worden toegerekend, is geen reden om bij de vaststelling van de draagkracht van de man de winstcapaciteit die aan de helft van de aandelen kan worden toegerekend buiten beschouwing te laten.

Door de aandelen van de vrouw over te nemen heeft de man de daarbij behorende verdiensten en verdiencapaciteit verworven tegen betaling van een afkoopsom. Dat betekent dat voor de bepaling van de draagkracht voor alimentatie van de man zijn volledige inkomsten van belang zijn en dat niet – zoals de man betoogt – de inkomsten die kunnen worden toegerekend aan het aandelenpakket dat voorheen aan de vrouw toebehoorde, buiten beschouwing moeten blijven. Wel strekken op dit inkomen in mindering de kosten (rente en aflossing) die de man heeft gemaakt en moet maken om de afkoopsom te kunnen financieren. De man had echter in zijn draagkrachtberekening geen lasten opgenomen en dus werd daarmee ook geen rekening houden in de berekening van de draagkracht van de man.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:HR:2025:1268

Het belang van een duidelijk convenant en nakomen van de afspraken

Wed, 10 Sep 2025 09:52:33 GMT

This is a subtitle for your new post

Het tekenen van het convenant is een belangrijk moment in de mediation. In het convenant worden de afspraken die partijen maken om de gevolgen van de echtscheiding te regelen, door de mediator vastgelegd. Juridisch moet het allemaal kloppen, maar het moet ook duidelijk zijn voor partijen wat er in het convenant staat geschreven en wat er van hen verwacht wordt. Dat vraagt om een goede omschrijving van de afspraken en soms een extra toelichting door de advocaat-mediator in gewone taal die voor iedereen te begrijpen is. Het maken van de afspraak alleen en het vastleggen daarvan in een convenant is niet altijd voldoende. Dat heeft ermee te maken dat er ook (toekomstige) derden in het spel kunnen zijn, die rechtsbescherming genieten. Een paar voorbeelden:

Je kunt met je toekomstige ex afspreken dat een en/of rekening en het aanwezige saldo daarop aan jou wordt toebedeeld. In het convenant zal daarbij vermeld worden dat je (na de scheiding) beiden zult meewerken aan de wijziging van de tenaamstelling. Zulks regel je bij de bank. Als je dat niet doet kan de ex, ook na de scheiding, nog steeds naar de bank gaan en het aanwezige saldo opnemen. De bank kun je daar niet op aanspreken. Je ex wel, maar dat kan problemen opleveren. Stel dat daar niets meer te halen valt of dat hij/zij is vertrokken naar een onbekend adres.

Je kunt met je toekomstige ex afspreken dat (jouw aandeel in) de woning aan hem/haar wordt toebedeeld, tegen betaling van de helft van de overwaarde. In het convenant zal daarbij worden vermeld dat je binnen een bepaalde termijn samen naar de notaris gaat voor de eigendomsoverdracht. Doe je dat niet dan is er geen eigendomsoverdracht, zelfs niet als er wel voor betaald is. Natuurlijk kun je ook later nog nakoming vragen van de afspraak in het convenant, maar dat kan lastig worden als iemand bijvoorbeeld naar het buitenland vertrokken is en onvindbaar blijkt of inmiddels is overleden. Dan krijg je te maken met de erfgenamen. Juridisch gaat de eigendom van een onroerende zaak pas over als de notaris de akte inschrijft in het daarvoor bestemde register. Dat is een wettelijk vereiste. Derden die het huis willen kopen zijn zo beschermd doordat het register aangeeft wie de eigenaar is van het pand.

Je kunt met je toekomstige ex ook afspreken dat de lijfrentepolis geheel aan hem/haar wordt toebedeeld. Uit vrijgevigheid maar meestal staat er iets tegenover en wordt er dus verrekend. Dan zal daarbij in het convenant vermeld worden dat je dit meld bij de verzekeraar. Het nakomen van deze afspraak is belangrijk ook al lijkt het maar een formaliteit ingegeven door fatsoen. Het is een wettelijk vereiste. Dat het niet-nakomen daarvan je duur kan komen te staan blijkt wel uit de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 28-08-2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:5797. Er was niet op tijd melding gedaan bij de verzekeraar van de toedeling van de polis aan de man, waardoor de vrouw jaren later alsnog een aanslag ontving van de Belastingdienst.

Partijen waren gescheiden in 2007. De polis was toebedeeld aan de man. Over 2020 ontving de vrouw een aanslag van de belastingdienst, waarbij zij werd aangeslagen voor inkomstenbelasting. De vrouw beriep zich op de afspraak in het echtscheidingsconvenant maar omdat de overdracht (toedeling) van de polis aan de man, pas in 2024 aan de verzekeraar gemeld was, oordeelde de rechtbank dat de vrouw in 2020 zowel juridisch als economisch gerechtigd was tot 50 % van de uitgekeerde lijfrente. De fiscus mocht dus de aanslag opleggen.

De rechtbank kon ook niet anders want artikel 7:970, tweede lid, van het Burgerlijk wetboek (BW) bepaalt dat voor de overdracht van rechten uit een verzekering, een daartoe bestemde akte en schriftelijke mededeling daarvan aan de verzekeraar vereist is. De mededeling aan de verzekeraar had pas in 2024 plaatsgevonden. Op grond van artikel 7:970 BW is de mededeling aan de verzekeraar een constitutief (wettelijk) vereiste. Er had dus voor 2020 geen rechtsgeldige overdracht van de rechten uit de lijfrentepolis aan de ex-partner plaatsgevonden. Dat in het echtscheidingsconvenant is overeengekomen dat de ex-partner recht had op deze uitkeringen maakt dit volgens de rechtbank niet anders.

Nadelen mediation

Tue, 09 Sep 2025 17:17:15 GMT

Daar waar een advocaat de belangen van één persoon behartigt, kijkt de mediator naar de belangen van beide partijen. Een advocaat is partijdig in tegenstelling tot een mediator die neutraal en onpartijdig is. Dat wekt de indruk dat je via een advocaat altijd méér uit een zaak kunt halen. Maar is dat ook zo en wat is méér? Méér dan waar je recht op hebt? De mediator zoekt samen met partijen naar de beste oplossing. De mediator beslist niet. Partijen beslissen samen op basis van de informatie die zij ontvangen.

Met een advocaat kun je een procedure starten en de rechter vragen een beslissing te nemen in een geschil. Ook de rechter is neutraal en onpartijdig en zal niet méér geven dan waar iemand recht op heeft. De mediator die tevens advocaat is, kan ook precies vertellen waar partijen recht op hebben. Partijen kunnen dan samen beslissen of ze dat recht ook geldend willen maken. Daarbij gaat het niet altijd alleen maar om geld.

Het beroep 'mediator' is in Nederland geen beschermd beroep; iedereen mag zich mediator noemen. Echter, de titel MfN-registermediator is wel beschermd en staat voor gekwalificeerde mediators met een erkende opleiding, die voldoen aan de kwaliteitseisen van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN) . Het MfN-register is een kwaliteitsregister dat door de Rechtspraak is erkend, en het dragen van deze titel geeft recht op een aantal privileges, zoals het uitoefenen van de titel MfN-registermediator en inschrijving bij de Raad voor Rechtsbijstand.

Van mediation wordt weleens gezegd dat het beperkte juridische bescherming biedt. Als het gaat om een juridisch geschil dan is het van belang om een mediator met een juridische achtergrond in te schakelen. Een advocaat of jurist. Die zal ervoor zorgen dat de afspraken op een juridisch houdbare manier worden vastgelegd. De advocaat gespecialiseerd in echtscheidingen heeft ook ervaring in de rechtzaal en kan op basis daarvan meer informatie geven. Sommige mediators zien het niet als hun taak om juridisch advies te geven. Voor de advocaat-mediator hoort dat zeker wel tot de taken. De echtscheiding, of althans alles wat daarbij komt kijken, is een potentieel juridisch geschil. De advocaat-mediator kan de gehele echtscheiding afwikkelen, van begin (advies en bemiddeling) tot eind (inschrijving van de echtscheidingsbeschikking).

Er kunnen dus wel nadelen zitten aan mediation als je niet de goede mediator kiest.

Redenen om te kiezen voor mediation

Fri, 05 Sep 2025 08:45:11 GMT

Voordelen mediation

Wat zijn eigenlijk de voordelen van mediation? Om een conflict te beslechten kun je kiezen voor mediation maar je kunt er ook voor kiezen om de andere partij in rechte te betrekken en de rechter om een oordeel vragen. In het familierecht noemen we een eenzijdig echtscheidingsverzoek ook wel een procedure op tegenspraak. Beide partijen nemen hun standpunt in ten aanzien van de verschillende onderwerpen die samen hangen met de echtscheiding, zoals bijvoorbeeld de verdeling en/of verrekening, de alimentatie, de zorgregeling (als er kinderen zijn). De rechter doet uitspraak. De echtscheiding wordt uitgesproken op de grond dat het huwelijk duurzaam is ontwricht. Verweer voeren tegen het verzoek tot echtscheiding zelf, is kansloos. Er hoeft maar één partij te zijn die volhoudt dat het huwelijk duurzaam is ontwricht en de rechter kan niet anders dan de echtscheiding uitspreken. Wat zich precies heeft afgespeeld tijdens het huwelijk op relationeel vlak hoeft niet te worden gesteld en ook niet te worden bewezen. De schuldvraag komt niet aan de orde.

Tijdens de procedure volgt na een aantal schriftelijke rondes waarin de standpunten (opgetuigd met bewijsstukken) het partijdebat op zitting. Het duurt gemiddeld een jaar voordat de zaak op zitting komt. Procederen is daarom tijdrovend. Het is bovendien kostbaar want in echtscheidingsprocedures geldt een verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat en je hebt ieder een eigen advocaat nodig. Daarnaast vreet het energie. Het is spannend en onaangenaam om anderen op een zakelijke toon te horen praten over zaken die jou emotioneel zo raken. Bovendien worden de verhoudingen er niet beter op, hetgeen vooral uiteindelijk de kinderen dupeert.

In de mediation ga je samen onder leiding van een mediator op zoek naar de beste oplossing. Er is ruimte voor emotie. Dat is niet altijd nodig, maar soms wel. Vaak ontbreekt het je gewoon aan goede informatie om in oplossingen te kunnen denken. In de mediation spreken we over 'informed consent'. Overeenstemming op basis van goede informatie. In plaats van de rechter te vragen de juridisch juiste beslissing te nemen, kun je dat ook zelf. En soms is de juridisch juiste oplossing niet de uitkomst die je wilt. Sommige dingen zijn in de wet dwingend geregeld, maar er is ook veel regelend recht waar je samen vanaf kunt wijken. Denk bijvoorbeeld aan de pensioenrechten. Misschien wil je beiden wel ieder je eigen pensioen behouden. Dat kun je samen afspreken in de mediation. Je kunt het niet afdwingen via de rechter. Misschien wil je de alimentatie in de vorm van een afkoopsom. Dat kun je niet afdwingen in rechte. Misschien willen jullie beiden een kinderrekening, maar ook dat kun je niet afdwingen in een procedure. In de mediation kun je dus veel creatiever zijn en kiezen voor de oplossing die het best bij jullie past. En dat is een groot voordeel van mediation, naast het feit dat je zelf het tempo bepaalt en het dus veel sneller gaat en het is veel minder kostbaar.

vergoedingsrechten bij alsof-beding

Tue, 02 Sep 2025 21:10:02 GMT

Een alsof-beding is een finaal verrekenbeding waarbij echtgenoten zich verplichten om bij einde huwelijk af te rekenen alsof ze in gemeenschap van goederen waren gehuwd. Het is een huwelijkse voorwaarde die ervoor zorgt dat partijen ieder recht hebben op de helft van de totale waarde van bezittingen minus schulden. Er vindt dus verrekening plaats, in geld. Geen verdeling. Er verandert niets in de eigendom. En toch kunnen ook hier vergoedingsrechten ontstaan, zoals die ook kunnen ontstaan wanneer partijen in gemeenschap van goederen zijn gehuwd. Bij de algehele gemeenschap kan er immers ook sprake zijn van privévermogen. Denk bijvoorbeeld aan de schenking onder uitsluitingsclausule die niet in de gemeenschap valt.

Zo kwam het Gerechtshof Amsterdam op 4 februari 2025 tot het oordeel dat er een vergoedingsrecht ontstaat wanneer er investeringen zijn gedaan met vermogen dat niet tot het te verrekenen vermogen behoort. Partijen waren met elkaar gehuwd onder huwelijkse voorwaarden. Zij hadden iedere gemeenschap van goederen uitgesloten en overeengekomen dat zij bij het einde van hun huwelijk hun vermogens met elkaar zullen verrekenen alsof zij in de wettelijke algehele gemeenschap van goederen waren gehuwd. Een aantal goederen waren van die verrekening uitgesloten.

De man wil een aantal investeringen die hij heeft gedaan in de woningen van partijen vergoed krijgen. Het hof overweegt dat de vraag of partijen door voor de verrekening aan te sluiten bij de regels voor de wettelijke gemeenschap van goederen, ook hebben beoogd vergoedingsrechten in het leven te roepen, een kwestie is van uitleg van de huwelijkse voorwaarden (Hoge Raad 7 oktober 2022, ECLI:NL:HR:2022:1389). In beide gevallen geldt echter dat pas een vergoedingsrecht ontstaat wanneer de investeringen die zijn gedaan, door hem zijn gedaan met vermogen dat niet tot het te verrekenen vermogen behoort.

De man moet stellen en onderbouwen dat hij de investeringen uit niet te verrekenen vermogen heeft betaald. Omdat de man er niet in slaagt zijn investeringen aan te tonen worden de door hem verzochte vergoedingen door het hof afgewezen.

De uitspraak van het hof Amsterdam is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHAMS:2025:496 .

rangorde kinderalimentatie

Tue, 05 Aug 2025 11:48:28 GMT

onderhoudsplicht voor minderjarig kind versus onderhoudsplicht voor meerderjarig kind, ouder dan 21 jaar

Kinderen worden meerderjarig als ze 18 jaar worden. Tussen 18 jaar en 21 jaar noemen we de kinderen jong-meerderjarig. Vanaf 18 jaar zijn ze zelf rechthebbende wat betreft de onderhoudsbijdrage die de onderhoudsplichtige tot dat moment aan de verzorgende ouder betaalt. Veel ouders maken bij scheiding de afspraak dat ook vanaf dat moment de alimentatie aan de verzorgende ouder wordt betaald zolang het kind nog bij die ouder woont. De onderhoudsverplichting loopt door tot het kind 21 jaar wordt, tenzij het kind voor die tijd in eigen levensonderhoud kan voorzien. Omdat ouders een opleiding belangrijk vinden voor hun kinderen, wordt ook vaak afgesproken dat de onderhoudsverplichting doorloopt zolang een kind met goede resultaten een opleiding volgt. Aan die afspraak wordt dan wel vaak een leeftijd gekoppeld en soms de voorwaarde dat er wel overleg/contact moet zijn.

Kinderalimentatie gaat voor op partneralimentatie. Dat wil zeggen dat men pas aan het vaststellen van partneralimentatie toekomt als volledig in de kosten van de kinderen is voorzien. Maar hoe zit het met de rangorde als het gaat om kinderalimentatie? Heeft een minderjarig kind voorrang op een meerderjarig kind, ouder dan 21 jaar?

De Hoge Raad heeft op 21 februari 2025 uitspraak gedaan in een zaak waarin sprake was van een vader die een onderhoudsbijdrage betaalde voor zijn meerderjarige (studerende) zoon uit een eerdere relatie en die onderhoudsbijdrage in mindering wilde brengen op zijn draagkracht. De moeder van zijn tweede kind verzocht na de scheiding ook een onderhoudsbijdrage voor hun zoon en stelde dat de onderhoudsverplichting voor het minderjarige kind moest voorgaan op de onderhoudsbijdrage voor het meerderjarige kind.

De Hoge Raad overweegt als volgt. Is een ouder verplicht levensonderhoud te verstrekken aan zijn kind dat de leeftijd van 21 jaar nog niet heeft bereikt en heeft hij daarnaast een, al dan niet morele of contractuele, verplichting tot het verstrekken van levensonderhoud aan een kind van 21 jaar en ouder, dan heeft – indien de draagkracht van de ouder onvoldoende is om dit volledig aan beiden te verschaffen – het eerstbedoelde kind voorrang boven het andere kind (art. 1:400 lid 1 BW). 3 Daarbij is niet van belang of de ouder en de andere ouder van het eerstbedoelde kind samen wel voldoende draagkracht hebben om in diens behoefte te voorzien. Wel is de draagkracht van beide ouders van belang bij het bepalen in welke verhouding zij moeten bijdragen om in de behoefte van het kind te voorzien (art. 1:397 lid 2 BW).

Dit betekent, toegesneden op dit geval, dat ook indien op de vader een morele of contractuele onderhoudsplicht rust jegens de halfbroer, de bijdrage voor de halfbroer bij het bepalen van de kinderalimentatie voor de minderjarige zoon, niet in mindering op de draagkracht van de vader wordt gebracht.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:HR:2025:317.

Kinderalimentatie en verdiencapaciteit

Sat, 02 Aug 2025 09:03:07 GMT

fulltime in plaats van parttime redelijk?

Kinderalimentatie en verdiencapaciteit

Kinderalimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. Beide ouders zijn onderhoudsplichtig en de wederzijdse draagkracht bepaalt hoe hoog de bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van een kind zal zijn. De verdeling van de zorg is een factor die terugkomt in de draagkrachtberekening. De draagkracht hangt af van het inkomen. meestal is dat het inkomen dat iemand daadwerkelijk verdient, maar soms wordt er rekening gehouden met een hoger inkomen, als het inkomen hoger zou kunnen zijn. Gesproken wordt in dat verband van het redelijkerwijs te verdienen inkomen. De rechtbank kan bijvoorbeeld rekening houden met een hoger (fictief) inkomen wanneer er sprake is van verwijtbare werkloosheid en het inkomensverlies voor herstel vatbaar is. Maar wat nu wanneer iemand minder werkt dan hij/zij zou kunnen werken?

Het gerechtshof Den Bosch heeft op 8 juni 2023 ( ECLI:NL:GHSHE:2023:1876 ) een uitspraak gedaan tussen twee ouders die op basis van co-ouderschap voor hun kind zorgen. De man betaalt kinderalimentatie aan de vrouw. Hij werkt fulltime en zijn inkomen is hoger dan dat van de vrouw. Zij heeft een parttime dienstverband in de zorg voor gemiddeld 20 uur per week. Zij heeft er bewust voor gekozen alleen te werken wanneer de zoon van partijen in het kader van de zorgregeling bij zijn vader is en onder schooltijd. Het Hof is echter van oordeel dat aan de vrouw een hogere verdiencapaciteit kan worden toegerekend dan het inkomen dat zij daadwerkelijk heeft. Het hof neemt hierbij in aanmerking dat de vrouw er gelet op het bestaan van de co-ouderschapsregeling, waarbij de man ook fulltime werkt, en het feit dat het in de huidige samenleving goed mogelijk is om werk en ouderschap te combineren, van de vrouw kan worden verwacht dat zij haar arbeidsuren verder uitbreidt naar 28 uur per week. Het blijft bij 28 uur omdat de vrouw naast haar werk een LOI-studie tot verzorgende IG volgt en op die manier haar mogelijkheden om een inkomen te genereren kan vergroten Dat is positief volgens het Hof, maar vormt geen beletsel om een dag meer te gaan werken. De vrouw heeft geen stukken inzake de studiebelasting in het geding gebracht, terwijl dit wel op haar weg had gelegen. De vrouw heeft niet aangetoond dat zij door deze studie genoodzaakt zou zijn haar betaalde arbeid te beperken tot 20 uur per week. Bovendien heeft de vrouw ook (in geval van een 28-urige werkweek) nog 3,5 dag per week over om aan haar studie te besteden. Gelet op het feit dat de vrouw nog een opleiding volgt, kan niet van haar worden verlangd dat zij meer dan 28 uur per week werkt. De vrouw dient in de gelegenheid te worden gesteld om haar opleiding af te ronden, hetgeen haar draagkracht in de toekomst alleen maar ten goede komt.
Dat de vrouw door meer te gaan werken minder aanspraak kan maken op toeslagen, is inherent aan de wijze waarop de overheid de toeslagen heeft geregeld en kan evenmin tot een ander oordeel van het Hof leiden. Het hof is wel van oordeel dat aan de vrouw enige tijd moet worden gegund om haar werkzaamheden verder uit te breiden naar een 28-urige werkweek. Om die reden houdt het hof voor het eerst met ingang van 1 september 2023 rekening met een hogere verdiencapaciteit van de vrouw.

Bij de nieuwe berekening op basis van een hoger inkomen, zal wel rekening moeten worden gehouden met de lagere toeslagen, zodat de draagkracht maar in beperkte mate toeneemt.

Halvering voor-huwelijks vermogen

Sat, 02 Aug 2025 09:03:07 GMT

investering voor het huwelijk in beperkte gemeenschap halveert

Sinds de invoering van de nieuwe (beperkte) gemeenschap van goederen, die geldt voor huwelijken gesloten na 1 januari 2018, leeft de vraag of een voorhuwelijks vergoedingsrecht dat betrekking heeft op een gezamenlijke woning halveert door het sluiten van het huwelijk.

De wet en de parlementaire geschiedenis zijn duidelijk! Artikel 1:94 lid 7 BW bepaalt dat alle schulden die betrekking hebben op goederen die reeds vóór de aanvang van de gemeenschap aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden in de gemeenschap vallen. De parlementaire geschiedenis bevestigt deze zienswijze. Deze uitleg zou leiden tot situaties waarbij vergoedingsrechten die zijn ontstaan voor het huwelijk door het sluiten van het huwelijk ineens halveren.

Er zijn diverse uitspraken gepubliceerd waarin werd afgeweken van de wettekst en de uitleg in de parlementaire geschiedenis:

Rechtbank Noord Nederland - 4 juni 2022 -ECLI:NL:RBNNE:2022:2177
Hof Arnhem Leeuwarden - 6 juli 2023 - ECLI:NL:GHARL:2023:5758
Hof Arnhem-Leeuwarden 27 februari 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:1409
Hof Den Bosch - 31 oktober 2024 - ECLI:NL:GHSHE:2024:3406

Tegen de uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden van 27 februari 2024 is cassatie ingesteld. Die uitspraak ging over een vergoedingsrecht van de man op de vrouw omdat deze de aankoopsom van € 383.769 van de gezamenlijke woning volledig had betaald. In dat kader had hij op grond van art. 6:10 lid 2 BW een vergoedingsrecht van € 191.884 dat volgens het Hof niet halveerde.

Het Parket van de Hoge Raad heeft nu een advies gegeven aan de Hoge Raad ten aanzien van het voorhuwelijkse vergoedingsrecht. Dat advies houdt in dat het vergoedingsrecht op basis van de wet en de parlementaire geschiedenis wel dient te halveren.

vergoeding rentenadeel bij scheiding

Sat, 02 Aug 2025 08:59:27 GMT

hypotheekrentevoordeel voor de één/nadeel voor de ander

Als er sprake is van een eigen woning bij scheiding komt aan de orde (naast verkoop) wie van partijen de woning kan en mag overnemen en daarmee ook de hypothecaire geldlening. Niet onbelangrijk daarbij zijn de condities waaronder de hypotheek is afgesloten. De rente op hypothecaire geldleningen fluctueert nogal en als partijen eerder een hypotheek tegen een erg lage rente hebben kunnen afsluiten en de rente is inmiddels flink gestegen, dan levert toedeling van de woning met de hypothecaire geldlening bij scheiding, een voordeel op voor de één en een nadeel voor de ander. Er wordt dan ook regelmatig gevraagd om compensatie van dit nadeel als de ander ook een woning wil kopen en een nieuwe hypotheek moet gaan afsluiten tegen een veel hogere rente.

Het Hof Den Haag heeft op op 23 juli 2025 bij beschikking in hoger beroep een vergoeding toegekend. Deze uitspraak is nog niet gepubliceerd. De toewijzing is door het Hof gebaseerd op artikel 6:212 BW . De rechtsgrond ongerechtvaardigde verrijking kan worden ingeroepen wanneer er sprake is van een verrijking bij de één tegenover een verarming bij de ander. Er bestaat slechts een verplichting tot vergoeding voorzover dit redelijk is.

In dit specifieke geval had de man aangegeven dat hij ook de woning had willen overnemen en dat ook kon. De Rabobank waar de lening was afgesloten, bood een zogenaamde verhuisregeling aan waarbij ieder van partijen de geldende hypotheekrente voor 50 % kon behouden. Niet alle banken doen dat. Volgens de vrouw zou toewijzing van de vordering van de man ertoe leiden dat zij de woning niet zou kunnen overnemen. Zij had er belang bij om met de kinderen in de woning te kunnen blijven wonen. Het hof acht het echter onder de gegeven omstandigheden redelijk dat de vrouw aan de man een vergoeding betaalt nu zij 100 % van de gunstige voorwaarden met betrekking tot de hypotheekrente heeft verkregen.

Behoefte kind van ouders die nooit hebben samengewoond

Wed, 11 Jun 2025 12:11:44 GMT

Kinderalimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. De draagkracht wordt bepaald aan de hand van het actuele inkomen van de onderhoudsplichtige. Voor de vaststelling van de behoefte van een kind (de onderhoudsgerechtigde) wordt gekeken naar het gezamenlijk netto besteedbaar inkomen van de ouders voor de verbreking van de (huwelijkse) samenwoning. Volgens het rapport alimentatienormen, ook wel Tremanormen genoemd, moet de behoefte van een kind van ouders die nooit in gezinsverband met het kind hebben samengeleefd, worden bepaald door het gemiddelde te nemen van de behoefte berekend op basis van het inkomen van de ene ouder en de behoefte op basis van het inkomen van de andere ouder. De Tremanormen zijn echter geen wet. In bijzondere gevallen wordt dan ook wel afgeweken van deze normen.

De rechtbank Rotterdam zag aanleiding om af te wijken van de Tremanormen in het geval waarin de vader van het kind een uitzonderlijk hoog inkomen had in vergelijking tot de moeder. De behoefte berekend op het inkomen van de moeder trok het gemiddelde flink naar beneden. De rechtbank koos ervoor om eerst wel het gemiddelde te berekenen zoals voorgeschreven in de Tremanormen, maar verdubbelde vervolgens de zo berekende behoefte. De vader ging in hoger beroep bij het Gerechtshof Den Haag. Het Gerechtshof deed op 21-5-2025 uitspraak en vernietigde de uitspraak van de rechtbank. Toch koos ook het hof ervoor om af te wijken van het rapport alimentatienormen en berekende de behoefte van het kind enkel op basis van het hoge inkomen van de vader. Aldus werd de behoefte dus hoger vastgesteld door het hof door de alimentatienormen niet toe te passen.

De uitspraak van het gerechtshof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHDHA:2025:964

De erfenis is op

Mon, 21 Apr 2025 13:05:34 GMT

vergoedingsrecht bij echtscheiding

Bent u getrouwd vóór 1 januari 2018 en hebt u geen huwelijkse voorwaarden, dan bent u getrouwd in gemeenschap van goederen. Bezittingen en schulden, ook die van vóór het huwelijk, vallen in die gemeenschap. Ook erfenissen en schenkingen vallen in die gemeenschap, tenzij er sprake is van een uitsluitingsclausule (USC). Bent u getrouwd op of na 1 januari 2018 dan is zo'n uitsluitingsclausule niet nodig omdat de wet bepaalt dat de erfenis of schenking niet in de beperkte gemeenschap valt. Een erfenis of schenking die niet in de (beperkte) gemeenschap is gevallen, hoort dus tot het privévermogen van de verkrijger dat bij de echtscheiding niet verdeeld hoeft te worden. Is het geld op een privérekening gestald dan is het makkelijk te traceren en blijft het buiten de verdeling. Maar wat nu als het geld op de gemeenschappelijke rekening is gestort en is uitgegeven tijdens het huwelijk? Bestaat er dan nog een recht op vergoeding?

De Hoge Raad heeft in 2019 (ECLI:NL:HR:2019:504) beslist dat het recht op vergoeding blijft bestaan. De verschuiving van privévermogen naar de gemeenschap van goederen is volgens de Hoge Raad al voldoende om een vergoedingsrecht te laten ontstaan. Wanneer de ene echtgenoot de door hem/haar ontvangen erfenis (onder USC) op de gemeenschappelijke rekening heeft gestort en van die rekening zijn uitgaven gedaan, dan geldt volgens de Hoge Raad het (bewijs)vermoeden dat deze uitgaven betrekking hebben gehad op gemeenschapsschulden, hetgeen meebrengt dat het vergoedingsrecht jegens de gemeenschap door die uitgaven niet aangetast is. Het ligt op de weg van de andere echtgenoot, om feiten en omstandigheden te stellen en zo nodig te bewijzen op grond waarvan het vergoedingsrecht jegens de gemeenschap niet (of niet volledig) geldend kan worden gemaakt. Dat is bijvoorbeeld het geval voor zover uit het gemeenschapsvermogen privéschulden zijn voldaan.

Dus ook wanneer het geld consumptief is besteed (de centen zijn gebruikt voor gezamenlijke kosten van de huishouding, zoals een aflossing op een gezamenlijke lening, de boodschappen of een vakantie), blijft het vergoedingsrecht bestaan. Het bedrag zal eerst uit de gemeenschap vergoed moeten worden, waarna de gemeenschap verdeeld kan worden. De echtgenoot die privévermogen op een gemeenschappelijke bankrekening stort, behoudt het recht op vergoeding van dit bedrag, mits de gemeenschap toereikend is.

Is het privévermogen vóór 1 januari 2012 geïnvesteerd in de woning, of is het geld gebruikt om de gezamenlijke hypotheekschuld af te lossen, dan bestaat er een recht op nominale vergoeding. Vergoedingsrechten die zijn ontstaan na 1 januari 2012 worden berekend volgens de zogenaamde beleggingsleer. Dat betekent dat de vergoeding moet worden berekend gelijk aan de waardeontwikkeling van het goed waarin is geïnvesteerd.

waardebepaling woning bij verdeling

Wed, 12 Mar 2025 13:02:05 GMT

Als de woning in verband met de echtscheiding verdeeld moet worden dan is het nodig om de waarde van de woning te bepalen. Je kunt daarvoor een taxatie laten verrichten door een taxateur. Maar is dat verplicht? Nee, het gaat erom dat je het eens wordt over de waarde waartegen de woning aan de ander wordt toebedeeld. Wordt je het niet eens over de waarde dan is taxatie wel nodig. Soms zelfs meerdere.

Vaak wil men zich zoveel mogelijk kosten besparen en wordt er geen taxateur ingeschakeld. Soms wordt afgegaan op een waardebepaling door een makelaar, of een desktoptaxatie of kijkt men gewoon in de buurt wat de huizen hebben opgeleverd bij verkoop. De WOZ-waarde wordt ook regelmatig aangegrepen als aanknopingspunt. Als men het eens is over de waarde kan de woning in onderling overleg worden toebedeeld aan één van partijen, tegen vergoeding van het aandeel in de woning (de overwaarde) aan de andere partij.

Wat nu als achteraf blijkt dat de woning veel meer waard was? De rechtbank Rotterdam heeft op 19 februari 2025 uitspraak gedaan in een zaak waarbij de man een beroep deed op dwaling voor meer dan een kwart (artikel 3:196 lid 1 BW) . Op die grond vorderde hij vernietiging van de verdeling waarbij de woning (en de daarop rustende hypothecaire schuld) was toebedeeld aan de vrouw. In het convenant was opgenomen: "partijen stellen de waarde van de verdeling vast op € 231.000, op basis van onderlinge overeenstemming." (Feit: De WOZ-waarde van de woning was al € 350.000,00.)

De vrouw stelt dat partijen over het vaststellen van de waarde van de woning op € 231.000 grondig overleg hebben gevoerd. Volgens haar kan de verdeling niet vernietigd worden, omdat tussen partijen onzekerheid bestond over de waarde van de woning en zij die onzekerheid hebben willen beëindigen door de waarde vast te leggen in het convenant. Daarom is het convenant, voor wat betreft de vaststelling van de waarde van de woning, een vaststellingsovereenkomst die niet vernietigd kan worden op grond van benadeling van meer dan kwart, betoogt de vrouw.

De rechtbank volgt haar en overweegt: een vaststellingsovereenkomst is een overeenkomst die gericht is op de beëindiging of de voorkoming van onzekerheid of geschil (artikel 7:900 lid 1 BW). Partijen wilden met het convenant voorkomen dat de echtscheidingsprocedure op tegenspraak gevoerd zou moeten worden. Dat betekent dat het convenant kwalificeert als een vaststellingsovereenkomst als bedoeld in artikel 7:900 lid 1 BW.
Een vaststellingsovereenkomst is op zich wel vernietigbaar wegens dwaling. Echter, ten aanzien van de feiten en rechten waarover onzekerheid bestaat en die om die reden in de vaststellingsovereenkomst worden vastgesteld, kan een beroep op dwaling niet slagen. De functie van de vaststellingsovereenkomst is immers om aan die onzekerheid een einde te maken.
Uit de door partijen ter zitting gedane verklaringen blijkt dat ten tijde van het ondertekenen van het echtscheidingsconvenant geen van beiden wist wat de waarde van de woning was. Om aan die onzekerheid een eind te maken, hebben zij zelf een waarde bepaald en in het convenant opgenomen. Zij hebben dus gekozen voor rechtszekerheid en hebben daarbij het risico aanvaard dat de tussen hen overeengekomen waarde hoger of lager zou blijken te zijn dan de werkelijke waarde. Dat partijen voorafgaand aan het tekenen van het convenant geen geschil hadden over de waarde van de woning, zoals de man stelt, doet hier niet aan af. Waar het om gaat, is dat partijen niet wisten wat de werkelijke waarde van de woning was, dat zij met het oog op hun gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding zekerheid wensten omtrent de waarde van de woning en dat zij daarom die waarde hebben vastgelegd in het convenant. De rechtbank wijst de vordering van de man af.

de uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBROT:2025:2088.

Hoger beroep mogelijk na een schikking?

Wed, 03 Jul 2024 16:28:27 GMT

Het komt regelmatig voor dat partijen tijdens de mondelinge behandeling ter zitting, alsnog tot overeenstemming komen. Artikel 89 Rv (artikel 279 Rv voor verzoekschriftprocedures) regelt dat in dat geval een proces-verbaal wordt opgemaakt, dat door de rechter en partijen wordt ondertekend. De uitgifte van dit proces-verbaal geschiedt in executoriale vorm.

Het komt ook voor dat de rechter in de beschikking opneemt welke regeling partijen ter zitting zijn overeengekomen. De vraag is of hoger beroep dan nog mogelijk is.

Art. 3:303 BW bepaalt dat zonder voldoende belang niemand een rechtsvordering toekomt. Het artikel vormt de neerslag van de in de rechtspraak ontwikkelde regel ‘geen belang, geen actie’. Met ‘voldoende belang’ wordt bedoeld: voldoende belang om een procedure te kunnen rechtvaardigen.

Volgens vaste rechtspraak strekt het hoger beroep mede ertoe de appellerende partij de gelegenheid te bieden tot het verbeteren en aanvullen van hetgeen zij bij de procesvoering in eerste aanleg heeft gedaan of nagelaten. De Hoge Raad heeft in echtscheidingszaken geoordeeld dat het rechtsmiddel van hoger beroep niet is gegeven om aan een partij wier verzoek tot echtscheiding door de eerste rechter is toegewezen, gelegenheid te geven die beschikking ongedaan te maken.

Als uitgangspunt geldt dat de partij van wie het verzoek door de rechter in eerste aanleg is toegewezen, geen belang heeft bij een hoger beroep en dat het rechtsmiddel van hoger beroep er niet voor dient in een dergelijk geval gelegenheid te geven om de beschikking waarbij het verzoek is toegewezen, ongedaan te maken.

Een door de rechtbank vastgelegde zorgverdeling of alimentatie kan echter wijziging behoeven omdat omstandigheden zich nu eenmaal in de loop der tijd kunnen wijzigen. Een wijziging van omstandigheden kan zich zelfs al voordoen binnen drie maanden na afgifte van de beschikking (de beroepstermijn). Dan staan er twee mogelijkheden open in geval van een wijziging van omstandigheden. 1. Wijziging vragen bij de rechtbank op grond van art. 1:253a, lid 4 BW; 2. Binnen de appeltermijn een beslissing van het Hof vragen. In een alimentatiezaak waarin net als in zorgzaken een wijziging van omstandigheden steeds aan de rechter kan worden voorgelegd, heeft de HR op 12 februari 2010, overwogen dat de omstandigheid dat tegen de uitspraak waarvan wijziging wordt verzocht een rechtsmiddel openstaat of heeft opengestaan, niet in de weg staat aan het kiezen voor een wijzigingsprocedure bij de rechtbank.

Het omgekeerde geldt ook. Het staat de verzoeker vrij te kiezen voor een appelprocedure in plaats van een wijzigingsverzoek bij de rechtbank. Zo volgt uit de uitspraak van de Hoge Raad d.d. 28-6-2024 ( ECLI:NL:HR:2024:968) waarin (na een niet-ontvankelijkverklaring in hoger beroep door het Hof) wordt overwogen dat het hof heeft miskend dat, ook als het verzoek of de vordering van een partij in eerste aanleg is toegewezen, deze partij belang kan hebben bij het instellen van hoger beroep; hoger beroep kan immers ook uitsluitend dienen tot verandering of vermeerdering van verzoek of eis. Deze uitspraak is gedaan in een zaak waarin partijen op zitting bij de rechtbank overeenstemming hadden bereikt over de zorgregeling, die vervolgens was opgenomen in de beschikking. De Hoge Raad overwoog tevens dat in het midden kon worden gelaten of de vrouw haar initiële verzoek had aangepast en of zij dus had gekregen wat zij in eerste instantie wilde.

Wat kun je verdienen?

Sun, 24 Mar 2024 18:07:20 GMT

Alimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. Voor het bepalen van de behoefte en de draagkracht is het inkomen relevant. Maar wat als iemand minder verdient dan hij/zij zou kunnen verdienen. Wat is redelijk? Het redelijkerwijs te verdienen inkomen is de maatstaf indien het werkelijke inkomen onredelijk laag is. Daar kunnen redenen voor zijn zoals verwijtbaar ontslag of gewoon niet meer willen werken. Dat is een keuze die niet ten nadele van het kind mag uitpakken. Bij de rechtbank Noord-Holland werd het draagkrachtverweer van de vader gepasseerd en werd de alimentatie vastgesteld op basis van een fictief inkomen.

Uit de – inmiddels beëindigde - affectieve relatie is een kind geboren, over wie de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen. Het kind heeft het hoofdverblijf bij de moeder.

De moeder verzoekt de rechtbank de door de vader aan haar te betalen kinderalimentatie vast te stellen op € 250 per maand. Volgens de vader ontbreekt het hem aan draagkracht daarvoor. De vader heeft een jaaropgave 2021 overgelegd (met een bruto loon van € 14.190) en een jaaropgave 2022 (met een bruto loon van € 15.629). Uit zijn salarisspecificaties volgt dat hij in augustus 2023 een bruto loon had van € 446 en in september € 1.406 . Moeder stelt dat deze cijfers niet overeenstemmen met de werkelijkheid.

De rechtbank overweegt als volgt. De onderhoudsplichtige vader werkt voor het bedrijf van zijn vader. Hij heeft ter zitting aangegeven dat hij dat bedrijf draaiende wil houden en dat hij daarom niet elders wil werken. Vader heeft volgens zijn salarisspecificaties 28 uur gewerkt in januari 2023, 84 uur in februari, 34 uur in augustus en 34 uur in september. Dat is ver onder het gemiddelde van 174 uur per maand bij een voltijd werkweek. De rechtbank kan dit niet stroken met de opmerking van vader dat hij het bedrijf van zijn vader draaiende wil houden en met het feit dat hij een onderhoudsverplichting heeft voor het kind. Zonder nadere toelichting van vader, die ontbreekt, valt de juistheid van de salarisstroken moeilijk te verifiëren. Daarnaast heeft vader verzuimd andere financiële stukken, zoals een IB-aangifte, in te brengen. Gelet hierop slaagt het draagkrachtverweer van vader niet.
De rechtbank sluit voor de draagkracht van vader aan bij het minimumloon voor een volledige werkweek per 1 juli 2023. Na verdere inhoudelijke beoordeling stelt de rechtbank de door vader aan moeder te betalen kinderalimentatie vast op € 249 per maand.

Rechtbank Noord-Holland 1 december 2023, ECLI:NL:RBNHO:2023:12264

KINDERALIMENTATIE EN VERMOGEN

Fri, 22 Mar 2024 11:22:54 GMT

Kinderalimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. Voor het vaststellen van de behoefte en de draagkracht is het inkomen relevant en in de meeste gevallen gaat het om inkomen uit arbeid. Er zijn echter ook situaties die afwijken van de 'normale' situatie en dus vragen oproepen waarin de Tremanormen niet duidelijk een antwoord geven. Zo ook in de volgende casus die aan de orde was bij de rechtbank Overijsel.

Uit de – inmiddels beëindigde – affectieve relatie zijn twee kinderen geboren, over wie de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen. De kinderen hebben hun hoofdverblijfplaats bij de moeder.

De moeder verzoekt de rechtbank de door vader aan haar te betalen kinderalimentatie vast te stellen op € 613 per kind per maand.

De rechtbank overweegt als volgt. Gebleken is dat de vader na het uiteengaan van partijen over een aanzienlijk vermogen beschikt. De rechtbank acht het daarom redelijk om – in navolging van de aanbeveling van de Expertgroep Alimentatie - bij de vaststelling van de behoefte van de kinderen uit te gaan van de huidige financiële situatie van de vader, die een stuk rooskleuriger is dan het gezinsinkomen van partijen toen zij nog bij elkaar waren. Als de ouders nu nog bij elkaar zouden zijn geweest, hadden de kinderen hiervan geprofiteerd.
De moeder stelt dat het vermogen van vader € 5.000.000 bedraagt. Volgens vader bedraagt zijn vermogen € 3.716.508. De rechtbank stelt op grond hiervan vast dat het vermogen van vader in ieder geval € 3.716.508 bedraagt. Gezien dat vermogen acht de rechtbank het redelijk om vaders maandinkomen fictief te becijferen op tenminste € 6.000 per maand. Uit de tabellen 2023 van het Rapport Alimentatienormen past daarbij een behoefte van € 730 per kind per maand.
De rechtbank is van oordeel dat sprake is van dusdanige omstandigheden dat de vermogenssituatie van vader dient te worden betrokken bij de berekening van zijn draagkracht voor het betalen van kinderalimentatie. Het vermogen van vader bedraagt ten minste € 3.716.508. Gezien die uitzonderlijke vermogenssituatie acht de rechtbank het niet meer dan redelijk dat volledig in de behoefte van de kinderen wordt voorzien. Vader beschikt over een miljoenenvermogen. Op hem rust een onderhoudsplicht. De rechtbank acht het in deze situatie redelijk dat vader het aandeel in de draagkracht van moeder aanvult, zodat in de volledige behoefte van beide kinderen wordt voorzien. Gelet op de hoge prioriteit van kinderalimentatie kan van de vader in redelijkheid worden verwacht dat hij inteert op zijn vermogen om de kinderalimentatie te kunnen betalen (Hof Arnhem-Leeuwarden 10 mei 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:3615 ). Na verdere inhoudelijke beoordeling stelt de rechtbank de door vader aan moeder te betalen kinderalimentatie vast op € 596 per kind per maand.

Rechtbank Overijssel 4 maart 2024, ECLI:NL:RBOVE:2024:1230

pensioenopbouw in eigen beheer

Thu, 08 Feb 2024 09:51:32 GMT

recht op afstorting bij echtscheiding

De Hoge raad heeft op 17-11-2023 uitspraak gedaan over pensioenaanspraken die tijdens het huwelijk niet zijn opgebouwd, maar wel opgebouwd hadden moeten worden. De man in kwestie had in de periode 1991 tot en met 1995 in zijn eigen BV pensioen opgebouwd (dotaties gedaan) maar daarna niet meer. In 2004 wordt daarover het volgende vastgelegd: "de verdere pensioenopbouw is thans stopgezet. er vindt tot nader overeen te komen tijdstip geen toevoeging aan de pensioenreserve plaats, noch worden premiebetalingen gedaan voor pensioenrechten. alle pensioenrechten worden beperkt tot de pensioenen die kunnen worden aangekocht voor de thans aanwezige reserve."

De man geeft aan dat het destijds slechter ging met zijn bedrijf en dat daarom is besloten de pensioenen te bevriezen. De vrouw voert aan dat bij de beantwoording van de vraag op welke wijze de opgebouwde pensioenrechten dienen te worden berekend ook rekening dient te houden met dotaties die na 1995 hadden moeten worden gedaan.

Het hof Arnhem-Leeuwarden volgt de vrouw niet en is van oordeel dat de dotaties die niet gedaan zijn niet moeten worden meegerekend. De vrouw heeft alleen recht op pensioenaanspraken die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd, en niet op aanspraken die – los van de vraag of dit juist is omdat nadien een addendum is opgesteld – wel opgebouwd hadden moeten worden, maar die er niet daadwerkelijk zijn. Het hof volgt hiermee de visie van een door de rechtbank benoemde deskundige.

De Hoge Raad geeft aan dat de zienswijze van de aangestelde deskundige onder meer inhoudt dat met het addendum niet reeds opgebouwde nabestaandenpensioenaanspraken worden verminderd. De vrouw heeft echter in hoger beroep gemotiveerd betoogd dat het addendum ook negatieve gevolgen heeft voor de tot dan toe opgebouwde pensioenaanspraken, doordat in het addendum de aanspraken worden aangepast aan het niveau van de (fiscale) reserve.

Daarnaast oordeelt de Raad dat ter berekening van het te verevenen pensioen moet worden vastgesteld het bedrag van de aanspraak op ouderdomspensioen dat de deelnemer (de man in kwestie) bij beëindiging van de deelneming zou hebben verkregen volgens de reglementaire opbouw. Bij de berekening van het te reserveren pensioen moet dus worden uitgegaan van de tijdsevenredige aanspraak op ouderdomspensioen en niet slechts van de aanspraak voor zover die op het tijdstip van de echtscheiding is gefinancierd.

Ingevolge artikel 8cPSW (thans artikel 3a lid 6 Wet VPS) is het verminderen van de pensioenaanspraken nietig. De vrouw heeft dus recht op pensioenaanspraken die tijdens het huwelijk niet zijn opgebouwd, maar die opgebouwd hadden moeten worden, ook al zijn die pensioenaanspraken er dus niet.

Vervolgens komt de vraag aan de orde of de vrouw recht heeft op afstorting. Het Hof had in hoger beroep aangegeven aan dat het uitgangspunt in de ‘afstort-jurisprudentie’ is dat van de vereveningsgerechtigde echtgenoot in beginsel niet kan worden gevergd dat deze bij voortduring afhankelijk blijft van het beleid dat de andere echtgenoot ten aanzien van zijn BV voert en het risico moet blijven dragen dat het in eigen beheer opgebouwde pensioen te zijner tijd niet kan worden betaald. Het gaat in die gevallen volgens het hof om een risicovolle onzekere toekomstige gebeurtenis. In dit geval echter is de BV per 1 mei 2020 al overgegaan tot het uitkeren van het aan de vrouw toekomende deel van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen. Hierdoor vindt de verevening al daadwerkelijk plaats, aldus het hof.

De Hoge Raad oordeelt in cassatie anders. De afhankelijkheid voor de verveningsgerechtigde echtgenoot wordt niet opgeheven en het risico wordt niet weggenomen doordat de BV inmiddels is overgegaan tot het doen van een jaarlijkse uitkering. De vrouw behoudt dus haar recht op afstorting van pensioenkapitaal.

Reden voor echtscheiding

Fri, 02 Feb 2024 11:21:01 GMT

Tip!

Wat ik vaak zie als mediator in scheidingszaken is dat partijen elkaar over en weer verwijten maken, die eigenlijk in de basis op hetzelfde neerkomen. Partijen luisteren niet meer naar elkaar, omdat ze alles al zo vaak gehoord hebben en ze voelen zichzelf niet gehoord. Omdat ze zich niet gehoord voelen, luisteren ze ook niet meer naar de ander. Ze zijn zelf zo gekwetst dat ze geen verwijten willen aanhoren. “Ja maar jij..” volgt direct op het verwijt van de ander, zonder eerst te luisteren, laat staan te erkennen wat de ander zojuist heeft gezegd.

Kritiek aanhoren is niet makkelijk, zeker niet als je zelf gekwetst bent. Maar er is een simpele oplossing. “Ja maar jij…” kun je vervangen door: “Ja……en ik”.

Simpel voorbeeld: heel vaak verwijt de vrouw de man dat hij niet erkent dat ze zoveel heeft geïnvesteerd in het huwelijk, door het grootste deel van de zorg voor de kinderen op zich te nemen bijvoorbeeld. Als dit verwijt komt reageert de man vaak met: “Ja maar ik heb altijd heel hard gewerkt om te zorgen dat we het samen goed hadden”. Door het “Ja maar” erkent hij niet dat wat de vrouw zegt, waar is. Hij zegt wel Ja . Maar door direct daarop maar te zeggen en over zichzelf te beginnen, spreekt hij geen waardering uit. Vaak is slechte communicatie (praten én luisteren) en het gemis aan waardering de reden dat partijen uit elkaar gaan en/of vreemdgaan.

In de mediation ben je als mediator toehoorder en hoor je de verwijten die partijen elkaar maken voor het eerst en niet voor de zoveelste keer. Je luistert en laat partijen uitpraten. Door het verwijt anders te formuleren, hoort de ander het ook. Voor het eerst, lijkt het soms wel. En achter elk verwijt schuilt een wens. Door daar woorden aan te geven helpt het vaak om partijen weer met elkaar te laten praten. Met een verwijt kwets je de ander vaak. Op een verwijt volgt vaak een verwijt. Door een wens uit te spreken, kwets je de ander niet en de reactie is dan ook anders. Zo ga je weer praten met elkaar en luisteren naar elkaar.

Hoe wordt de behoefte vastgesteld?

Wed, 20 Dec 2023 11:18:58 GMT

Behoeftelijst of Hofnorm

Partneralimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. daarnaast moet er sprake zijn van behoeftigheid. Van behoeftigheid is sprake als een partij niet voldoende inkomsten heeft tot zijn/haar levensonderhoud, noch zich deze in redelijkheid kan verwerven.

De behoefte wordt afgestemd op de welstand tijdens het huwelijk. Wat was je gewend. Vroeger werd de behoefte altijd aan de hand van behoeftelijstjes vastgesteld, totdat de Hof-norm werd geïntroduceerd. Steeds vaker werd gewoon uitgegaan van de Hof-norm, maar ook de Hof-norm leidt wel eens tot discussie. Als een partij vindt dat hij meer kosten heeft, zal hij dat met een behoeftelijst proberen aan te tonen. En ook wanneer een partij meent dat het inkomen geen goede indicatie geeft omdat juist niet heel het inkomen werd uitgegeven, wordt er nog wel een beroep gedaan op de behoeftelijst.

Rechters willen af van de behoeftelijstjes en met name de discussie die daarover ontstaat. Zo ook de rechtbank Den Haag.

De rechtbank overweegt dat het stellen en betwisten van een huwelijksgerelateerde behoefte aan de hand van behoeftelijstjes veelal leidt tot een oeverloos debat tussen partijen, waarbij de standpunten ver uit elkaar liggen, en aan de redelijkheid van de standpunten over en weer zeer kan worden getwijfeld. Het op deze wijze stellen en betwisten van behoefte leidt veelal tot een grote ureninvestering van advocaten en navenant hoge kosten voor partijen, bevordert de verstandhouding tussen partijen niet of doet deze zelfs verslechteren en draagt niet bij aan het beslechten van het geschil.

De rechtbank houdt partijen voor dat onder normale omstandigheden ervan mag worden uitgegaan dat zij in min of meer gelijke mate het genot zullen hebben gehad van het gezamenlijke inkomen gedurende de tijd dat zij samenleefden. Aldus bezien is, in aanmerking nemende dat het voeren van een eenpersoons huishouden in de regel wat duurder is dan een meerpersoons huishouden, de zogenoemde hofnorm als vertrekpunt bij het bepalen van de huwelijksgerelateerde behoefte als uitgangspunt niet onredelijk. De hofnorm houdt in dat de huwelijksgerelateerde behoefte (afgezien van de kosten voor de verzorging en opvoeding van kinderen) gelijk is aan 60% van het huwelijks inkomen. Indien een partij meent dat in een specifiek geval moet worden afgeweken van de hofnorm, dan ligt het naar het oordeel van de rechtbank op de weg van die partij om dit aan te tonen én om een verklaring voor die afwijking te geven. (uitspraak van 6-7-2018/8056)

Het gerechtshof Arnhem Leeuwarden overweegt het volgende:

De vrouw stelt zich op het standpunt dat haar behoefte volgens de hofnorm € 1.786,- bruto bedraagt. Zij legt een behoeftelijst over op basis waarvan zij haar behoefte op minimaal € 1.634,- becijfert. De man maakt bezwaar tegen toepassing van de hofnorm. Uitgangspunt is volgens hem wat de vrouw in redelijkheid nodig heeft om van te kunnen leven. De vrouw dient haar behoefte, aldus de man, aan de hand van gegevens te onderbouwen. Dit heeft zij volgens hem niet, althans onvoldoende gedaan.

Het hof stelt het volgende voorop. De hoogte van de behoefte van de vrouw is mede gerelateerd aan de welstand tijdens het huwelijk. Bij de bepaling van de hoogte van de behoefte dient rekening te worden gehouden met alle relevante omstandigheden. Dit betekent dat de rechter zowel in aanmerking zal moeten nemen wat de inkomsten tijdens de laatste jaren van het huwelijk zijn geweest als een globaal inzicht zal moeten hebben in het uitgavenpatroon in dezelfde periode om daaruit te kunnen afleiden in welke welstand partijen hebben geleefd. De hoogte en de aard van zowel de inkomsten als de uitgaven geven namelijk een aanwijzing voor het niveau waarop de onderhoudsgerechtigde na de beëindiging van het huwelijk wat de kosten van levensonderhoud betreft in redelijkheid aanspraak kan maken.

De behoefte zal daarnaast zo veel mogelijk aan de hand van concrete gegevens over de reële of de met een zekere mate van waarschijnlijkheid te verwachten kosten van levensonderhoud door de rechter worden bepaald. In hoeverre de vaste lasten en de overige, globaal te schatten, uitgaven of reserveringen voor te verwachten lasten van de onderhoudsgerechtigde redelijk zijn, zal mede beoordeeld moeten worden naar de mate van welstand zoals deze door de rechter op vorenbedoelde wijze is vastgesteld.

Gelet op het vorenstaande is het aan de vrouw de omvang van de huwelijkse welstand van partijen te stellen. Daarbij neemt het hof in aanmerking dat tussen partijen niet in geschil is dat hun inkomen ten tijde van hun huwelijk steeds volledig is besteed om in de kosten van hun levensonderhoud te voorzien en dat niet gesteld of gebleken is dat die uitgaven anders dan gelijkelijk aan partijen ten goede zijn gekomen. In een dergelijk geval biedt de hofnorm, waarbij het netto besteedbaar gezinsinkomen tijdens het huwelijk tot uitgangspunt wordt genomen, een heldere en in de praktijk eenvoudig te hanteren maatstaf die leidt tot een reële schatting van de behoefte van de onderhoudsgerechtigde.

Tegenover de betwisting door de man heeft de vrouw aan de hand van het door haar overgelegde behoeftelijstje laten zien welk uitgavenpatroon past bij dit bedrag. Het hof constateert dat de man de door de vrouw becijferde minimale behoefte van € 1.634,- per maand slechts globaal heeft betwist. De op dat lijstje genoemde bedragen komen het hof reëel voor. Daarbij neemt het hof in aanmerking dat ook andere bestedingskeuzes - op basis van persoonlijke voorkeuren of situaties - mogelijk zijn, maar anders dan de man wellicht meent, is het niet aan het hof zich uit te laten over deze individuele keuzes van de vrouw. Deze wijze van beoordeling heeft als bijkomend voordeel dat ex-echtgenoten niet in een positie worden gebracht waarin zij zich genoodzaakt zien tot nodeloos escalerende discussies over individuele op een behoeftelijst voorkomende kostenposten, hoe gering van omvang ook.

Nu de door de vrouw opgegeven kosten voor haar levensonderhoud het hof derhalve niet onredelijk voorkomen en in lijn liggen met de huwelijksgerelateerde behoefte conform de hofnorm zal het hof voor de verdere beoordeling uitgaan van de door de vrouw berekende behoefte van € 1.634,- per maand. (uitspraak van 21-5-2019/4336)

Het Hof houdt dus ook rekening met reserveringen voor te verwachten uitgaven. Als partijen gewend waren om een groot deel van het inkomen te sparen dan zal de de behoefte conform te Hof-norm, afwijken van een behoeftelijst tenzij je daar ook de post 'reserveringen' in op neemt. Dat kan, maar sparen om het sparen is geen behoefte. Sparen voor toekomstige uitgaven is wel een behoefte. Je hebt immers niet alleen dagelijkse/wekelijkse/maandelijkse uitgaven, maar ook incidentele uitgaven zoals de aanschaf van een auto, onderhoud aan het huis waarvoor gereserveerd moet worden.

Aflossing op schulden als last in de draagkrachtberekening

Tue, 19 Dec 2023 12:19:26 GMT

Alimentatie wordt vastgesteld op basis van draagkracht en behoefte. De draagkracht is afhankelijk van het inkomen en de lasten. Tot de lasten kunnen ook schulden behoren waarop moet worden afgelost. Schulden die niet verwijtbaar en niet vermijdbaar zijn worden meegenomen in de draagkrachtberekening als last. De verwijtbaarheid zit vaak in het ontstaan of laten bestaan van de schuld. Als de onderhoudsplichtige de zwaardere lasten uit hoofde van zijn verhouding en met oog op de belangen van de onderhoudsgerechtigde had dienen te voorkomen, is sprake van verwijtbare lasten. Bij lasten en schulden kan verwijtbaarheid bijvoorbeeld aan de orde zijn als deze onnodig zijn aangegaan of hebben voortbestaan.
De vermijdbaarheid heeft vaak te maken met de middelen die iemand heeft en/of de hoogte van de schuld die is aangegaan. Als er spaargeld is, hoeft iemand niet te lenen en dus niet af te lossen. Als er moet worden afgelost op een niet verwijtbare en niet vermijdbare schuld dan is de aflossing een last die het draagkrachtloos inkomen verhoogt. Ook als er (nog) niet wordt afgelost, kan er rekening worden gehouden met de schuld. Er kunnen redenen zijn om in afwijking van deze hoofdregel aan bepaalde schulden geen of minder gewicht toe te kennen. Degene die zich op het bestaan van de schuld beroept zal dus voldoende moeten stellen en bewijzen. De rechter zal zijn beslissing moeten motiveren. Belangrijke uitspraken in dit verband zijn een uitspraak van de Hoge Raad uit 2014 (kenmerk 2014:169) en een uitspraak van de Hoge Raad van 9-1-2015 (kenmerk 2015:40).
Mocht het ontstaan van de schuld wel verwijtbaar zijn, maar is de schuld niet vermijdbaar, dan kan nog een beroep worden gedaan op de (on)aanvaardbaarheidstoets. Als er geen mogelijkheid bestaat deze lasten te vermijden of zich daarvan te bevrijden, dan dient te worden bezien of de lasten uit de post onvoorzien en de vrije ruimte kunnen worden voldaan. Is dat niet het geval, dan dient een onderzoek naar de draagkracht plaats te vinden. In dat geval is die onderhoudsbijdrage verschuldigd die de onderhoudsplichtige, de lasten in aanmerking genomen, in staat stelt de noodzakelijke kosten van levensonderhoud te voldoen, dan wel 95% van de voor hem/haar geldende bijstandsnorm vrij laat. Met een berekening zal inzichtelijk gemaakt moeten worden dat iemand (met de verwijtbare maar niet vermijdbare last) minder per maand overhoudt dan 95 % van de voor hem/haar geldende bijstandsnorm. In Paragraaf 7.3 van het Rapport Alimentatienormen (te vinden op www.rechtspraak.nl versie 2023-1) staat dit beschreven.

executie bijdrage op kinderrekening

Mon, 18 Dec 2023 08:36:45 GMT

betaling afdwingen

Wanneer een betalingsverplichting niet wordt nagekomen willen we betaling kunnen afdwingen. Kinderalimentatie die is vastgelegd in een beschikking van de rechtbank kan via de deurwaarder of het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen worden geïncasseerd middels executiemaatregelen zoals loonbeslag. Als de kinderalimentatie is overeengekomen in een ouderschapsplan dat niet is bekrachtigd door de rechtbank dan kan de deurwaarder of het LBIO niet direct executeren. Dan zal eerst een executoriale titel moeten worden gehaald bij de rechter.
Afspraken in een ouderschapsplan dienen wel duidelijk te zijn. De afspraak waarbij bijvoorbeeld naar rato van de draagkracht wordt bijgedragen in verblijfsoverstijgende kosten kan niet worden geëxecuteerd, zelfs niet wanneer het ouderschapsplan is bekrachtigd door de rechtbank. Een afspraak waarbij maandelijks een duidelijk vast bedrag op de kinderrekening wordt gestort, is wel voldoende duidelijk en kan wel (mits bekrachtigd) worden afgedwongen middels executie.
Zo besliste ook de Voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag op 30-8-2022. De vader had een achterstand in de betaling van zijn bijdrage op de kinderrekening laten ontstaan en de moeder had de deurwaarder ingeschakeld. In het executiegeschil dat volgde oordeelde de Voorzieningenrechter dat de regeling in het ouderschapsplan in het licht van artikel 430 Rv het recht geeft op een voor ten uitvoerlegging vatbare prestatie. De overeengekomen betalingsverplichting (een vast bedrag per maand) was voldoende duidelijk omschreven.

kinderalimentatie en hoofdverblijf

Sun, 17 Dec 2023 08:19:06 GMT

Meestal wordt kinderalimentatie betaald aan de ouder bij wie het kind zijn/haar hoofdverblijfplaats heeft. Uitgangspunt is daarbij dat de ouder waar het kind zijn/haar hoofdverblijfplaats heeft alle verblijfsoverstijgende kosten betaalt. De ouder bij wie het kind hoofdverblijf heeft noemen we meestal de verzorgende ouder. De niet-verzorgende ouder heeft alleen de verblijfskosten op de dagen dat het kind bij hem/haar is. Bij co-ouderschap wordt de zorgtijd 50/50 verdeeld, hetgeen nog niet betekent dat ook de kosten gelijk zijn verdeeld. Ook in die situatie dient de kinderalimentatie te worden vastgesteld aan de hand van behoefte en draagkracht.

Het is niet zo dat alleen de ouder waar het kind hoofdverblijf heeft alimentatie kan vragen. Ook de ouder waar het kind niet het hoofdverblijf heeft kan onder omstandigheden alimentatie vragen. Die omstandigheden hoeven niet bijzonder te zijn.

In zijn uitspraak d.d. 23-12-2022 oordeelde de Hoge Raad: De vraag of en, zo ja, in hoeverre de ouder bij wie het kind meer dan incidenteel verblijft, maar niet zijn hoofdverblijf heeft, jegens de ouder bij wie het kind zijn hoofdverblijf heeft, aanspraak kan maken op een bijdrage in de kosten die zijn gemoeid met verzorging en opvoeding van het kind gedurende dat meer dan incidentele verblijf, moet worden beantwoord aan de hand van de wettelijke maatstaven van draagkracht en behoefte als bedoeld in titel 17 van Boek 1 BW (art. 1:397 leden 1 en 2 BW en art. 1:404 lid 1 BW). De wetsgeschiedenis bevat geen aanknopingspunten om aan te nemen dat afwijking van die wettelijke maatstaven in een geval als hier aan de orde, in overeenstemming is met de bedoeling van de wetgever.

Het Hof Amsterdam had eerder in deze zaak op 19-10-2021 beslist dat alleen in bijzondere omstandigheden er sprake kan zijn van het opleggen van alimentatie voor een kind aan degene bij wie het kind niet zijn/haar hoofdverblijf heeft. Tot die omstandigheden rekende het Hof:

1. het bestaan van een ruime omgangsregeling,

2. een hoge draagkracht bij de verzorgende ouder,

3. een lage draagkracht bij de niet-verzorgende ouder,

4. de vraag in hoeverre de ouders in de totale behoefte van de kinderen kunnen voorzien.

Afhankelijk van die omstandigheden kon er volgens het Hof aanleiding zijn om de verzorgende ouder te laten bijdragen in de zorgkosten van de andere ouder. Het Hof was van oordeel dat in dit geval geen sprake is van een uitzonderlijke situatie die rechtvaardigt dat de vrouw, bij wie het kind hoofdverblijf heeft, de man een bijdrage in de verblijfskosten zou moeten betalen.

In cassatie oordeelde de Hoge Raad, anders dan het Hof, dat voor het opleggen van een verplichting aan de ouder bij wie het kind zijn hoofdverblijf heeft, om bij te dragen in de zorgkosten van de ouder bij wie het kind niet zijn hoofdverblijf heeft, niet is vereist dat sprake is van bijzondere omstandigheden.

De uitspraak van de Hoge Raad is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:HR:2022:1924

De beperkte gemeenschap van goederen

Thu, 14 Dec 2023 10:22:03 GMT

delen van de winst op grond van artikel 1:95a BW

Met ingang van 1 januari 2018 trouwt men in beperkte gemeenschap van goederen, tenzij er huwelijkse voorwaarden worden opgemaakt waarin bijvoorbeeld kan worden opgenomen dat er sprake zal zijn van een algehele gemeenschap van goederen. 'Beperkt' betekent dat alleen vermogen dat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd gemeenschappelijk is. Bezittingen of schulden van vóór het huwelijk vallen niet in de gemeenschap. Ook schenkingen, giften en erfenissen blijven, ook als er geen sprake is van een uitsluitingsclausule, buiten de beperkte gemeenschap.

Voor schulden, ontstaan tijdens het huwelijk, betreffende de gewone gang van de huishouding, zijn beiden (hoofdelijk) aansprakelijk. De gemeenschapsschulden kunnen zowel worden verhaald op de goederen van de gemeenschap als op de privégoederen van de echtgenoot die de schuld is aangegaan. De verhaalsmogelijkheid van een privéschuld is beperkt. Gemeenschapsgoederen kunnen slechts tot de helft van de opbrengst van het uitgewonnen gemeenschapsgoed worden verhaald. De andere helft van die opbrengst komt toe aan de andere echtgenoot.

Dus:

– voorhuwelijks niet-gezamenlijk vermogen blijft privé;
– verkrijgingen uit giften en erfenissen blijven privé;
– wat tijdens het huwelijk wordt gevormd, wordt gemeenschappelijk.

Het voorhuwelijkse vermogen dat door de echtgenoten gezamenlijk is verkregen, gaat over naar de beperkte gemeenschap. Dit geldt ook als de eigendom voorheen niet bij helften aan de echtgenoten toebehoorde. Eenmaal in de beperkte gemeenschap gevallen, veranderd dan de eigendomsverhouding en wordt 50/50.

Bestond een eigen onderneming al vóór het huwelijk? Dan blijft deze ook privé met een huwelijk in beperkte gemeenschap. Omdat het inkomen dat vanaf de huwelijksdatum wordt opgebouwd tot de beperkte gemeenschap van goederen behoort en dus gemeenschappelijk is, is hierover een artikel in de wet opgenomen (artikel 1:95a van het BW). Op grond van dit artikel moet de onderneming, die buiten de beperkte gemeenschap valt, een redelijke vergoeding betalen aan de gemeenschap voor de kennis, vaardigheden en arbeid die uw echtgenoot aan de onderneming heeft besteed. Op die manier wordt er tegemoet gekomen aan het uitgangspunt dat het inkomen vanaf de huwelijksdatum tot de beperkte gemeenschap van goederen behoort. Deze regel geldt voor een eenmanszaak, besloten vennootschap en personenvennootschap (vof). De wet laat de invulling van die redelijke vergoeding over aan de rechtspraak. Indien er tijdens het huwelijk in beperkte gemeenschap voor gekozen is het inkomen laag te houden door winst uit de onderneming te reserveren, kan de rechter op grond van artikel 1:95a BW bepalen dat er een vergoeding moet worden betaald aan de gemeenschap. die beperkte gemeenschap wordt bij de scheiding gedeeld, zodat ook de andere echtgenoot meedeelt in de winst die tijdens het huwelijk is gerealiseerd.

Verliezen blijven trouwens wel altijd voor rekening van de ondernemer en vallen nooit in de beperkte gemeenschap van goederen.

Wilt u als ondernemer niet in een beperkte gemeenschap van goederen trouwen? Dan moet hij bij de notaris huwelijkse voorwaarden afsluiten. Daarin kunnen de partners ook de toepassing van artikel 95a uitsluiten.

Omgangsrecht gedetineerde ouder

Wed, 06 Dec 2023 11:24:41 GMT

Kan een gedetineerde ouder verzoeken om omgang en informatie als de voogdij is opgedragen aan een gecertificeerde instelling?

Het wettelijk uitgangspunt is dat een kind en zijn ouders recht hebben op omgang met elkaar. Een verzoek van een ouder tot omgang kan slechts worden afgewezen, indien sprake is van een of meer van de in artikel 1:377a BW genoemde ontzeggingsgronden. De rechter ontzegt het recht op omgang slechts indien: omgang ernstig nadeel zou opleveren voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van het kind, of wanneer de ouder kennelijk ongeschikt of kennelijk niet in staat moet worden geacht tot omgang, of als het kind, dat 12 jaar of ouder is, ernstige bezwaren heeft, of wanneer de omgang anderszins in strijd is met zwaarwegende belangen van het kind. Artikel 1:377a kent het recht op omgang met het kind ook toe aan degene die in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind en de niet met het gezag belaste ouder, onder dezelfde voorwaarden (ontzeggingsgronden). Volgens vaste jurisprudentie is dit artikel ook van toepassing indien de voogdij bij een gecertificeerde instelling berust (HR 19 mei 2017, ECLI:NL:HR:2017:943).

Naar het oordeel van het hof Amsterdam (uitspraak van 18-2-2020 ECLI:NL:GHAMS:2020:562 ) behoort tot de zorg en verantwoordelijkheid van een gecertificeerde instelling die optreedt als voogd, in beginsel ook dat zij de ouder die niet met het gezag belast is op de hoogte stelt omtrent gewichtige aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen van het kind. Derhalve bestaat ook in de situatie, waarin de ouder het gezag niet meer heeft en/of gedetineerd is, overeenkomstig artikel 1:377b lid 1 BW, een informatieverplichting voor de voogd en kan de rechter daartoe op verzoek van ofwel een ouder zonder gezag ofwel de GI een regeling vaststellen, tenzij de rechter ingevolge artikel 1:377b, lid 2 BW het eerste lid buiten toepassing laat indien het belang van het kind dat vereist.

Kinderbijslag splitsen bij co-ouderschap?

Tue, 05 Dec 2023 13:49:50 GMT

Als partijen de zorg voor de kinderen gelijk verdelen in tijd dan spreekt men van co-ouderschap. Bij een verschil in inkomen en draagkracht zal ook in geval van co-ouderschap kinderalimentatie worden vastgesteld. In de draagkrachtberekening wordt in dat geval rekening gehouden met een zorgkorting van 35 %. Niet met 50 % omdat de kosten van de kinderen worden onderverdeeld in verblijfskosten (eten, drinken, gas/water/licht, uitjes en vakanties) en verblijfsoverstijgende kosten (alle overige kosten zoals kleding, een fiets etc.). Het eigen aandeel in de kosten van de kinderen is onderverdeeld in 70% verblijfskosten en 30 % verblijfsoverstijgende kosten. Als ieder de helft van de tijd de kinderen bij zich heeft, levert dat dus een zorgkorting op van 35 %. De verblijfsoverstijgende kosten zijn voor de ouder die de kinderalimentatie ontvangt. Die hoort daarvoor ook de kinderbijslag te ontvangen. Toch kan daar gedoe over ontstaan.

De SVB heeft namelijk een besluit genomen dat de kinderbijslag over beide ouders wordt verdeeld wanneer de ouders een gelijk aandeel hebben in de zorgtijd voor de kinderen. Dat besluit houdt geen rekening met het feit dat de kinderbijslag is bedoeld voor de verblijfsoverstijgende kosten die vaak bij één ouder terecht komen. Die ouder hoort dan ook gerechtigd te zijn tot de volledige kinderbijslag. Dit probleem kan opgelost worden door in het ouderschapsplan goede afspraken te maken. Zo kan in het ouderschapsplan worden vastgelegd dat ook de verblijfsoverstijgende kosten worden gedeeld en (eventueel) dat daartoe een kindrekening wordt geopend waarop (onder meer) de kinderbijslag zal worden gestort. Ook kan in het ouderschapsplan expliciet worden opgenomen wie van de ouders gerechtigd is tot de kinderbijslag. De SVB zal deze afspraak respecteren.

Bij de rechtbank kan men hiervoor niet terecht. Zo blijkt ook uit de uitspraak van het Gerechtshof Arnhem/Leeuwarden van 11-11-2021. Het Hof overwoog onder meer het volgende:

Bij de bepaling van de behoefte van de kinderen moet worden uitgegaan van het netto besteedbaar gezinsinkomen (NBI) ten tijde van de samenleving, inclusief het kindgebonden budget waarop ten tijde van de samenleving aanspraak werd gemaakt. Op basis van dat inkomen kan de behoefte ingevolge de jaarlijks aangepaste NIBUD-tabellen “Kosten van kinderen” worden vastgesteld.

Voor het bepalen van het aandeel van de ouders in de behoefte van de kinderen dient eerst ieders draagkracht te worden vastgesteld.

De kosten van het verblijf van de kinderen bij de man worden in aanmerking genomen als een percentage van de behoefte, de zogeheten zorgkorting. Deze zorgkorting wordt in mindering gebracht op het aandeel van de man. Bij de door partijen overeengekomen co-ouderschapsregeling past een zorgkorting voor de verblijfkosten van 35%.

De man voert nog aan dat geen 35% maar 50% zorgkorting moet worden toegepast. De vrouw weigert voldoende kleding en sportspullen beschikbaar te stellen voor de tijd dat de kinderen bij hem verblijven, terwijl de zorgkorting 35% is en zij het volledige kindgebonden budget ontvangt. Daar komt nog bij dat de vrouw ook nog de volledige kinderbijslag wil ontvangen.

Het hof constateert dat vrijwel ieder overleg tussen partijen tot een discussie leidt en dat regelmatig de inzet van de advocaten nodig is geweest om tot een oplossing te komen. Partijen hadden een gezamenlijke kinderrekening maar die is inmiddels opgeheven. Het hof ziet dan ook aanleiding om een zorgkorting van 35% toe te passen, waarbij de vrouw alle verblijfsoverstijgende kosten van de kinderen moet betalen nu de kinderen hun hoofdverblijfplaats bij haar hebben. Dat de man kosten voor de kinderen heeft gemaakt, waaronder voor twee fietsen, maakt dit oordeel niet anders.

Het hof komt dan toe aan de stelling van de vrouw dat haar het recht toekomt om de volledige kinderbijslag voor de kinderen te ontvangen.

De man heeft hiertegen verweer gevoerd. Ieder ontvangt inmiddels de helft van de kinderbijslag en dat is volgens hem correct, omdat de kinderbijslag ook voor verblijfskosten bedoeld is. De kinderen verblijven evenveel bij iedere ouder en de kinderbijslag wordt rechtstreeks toegekend aan de bij de onderhoudsplichtige verblijvende kinderen voor wie de bedragen bestemd zijn.

Het hof overweegt dat het niet aan het hof is om te bepalen aan wie de SVB de kinderbijslag uitkeert.

In de brief van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) Deventer van 27 januari 2021 wordt vermeld dat uit de bestreden beschikking blijkt dat de kinderen de ene helft van de week bij de vrouw en de andere week bij de man verblijven en dat uit de bestreden beschikking niet blijkt dat er afspraken zijn gemaakt over de verdeling van de kinderbijslag en er geen ouderschapsplan is opgesteld. Daarom krijgen de ouders vanaf het vierde kwartaal van 2020 ieder de helft van de kinderbijslag.

In het licht van de onderhavige beslissing van het hof is die verdeling door de SVB onjuist. Het hof heeft bij de vaststelling van het eigen aandeel van de ouders in de kosten van de kinderen (de behoefte) rekening gehouden met de kosten van de kinderen na aftrek van de kinderbijslag . Die behoefte bestaat voor 70% uit verblijfsgebonden kosten (eten & drinken, energielasten etc.) en voor 30% uit verblijfsoverstijgende kosten. De totale verblijfsoverstijgende kosten bedragen naast de genoemde 30% van het aldus berekende eigen aandeel ook de kinderbijslag. Die totale kosten komen voor rekening van de vrouw en zij dient in verband daarmee te beschikken over het volledige bedrag van de kinderbijslag. Indien de man een deel van de kinderbijslag zou ontvangen, draagt hij minder dan zijn eigen aandeel in de kosten van de kinderen en draagt de vrouw meer dan zij zou moeten dragen.

Indien de vrouw alsnog wil realiseren dat zij de volledige kinderbijslag gaat ontvangen dan zal zij hierover opnieuw in contact met de SVB moeten treden.

De vraag is of dat haar gaat helpen. Inmiddels moet ook voor de SVB wel duidelijk zijn dat zij hierin eerder een verkeerd besluit heeft genomen.

De uitspraak van het Hof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2021:10504

Iets vergeten bij de verdeling

Mon, 04 Dec 2023 10:15:48 GMT

Bij echtscheiding gaan partijen die zijn gehuwd in (beperkte) gemeenschap van goederen, meestal direct over tot verdeling van de gemeenschap. Afspraken die daarover worden gemaakt, kunnen worden vastgelegd in een convenant (overeenkomst). Op verzoek van (één van) partijen kan ook de rechter de verdeling vaststellen op basis van wat partijen aandragen. Het kan natuurlijk voorkomen dat een bestanddeel van de gemeenschap wordt vergeten, bijvoorbeeld een polis van kapitaallevensverzekering. Ook als het convenant al is ondertekend of de rechter zijn uitspraak al heeft gedaan dan nog is het mogelijk om alsnog verdeling van het vergeten goed te verlangen, zelfs al eindigt het convenant met de bepaling dat partijen elkaar over en weer algehele kwijting verlenen. De algehele kwijting die partijen elkaar hebben verleend is beperkt tot de rechten en verplichtingen die in de overeenkomst zijn genoemd. Aan het recht op verdeling is geen termijn gekoppeld. Van verjaring of verval van het recht op verdeling is dus geen sprake. Bij sommige zaken kan men zelfs niet om de verdeling heen. Zo zal de verzekeraar bij een polis van een kapitaallevensverzekering twee handtekeningen vragen.

Nare filmpjes plaatsen op sociale media na einde relatie

Sun, 03 Dec 2023 12:42:58 GMT

onrechtmatige daad

Na het einde van de relatie publiceert de vrouw een video op TikTok over haar relatie met de man. Daarin vertelt zij onder meer dat zij tijdens de relatie erg jong was, dat ‘ de lieve ’ M plotsklaps omsloeg in ‘e en gemeen en toxic vriendje’ en dat zij meisjes ‘van 15, 16, 17, misschien nog wel jonger’ wil beschermen tegen ‘ dit soort zielige, veel te oude ventjes ’. De man is verslaggever, heeft voor de televisie gewerkt en maakt tegenwoordig een online programma.

De man vordert veroordeling van de vrouw tot betaling aan hem van € 7.500 aan materiële schadevergoeding en € 17.500 aan immateriële schadevergoeding. Volgens de man heeft de vrouw onrechtmatig jegens hem gehandeld door onjuiste, belastende informatie over hem te verspreiden, waardoor zijn goede naam is geschaad.

De kantonrechter oordeelt dat reeds vanwege de inhoud van de twee filmpjes sprake is van een onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). De filmpjes hebben een groot bereik gehad en roepen het beeld op van iemand die zich op onfatsoenlijke wijze aan minderjarige meisjes opdringt, terwijl uit de stukken niet is gebleken dat de man dit daadwerkelijk doet of deed. Daarom is het des te ernstiger dat in de filmpjes zelfs de suggestie wordt gewekt dat er sprake zou zijn van strafrechtelijk ontoelaatbaar handelen. Voor zover de vrouw zich dit laatste niet al heeft gerealiseerd, had zij zich in elk geval moeten realiseren dat filmpjes met een dergelijke inhoud, zeker in de huidige tijdsgeest, tot grote onrust en tot schade bij de man zouden kunnen leiden, helemaal omdat de man een BN’er is. Als aangenomen zou moeten worden dat de vrouw meende ‘slechts’ haar eigen ervaring te delen, geldt dat zij door de manier waarop zij dat heeft gedaan, onrechtmatig heeft gehandeld.
De vrouw betoogt dat zij in de filmpjes niet heeft gezegd dat zij ‘ten tijde van’ haar relatie met de man zeventien jaar oud was, dat zij nooit zijn achternaam heeft genoemd en dat zij nooit een oproep heeft gedaan aan jonge meisjes om zich te melden met negatieve ervaringen over de man. Voor zover de vrouw hiermee bedoelt dat zij deze dingen niet letterlijk heeft gezegd, gaat zij eraan voorbij dat dat niet is waar het om gaat. Het gaat erom (zoals de vrouw wist, of in elk geval had moeten bedenken) hoe anderen (lees: de kijkers) de inhoud van haar video’s zouden opvatten. Het is onmiskenbaar dat de filmpjes over de man gaan en dat de vrouw hem verwijt dat zij nog maar 17 jaar oud was toen de man en zij een relatie kregen. Dat laatste is ook nog eens in strijd met de waarheid: de vrouw was 18 jaar toen zij en de man voor het eerst afspraken. Van enig noemenswaardig contact voor die tijd is niet gebleken.

De video’s raken een uiterst gevoelig onderwerp (het maken van misbruik – al dan niet seksueel – van jonge en zelfs minderjarige personen door een oudere persoon). Het onderwerp ligt des te gevoeliger gelet op de positie van de man als BN’er en de actuele (terechte) maatschappelijke verontwaardiging over dit onderwerp. Uit overgelegde producties kan worden afgeleid dat de vrouw zich dit heeft gerealiseerd, maar zich daardoor niet heeft laten weerhouden (en dat zij er zelfs op uit was om de man – in haar eigen woorden – ‘kapot te maken’). Mogelijk is ook dat de vrouw zich (de omvang van) de gevolgen van haar handelen onvoldoende heeft gerealiseerd, maar als dat het geval is, geldt dat zij dat wel had moeten doen en dat het voor haar rekening komt dat zij dat niet heeft gedaan. De vrouw heeft op geen enkel moment laten blijken dat zij zich ervan bewust is dat online materiaal met een dergelijke suggestieve lading gevolgen kan hebben voor de persoon over wie het gaat, óók als die persoon niet letterlijk wordt genoemd, of als beschuldigingen niet letterlijk worden uitgesproken. De kantonrechter wijst de vordering toe, zij het tot een bedrag van € 7.500.

Het zwart maken van je ex via Social Media kan je dus duur komen te staan. Niet alleen omdat het een onrechtmatige daad kan opleveren waardoor je veroordeeld kunt worden om de daardoor geleden schade te vergoeden. Het zwart maken kan ook gevolgen hebben voor de partneralimentatie waarover ik in een andere blog schrijf.

De uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 26 oktober 2023 en terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBROT:2023:9908

vergoedingsrecht bij echtscheiding

Sat, 02 Dec 2023 09:52:56 GMT

Nomaliteitsleer versus beleggingsleer

Door de Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen geldt vanaf 1 januari 2012 de beleggingsleer. Kort gezegd houdt de beleggingsleer bij het vaststellen van het recht op vergoeding vanwege een investering met privévermogen, rekening met de stijging - of daling - van de waarde van het bezit waarin is geïnvesteerd. Investeringen die gedaan zijn vóór 2012 worden volgens de nomaliteitsleer vergoed. De beleggingsleer is neergelegd in artikel 1: 87 BW. De tekst is als volgt:

Lid 1: Indien een echtgenoot ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot een goed dat niet tot zijn eigen vermogen zal behoren, verkrijgt of indien ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot een schuld ter zake van een tot zijn eigen vermogen behorend goed wordt voldaan of afgelost, ontstaat voor de eerstgenoemde echtgenoot een plicht tot vergoeding;

Lid 2: De vergoeding beloopt een gedeelte van de waarde van het goed op het tijdstip waarop de vergoeding wordt voldaan. Dit gedeelte:

a.is in het geval van een verkrijging ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot evenredig aan het uit diens vermogen afkomstige aandeel in de tegenprestatie voor het goed;

b. komt in het geval van een voldoening of aflossing ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot overeen met de verhouding tussen het uit diens vermogen voldane of afgeloste bedrag ten opzichte van de waarde van het goed op het tijdstip van die voldoening of aflossing.

Dit artikel is van regelend recht hetgeen betekent dat partijen daarvan af kunnen wijken.

Op 10 oktober 2023 oordeelde het Gerechtshof Den Bosch over een vergoedingsrecht waarop volgens de man de beleggingsleer van toepassing is gelet op artikel 1:87 BW. De man geeft aan dat hij uit privévermogen heeft afgelost op de gezamenlijke hypotheeklening die is verbonden aan de gezamenlijke woning.

Volgens het hof heeft de man geen vergoedingsrecht op grond van artikel 4 van de huwelijkse voorwaarden, dat luidt:

‘1. Een echtgenoot heeft een vergoedingsrecht jegens de andere echtgenoot, indien een bedrag of waarde ten behoeve van die andere echtgenoot aan zijn vermogen is onttrokken en de echtelieden binnen een maand nadat de onttrekking heeft plaatsgevonden bij schriftelijke overeenkomst vastleggen dat sprake is van een vergoedingsvordering. Indien de echtgenoten schriftelijk overeenkomen dat sprake is van een vergoedingsvordering, dan is deze vergoeding gelijk aan het bedrag of de waarde ten tijde van de onttrekking, ongeacht waarvoor het onttrokken bedrag of de onttrokken waarde is aangewend.
2. Indien de echtelieden niet schriftelijk hebben vastgelegd dat er sprake is van een vergoedingsvordering dan wordt de in het eerste lid omschreven onttrekking geacht te hebben plaatsgevonden ten behoeve van de voldoening van de kosten van de huishouding zoals hierna in artikel 7 omschreven.
3. De echtelieden maken de in lid 1 en lid 2 genoemde afspraken om te voorkomen dat op enig moment (ongemerkt) vergoedingsvorderingen jegens elkaar ontstaan.’

Partijen hebben in artikel 4 van hun huwelijkse voorwaarden aanvullende afspraken gemaakt en een van artikel 1:87 BW afwijkende regeling getroffen om te voorkomen dat ongemerkt vergoedingsrechten zouden ontstaan. Uit artikel 4 volgt niet alleen dat tussen partijen pas een vergoedingsrecht ontstaat indien zij binnen een maand na een ‘onttrekking’ vastleggen dat sprake is van een vergoedingsvordering, maar ook dat de vergoeding van zo’n vordering gelijk is aan het bedrag van de onttrekking, ongeacht waarvoor het onttrokken bedrag is aangewend. Daarnaast volgt hieruit dat indien een vergoedingsvordering niet schriftelijk is vastgelegd, de onttrekking geacht wordt te hebben plaatsgevonden ten behoeve van de voldoening van de kosten van de huishouding als omschreven in artikel 7 van de huwelijkse voorwaarden. Aangezien de hypotheekaflossingen door de man kunnen worden aangemerkt als ‘onttrekkingen’ in de zin van artikel 4 van de huwelijkse voorwaarden, had het op de weg van de man gelegen te stellen en zo nodig te bewijzen dat partijen schriftelijk hebben vastgelegd dat de man vanwege de aflossingen een vergoedingsvordering toekomt. Aangezien hij dit heeft nagelaten en de vrouw heeft aangevoerd dat de man nooit stappen heeft ondernomen om de door hem gestelde vergoedingsrechten aan haar kenbaar te maken of schriftelijk vast te leggen, moet op grond van artikel 4 van de huwelijkse voorwaarden worden aangenomen dat de gestelde vergoedingsrechten in beginsel kwalificeren als kosten van de huishouding.

De aanvullende afspraken van partijen hebben dus voorrang boven de wettelijk vastgelegde beleggingsleer omdat artikel 1:87 BW geen dwingend recht is maar regelend recht. Partijen kunnen zelf bepalen wat tussen hen op dit punt heeft te gelden. Indien in één keer een groot bedrag wordt afgelost op de hypotheek, ligt het voor de hand het vergoedingsrecht direct vast te leggen, gelet op deze specifieke huwelijkse voorwaarden. Maandelijkse aflossing wordt normaliter niet gerekend tot de kosten huishouding en met het oog daarop zijn deze huwelijkse voorwaarden waarschijnlijk geschreven. Want is het wel zo redelijk als de ene partij gedurende het huwelijk een vergoedingsrecht opbouwt door maandelijks de aflossing op de hypotheek te voldoen en de ander elke dag de boodschappen betaalt en daarvan niets terugziet?

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHSHE:2023:3275

Huwelijkse voorwaarden

Wed, 29 Nov 2023 09:21:41 GMT

hoe lang zijn huwelijkse voorwaarden geldig?

Vóór het huwelijk gemaakte huwelijkse voorwaarden beginnen te werken van het tijdstip der voltrekking van het huwelijk ( art. 1:117 lid 2 BW ). De wet geeft geen termijn waarbinnen vóór het huwelijk gemaakte huwelijkse voorwaarden door een huwelijk moeten zijn gevolgd. Ook hoeft voor het maken van huwelijkse voorwaarden geen sprake te zijn van een concreet voorgenomen huwelijk. Huwelijkse voorwaarden kunnen hun geldigheid verliezen indien door tijdsverloop of andere omstandigheden het huwelijk dat partijen (uiteindelijk) aangaan niet het huwelijk is dat zij beoogden te sluiten toen zij de huwelijkse voorwaarden maakten en hun wil niet langer strookt met hetgeen zij eerder hebben afgesproken.

Het gerechtshof Amsterdam oordeelde in 2020 dat huwelijkse voorwaarden opgesteld in 1999 nog steeds golden voor een huwelijk dat 11 jaar later werd voltrokken. De stelplicht en de bewijslast van het verliezen van de geldigheid van de huwelijkse voorwaarden rust op degene die zich daarop beroept, in dit geval de vrouw. Het hof is van oordeel dat de vrouw hierin niet is geslaagd zodat de huwelijkse voorwaarden uit 1999 door het huwelijk in 2010 in werking zijn getreden. Voor het oordeel dat de huwelijkse voorwaarden in werking zijn getreden is verder van belang dat in de huwelijkse voorwaarden niet over een concreet voorgenomen huwelijk wordt gesproken zodat daaruit niet volgt dat is afgezien van een concreet voorgenomen huwelijk, en dat ook overigens niet van een dergelijk concreet voorgenomen huwelijk is gebleken. Voor zover de vrouw stelt dat partijen in 2010 de bedoeling hadden in afwijking van de eerder gemaakte huwelijkse voorwaarden in gemeenschap van goederen te huwen, kan deze enkele bedoeling niet zonder meer de overeengekomen huwelijkse voorwaarden vervangen. Een gemeenschappelijke partijbedoeling die een stilzwijgend gesloten overeenkomst inhoudt waarbij de vermogensrechtelijke betrekkingen tussen echtgenoten worden geregeld in afwijking van hetgeen tussen hen zonder die overeenkomst zou gelden, dient immers ook zelf te worden aangemerkt als huwelijkse voorwaarden die op straffe van nietigheid bij notariële akte moeten worden aangegaan. Verder heeft de vrouw onvoldoende gesteld dat het huwelijk dat partijen uiteindelijk zijn aangegaan niet het huwelijk is dat zij beoogden te sluiten toen zij de huwelijkse voorwaarden maakten.

De uitspraak van het Hof Amsterdam d.d. 18-8-2020 is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHAMS:2020:2347

Vrijstelling Schenking

Tue, 28 Nov 2023 12:30:43 GMT

De natuurlijke verbintenis in het kader van de verdeling bij echtscheiding

Bij de echtscheiding wordt aan één van de partners soms meer toebedeeld dan waar hij/zij juridisch gezien recht op heeft. Een dergelijke overbedeling is in veel gevallen als een schenking aan te merken. Over de schenking moet de begunstigde ontvanger belasting betalen tenzij de ontvanger een beroep kan doen op de vrijstelling van art. 33 sub 12 Successiewet. De vrijstelling kan worden gegeven indien met de schenking is voldaan aan een natuurlijke verbintenis. De definitie van de natuurlijke verbintenis staat in art. 6:3 lid 1 BW:

“Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet-afdwingbare verbintenis. Daarvan is sprake wanneer iemand jegens een ander een dringende morele verplichting heeft van zodanige aard dat naleving daarvan, ofschoon rechtens niet afdwingbaar, naar maatschappelijke opvattingen als voldoening van een aan die ander toekomende prestatie moet worden aangemerkt.”

De Rechtbank Zeeland-West-Brabant vernietigde op 5 september 2019 een aanslag schenkbelasting.

Bij de verdeling van de huwelijksgemeenschap in het kader van de echtscheiding was de woning aan de vrouw toebedeeld die daar samen met de kinderen zou blijven wonen. De vrouw had nauwelijks inkomen en besloten werd dat de vrouw aan de man geen vergoeding wegens overbedeling schuldig was. Partijen waren in gemeenschap van goederen gehuwd en hadden juridisch gezien ieder recht op de helft en de waarde van de woning. De vrouw werd dus overbedeeld en dat leverde in de ogen van de fiscus een schenking op waarvoor zij een aanslag ontving.

De rechtbank oordeelt of deze belastingaanslag in stand kan blijven. In het echtscheidingsconvenant staat opgenomen dat de man voldoet aan een natuurlijke verbintenis. Hij vindt dat het zijn dwingende morele en fatsoenlijke plicht is er zorg voor te dragen dat zowel zijn (ex)echtgenote als zijn kinderen in dezelfde woning kunnen blijven wonen.

Volgens de inspecteur is echter geen sprake van een natuurlijke verbintenis en de overbedeling van de woning is daarom een belaste schenking.

Bij een beroep op de vrijstelling bij schenking in het kader van een natuurlijke verbintenis, ligt de bewijslast bij de ontvanger. De vrouw moet in dit geval bewijzen dat er sprake is van een natuurlijke verbintenis. De rechtbank is van oordeel dat de vrouw in dit bewijs is geslaagd. Het bewijs ligt in de gezinssituatie. De vrouw is thuis gebleven voor de kinderen, terwijl de man voor het inkomen heeft gezorgd. De vrouw heeft zelf onvoldoende inkomen om met de kinderen in de woning te blijven wonen als zij de man moet uitkopen. Dat zou betekenen dat zij met de kinderen zou moeten verhuizen (naar 3-hoog-achter).

Het gaat er niet zozeer om wat partijen vinden, maar wat volgens maatschappelijke opvattingen moet worden aangenomen.

Mede gelet op de inkomenspositie van de vrouw, is de rechtbank tot het oordeel gekomen dat naar objectieve maatstaven verondersteld kan worden dat de man door de schenking voldoet aan de op hem rustende verzorgingsverplichting aan de vrouw. De rechtbank kijkt daarbij zowel naar de behoefte en welstand van de man als van de vrouw. De rechtbank vernietigt de aanslag schenkbelasting en de vrouw heeft met succes een beroep op de vrijstelling schenkbelasting gedaan vanwege het voldoen aan een natuurlijke verbintenis (conform art. 33 sub 12 Successiewet).

De uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBZWB:2019:4072

afspraken over alimentatie

Mon, 27 Nov 2023 10:50:23 GMT

Partijen kunnen in onderling overleg rechtsgeldige afspraken maken over de alimentatie. Het is wel belangrijk om deze afspraken goed vast te leggen anders kan er een bewijsprobleem ontstaan. De feiten zeggen niet altijd genoeg. Wanneer iemand een tijd lang een bedrag betaalt, wil dat nog niet zeggen dat er sprake is van overeenstemming over de hoogte van het bedrag. "Wie zwijgt stemt toe" geldt hier niet. Rechtsverwerking wordt in rechte niet makkelijk aangenomen.

De vraag of er overeenstemming is geweest over de bijdrage is ook van belang voor de vraag of er sprake is van een eerste vaststelling of van een wijzigingsverzoek en dus aan welke vereisten het verzoekschrift moet voldoen als men de rechtbank wil vragen de hoogte van de alimentatie (opnieuw) te bepalen. Dit kwam bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden aan de orde. Op 18 februari 2020 deed het Gerechtshof uitspraak.

Ter onderbouwing van zijn wijzigingsverzoek op grond van artikel 1:401 lid 4 BW, heeft de man in een beroep gedaan op de volgens hem tussen partijen in 2017 in het kader van mediation overeengekomen afspraak dat hij aan de vrouw een bedrag van € 200,- per maand aan kinderalimentatie zou betalen. Het Gerechtshof vroeg daarvan bewijs. Het ligt op de weg van de man om het bestaan van deze overeenkomst te onderbouwen, omdat de vrouw heeft weersproken dat een dergelijke overeenkomst tot stand gekomen is voorafgaand aan de wijzigingsprocedure. Uit de stukken, meer in het bijzonder een e-mailbericht van de toenmalige advocaat van de vrouw van 23 juni 2017 aan de toenmalige juridisch adviseur van de man, kan slechts worden afgeleid dat de vrouw bereid is geweest alsnog akkoord te gaan met een – eerder tussen partijen in het kader van mediation besproken – bedrag van € 200,- per maand aan kinderalimentatie, en wel met ingang van 1 april 2017. Dat de man dit aanbod op enig moment ook (onvoorwaardelijk) heeft aanvaard waardoor de door hem gestelde overeenkomst over de wijziging van de kinderalimentatie tot stand zou zijn gekomen, is echter niet gebleken. Het heeft de vrouw dan ook vrij gestaan om in 2017 in de wijzigingsprocedure bij de rechtbank haar verzoek om vaststelling van een bijdrage van € 350,- per maand te handhaven. In elk geval kan hieruit, anders dan de man meent, niet worden afgeleid dat de draagkracht van de man nimmer toereikend is geweest voor de bij de beschikking van 20 juli 2017 vastgestelde bijdrage van € 350,- per maand en dat partijen het daarover ook eens waren.

de uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:1522

De woning onverdeeld laten

Mon, 20 Nov 2023 09:50:18 GMT

recht op verkoop woning

Als een woning deel uitmaakt van de huwelijksgemeenschap en partijen gaan scheiden, of wanneer samenwonenden samen eigenaar (deelgenoot) zijn van een woning en hun relatie beëindigen, dan komt de vraag naar voren of één van partijen de woning overneemt en de ander uitkoopt of dat de woning wordt verkocht en de opbrengst wordt verdeeld. Volgens de wet mag een deelgenoot te allen tijde verdeling van een gemeenschappelijk goed vorderen. De echtgenoten moeten echter wel wachten tot het moment dat de echtscheiding een feit is. Daarna wordt vaak (op verzoek) nog een termijn van een half jaar toegekend waarbij het gebruik van de woning kan worden voortgezet door één partij.

Indien het belang van de ene deelgenoot bij onmiddellijke verdeling kleiner is dan het belang van de andere deelgenoot om nog even te wachten met de verdeling, kan de rechter op verzoek van een deelgenoot een of meerdere malen bepalen dat de andere deelgenoot voor een periode van maximaal drie jaar geen aanspraak kan maken op verdeling. Er vindt dus een belangenafweging plaats tussen de belangen van de deelgenoot die wil over gaan tot verdeling (kan zijn toedeling of verkoop) van de gezamenlijke woning en de deelgenoot die de verdeling wil uitstellen om in de woning te kunnen blijven wonen. Een verzoek om te bepalen dat het recht op verdeling voor een bepaalde periode wordt uitgesloten, wordt niet vaak toegekend. De gevolgen op termijn zijn immers niet te overzien. De waarde van de woning is geen vaststaand gegeven. Over drie jaar kan de woning minder waard zijn waardoor er zelfs sprake kan zijn van een restschuld bij verkoop. De rechtbank Noord-Holland deed op 13 april 2022 dan ook een opmerkelijke uitspraak waarbij aan de man wel een extra periode werd toegekend.

In deze kwestie ging het om twee ongehuwde samenwoners. Zij waren sinds 2017 gezamenlijk eigenaar van een woning. In november 2020 verbreken partijen hun relatie en verlaat de vrouw de woning. De man blijft met zijn drie minderjarige kinderen (uit een eerdere relatie) achter in de woning. De vrouw vordert dat de man mee zal meewerken aan verkoop. De man wil uitstel. De rechtbank weegt de belangen van partijen tegen elkaar af.

De vrouw wil de overwaarde van de gezamenlijke woning gebruiken om in haar levensonderhoud te kunnen voorzien. Haar inkomen is te laag onvoldoende om een woning te huren. Noodgedwongen woont zij bij haar stiefvader. Zij wil haar aandeel in de overwaarde te gebruiken als aanvulling op haar inkomen. Omdat zij recht heeft op deze overwaarde ontvangt zij aanvullende bijstand van de Sociale Dienst als lening. Zij wil echter geen schuld opbouwen bij de gemeente.

De man meent dat hij een zwaarder wegend belang heeft om de woning nog enkele jaren onverdeeld te laten. Hij zou de woning graag alleen in eigendom verkrijgen, maar is momenteel (nog) niet in staat om daartoe de benodigde financiering te verkrijgen. De man is in september 2020 voor zichzelf begonnen en heeft in 2021 een slecht jaar gehad als gevolg van de breuk met de vrouw en haar reactie daarop. Zij overstelpte hem met Whatsappberichten en maakte hem overal zwart (ook bij zijn werkgever). De psychische problemen die de man als gevolg daarvan ondervond, hadden ook weerslag op zijn bedrijf. Momenteel gaat het beter met de man en haalt hij betere resultaten met zijn bedrijf. Hij komt echter nog niet in aanmerking voor een hypothecaire geldlening, omdat hij nog niet beschikt over jaarcijfers over drie achtereenvolgende jaren. De man benadrukt dat hij belang heeft bij het behoud van de woning om uitvoering te kunnen geven aan de co-ouderschapsregeling die hij met zijn ex-vrouw is overeengekomen met betrekking tot hun drie minderjarige kinderen. Hij staat nog niet lang genoeg ingeschreven voor een sociale huurwoning en ook het verkrijgen van een huurwoning in de vrije sector is voor hem niet haalbaar (omdat hij ook daarvoor met cijfers moet onderbouwen dat hij in staat is de huur te betalen).

De rechtbank overweegt dat er een belangenafweging gemaakt moet worden waarbij de belangen van de vrouw en de man tegen elkaar worden afgewogen en waarbij rekening wordt gehouden met alle relevante omstandigheden. Daaruit volgt volgens de rechtbank dat de belangen van de man momenteel zwaarder wegen.

Volgens de rechtbank maakt het feit dat de vrouw geen schuld op wil bouwen bij de gemeente niet dat zij een zwaarder wegend belang heeft bij onmiddellijke verdeling. Bovendien staat de vrouw al lang ingeschreven voor een sociale huurwoning en zijn haar kansen op het verkrijgen van woonruimte op korte termijn veel beter dan de kansen van de man. Ook is van belang dat de huren in de vrije sector aanzienlijk hoger zijn dan de hypotheeklasten die de man nu steeds volledig en tijdig heeft voldaan met zijn eigen geld.

De rechtbank is van mening dat de man voldoende heeft gemotiveerd waarom hij extra tijd nodig heeft om het aandeel van de vrouw over te nemen. Als beginnend ondernemer komt de man nu nog niet in aanmerking voor voldoende financiering. In de procedure heeft de man wel financiële gegevens overgelegd waaruit blijkt dat het nu goed gaat met zijn bedrijf en daarnaast heeft de man verklaard dat hij verwacht met goede cijfers over 2022 en 2023 het resultaat van het slechtere jaar 2021 te kunnen compenseren.

Gelet daarop vindt de rechtbank dat de man een zwaarwegender belang heeft bij uitstel van de verdeling en dat een uitsluiting van de verdeling tot 1 januari 2024 voldoende tegemoetkomt aan het belang van de man. Op dat moment beschikt de man immers over de cijfers van drie opeenvolgende jaren voor het verkrijgen van financiering. De rechtbank benadrukt nog dat de man niet stil mag blijven zitten tot 1 januari 2024. Hij moet zich actief inzetten voor het verkrijgen van financiering, want indien na verloop van de termijn blijkt dat de man daartoe niet in staat is, zal de woning in principe alsnog aan een derde worden verkocht.

Als het aankomt op een belangenafweging is het cruciaal dat de belangen en de omstandigheden goed aan de rechter worden voorgelegd.

Samen een woning kopen

Fri, 17 Nov 2023 17:17:41 GMT

Veel mensen gaan samenwonen zonder samenlevingscontract. Sommigen kopen samen een woning, waarbij het voorkomt dat de een méér geld in de woning investeert dan de ander. Heeft de partij die uit eigen middelen meer investeert in de aankoop of verbouwing van een gezamenlijke woning recht op vergoeding?

De rechtspraak is enigzins verdeeld. Volgens het hof Den Bosch ( uitspraak 6 maart 2018 en 23 juli 2019) heeft de partij die meer heeft geïnvesteerd in een gemeenschappelijk goed bij verdeling een vergoedingsrecht jegens de gemeenschap, een en ander overeenkomstig de Hoge Raad in zijn arrest van 21 april 2006. De HR oordeelde toen dat wanneer partijen een gemeenschappelijk goed met ongelijke investeringen hebben verkregen, dit niet betekent dat hun aandeel in het goed niet gelijk is. Wel hebben de deelgenoten bij verdeling eerst recht op vergoeding van hun investering uit de gemeenschap en vervolgens hebben ze allebei recht op de helft van de overwaarde. In de casus van de Hoge Raad ging het om een bijzondere gemeenschap tussen echtgenoten. Maar art. 3:166 BW geldt voor alle gemeenschappen en dus ook voor samenlevers met een eenvoudige gemeenscha p.

Volgens het hof Den Bosch is delen in de winst iets anders dan delen in het verlies. Als het vergoedingsrecht niet volledig uit de gemeenschap kan worden voldaan, is er niet automatisch recht jegens de andere partij op vergoeding van de helft van het verlies. daarvoor is nodig dat er tussen partijen afspraken zijn gemaakt omtrent het verliesrisico.

Volgens het hof Arnhem-Leeuwarden ontstaat er geen vergoedingsrecht jegens de gemeenschap maar ontstaat er een vorderingsrecht jegens de andere partij, gebaseerd op het gelijke aandeel in het goed en zodoende een gelijke draagplicht voor de koopprijs (art. 6:10 BW). Volgens het hof zijn partijen hoofdelijk aansprakelijk en elk voor de helft draagplichtig voor de koopprijs van de woning als ze samen, ieder voor de helft, eigenaar worden van de woning. Als de ene partij meer dan de helft van de koopprijs betaalt, ontstaat op dat moment een regresvordering op de ander. Die regresvordering wordt direct opeisbaar en dergelijke vorderingen verjaren na verloop van vijf jaren.

Ook het hof Den Haag (uitspraak van 10 december 2019) leidt een gelijke bijdrageplicht voor de koopprijs af uit een gelijk aandeel in de woning. Over de investering bij aankoop oordeelde het hof dat iedere deelgenoot conform zijn aandeel moet bijdragen in de kosten van de woning. En omdat beiden voor de helft eigenaar waren en de man meer had bijgedragen dan de vrouw, had hij een vorderingsrecht op haar voor de helft van het meerdere . De man kreeg ook een regresrecht voor de helft van de verbouwingskosten. Daartoe overwoog het hof dat de man had geïnvesteerd in een gezamenlijke woning en dat die investering zodoende ook het aandeel van de vrouw ten goede was gekomen. De vordering van de man was niet verjaard, want volgens het hof Den Haag brengt de rechtsverhouding tussen partijen met zich mee dat de vordering pas bij verdeling van de woning opeisbaar wordt.

Een geldvordering verjaart normaal gesproken vijf jaar nadat deze opeisbaar is geworden (art. 3:308 BW) Voor gehuwden en geregistreerd partners geldt een verlengde verjaringstermijn tot zes maanden na de scheiding (art. 3:321 BW). Volgens het hof Arnhem-Leeuwaarden start de verjaringstermijn van 5 jaar op het moment van ontstaan van de regresvordering (moment van investeren). Het hof Den Haag oordeelde dat de rechtsverhouding tussen samenlevers met zich meebrengt dat de vordering pas bij verdeling opeisbaar wordt.

Deze uitspraken gaan over een gemeenschappelijke woning. Een partner die investeert in de woning van de ander, heeft een meer onzekere positie. De Hoge Raad heeft op 10 mei 2019 aangegeven dat de voor gehuwden geschreven wettelijke vergoedingsrechten van artikel 1:87 en 1:95 BW niet analoog gelden voor samenlevers en dus zijn samenwoners aangewezen op het algemene verbintenissenrecht van Boek 6 BW. Bij gezamenlijke aankoop van een woning ontstaat een eenvoudige gemeenschap en daarop zijn de regels van titel 7 afdeling 1 van Boek 3 BW van toepassing. De redelijkheid en billijkheid uit het verbintenissenrecht, gelden uitdrukkelijk ook tussen deelgenoten van een gemeenschap.

Indexeringspercentage voor 2024 6,2%

Tue, 14 Nov 2023 11:48:31 GMT

Het indexeringspercentage voor kinder- en partneralimentatie is voor 2024 vastgesteld op 6,2%. Bovenop het bedrag dat is vastgesteld komt dus met ingang van 1-1-2024 een verhoging van 6,2%. Van rechtswege. In de wet is bepaald dat de onderhoudsbijdragen jaarlijks worden geïndexeerd (artikel 1:402a BW), hetgeen betekent dat hier geen aanzegging voor nodig is. De verhoging bent u automatisch verschuldigd over de eerder vastgestelde bijdrage, tenzij de indexering uitdrukkelijk is uitgesloten.
De indexering zou kunnen betekenen dat de bijdrage voor u te hoog wordt, gelet op uw draagkracht, als uw loon niet is gestegen. De bijdrage is evenwel niet alleen vastgesteld op basis van uw loon. Er zijn meerdere factoren die de hoogte van de alimentatie bepalen, bijvoorbeeld de zorgverdeling als het gaat om kinderalimentatie. U kunt samen mogelijk afspreken dat dit jaar de indexering achterwege blijft. Als dit niet lukt en u wilt de rechter vragen om de bijdrage te wijzigen, dan dient u er rekening mee te houden dat de rechter een geheel nieuwe, actuele berekening maakt als daar genoeg aanleiding voor is. In de eerste plaats dient er een wijziging van omstandigheden te zijn waardoor de bijdrage niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet. Er kunnen na het vaststellen van de bijdrage, meerdere omstandigheden zijn veranderd. Indien na de vaststelling van de kinderalimentatie de zorgverdeling bijvoorbeeld is veranderd en de zorgkorting is dientengevolge lager, dan zou het zo kunnen zijn dat een lagere zorgkorting het effect van de indexering opheft. Een lagere zorgkorting leidt immers tot meer draagkracht. Het is dus zonder berekening niet te zeggen of uw draagkracht niet meer toereikend is vanwege de indexering ook al is uw loon hetzelfde gebleven.

Partneralimentatie bruto of netto

Wed, 25 Oct 2023 10:01:27 GMT

bijdrage na samenwonen aftrekbaar?

Het is gebruikelijk om de partneralimentatie af te spreken als een brutobedrag. Daarmee is voor zowel de betaler als voor de ontvanger duidelijk wat hij /zij gaat betalen/ontvangen. Althans bruto. Wat er netto overblijft is afhankelijk van overig inkomen. Wat er netto betaald wordt hangt ook af van overig inkomen en staat niet definitief voor altijd vast. De belastingtarieven kunnen immers veranderen. Het brutobedrag is voor beiden gelijk, het nettobedrag dat daarvan overblijft zal dat niet zijn.

Ongehuwd samenwonenden zijn na het verbreken van de relatie ten opzichte van elkaar geen partneralimentatie verschuldigd. Een wettelijke verplichting daartoe ontbreekt en de ex-partner kan via de rechter dan ook geen onderhoudsbijdrage afdwingen, tenzij partijen dit zijn overeengekomen.

Fiscaal zijn er een aantal mogelijkheden als er toch betalingen plaatsvinden nadat het samenwonen is gestopt.

- Als er toch bereidheid is om geld te betalen aan de ex-partner na beëindiging van de samenwoning, zonder dat daartoe eerder een verplichting is overeengekomen, dan kan dit bedrag worden gezien als een belaste schenking, afhankelijk van de hoogte van het bedrag.
- Bijdragen in het levensonderhoud van de ex-partner (bij samenwonen) vormen echter geen belaste schenking als zij voortvloeien uit een dwingende verplichting uit moraal en fatsoen (natuurlijke verbintenis). De bedragen worden belastingvrij ontvangen en zijn niet aftrekbaar.
- Een bijdrage is aftrekbaar als deze voortvloeit uit een (eerdere) overeenkomst (een rechtens afdwingbare verplichting ex artikel 6.3.a.f Wet op de Inkomstenbelasting).
- De afkoop van toekomstige partneralimentatie is bij samenwoners nooit aftrekbaar. Dit is uitdrukkelijk in de Wet op de Inkomstenbelasting bepaald (artikel 6.3.1.b Wet op de Inkomstenbelasting). De afkoopsom is wél belast bij de ontvanger (artikel 3.102.1 Wet op de Inkomstenbelasting).

Vergoedingsrecht van voorhuwelijkse investering

Tue, 05 Sep 2023 10:49:00 GMT

Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft op 6 juli 2023 uitspraak gedaan in een zaak waarin (onder meer) aan de orde was of er nog een recht op vergoeding bestaat wanneer één van partijen vóór het huwelijk (of geregistreerd partnerschap) in beperkte gemeenschap van goederen, geld heeft geïnvesteerd in de gezamenlijk aangeschafte woning. Volgens het Hof is de meer-inbreng niet opgegaan in de beperkte gemeenschap van goederen, hoewel de wet daarover in artikel 1:94 BW niet duidelijk is.

De situatie was als volgt:

Partijen zijn in 2019 een geregistreerd partnerschap aangegaan zonder partnerschapsvoorwaarden. Een jaar daarvoor hadden zij samen een woning gekocht. De aankoop van de woning werd gefinancierd met een hypothecaire lening ter grootte van € 265.000,- waarvoor beide partijen hoofdelijk aansprakelijk waren, alsmede met vermogen van de vrouw van € 10.335,-, door haar verkregen krachtens een schenking onder uitsluitingsclausule. Door de aankoop van de woning is een eenvoudige gemeenschap van woning ontstaan ex artikel 3:166 BW. Door het geregistreerd partnerschap (zonder partnerschapsvoorwaarden) in 2019 is een beperkte gemeenschap ontstaan.

De man stelt dat door het geregistreerd partnerschap de woning tot de beperkte gemeenschap is gaan behoren en in volle omvang daarvan deel uitmaakt. Hij beroept zich in dat kader op artikel 1:94 lid 2 BW. Bij ontbinding van het geregistreerd partnerschap zijn partijen ieder voor 50% gerechtigd tot de ontbonden gemeenschap ex artikel 1:100 lid 1 BW (nieuw) en daarmee tot de overwaarde van de woning. Er is geen plaats voor een vergoedingsrecht voor investeringen van voorhuwelijks vermogen in een goed dat tot de gemeenschap is gaan behoren, aldus de man. Dat zou op grond van artikel 1:87 BW anders zijn als de vrouw tijdens het geregistreerd partnerschap de schenking zou hebben geïnvesteerd in de woning.

De vrouw voert aan dat de door haar ontvangen schenking van € 10.335,- is verkregen onder een uitsluitingsclausule. Zij bevestigt dat dit geld is geïnvesteerd in de woning, maar vindt dat zij wel degelijk een vergoedingsrecht heeft. De vrouw beroept zich op de intentie van de wetgever en stelt dat beoogd is in de beperkte gemeenschap voorhuwelijks vermogen privé te houden. De vrouw beroept zich op diverse passages uit de Memorie van Toelichting en stelt dat uitdrukkelijk ten aanzien van artikel 1:94 lid 2 BW de belangrijkste aanpassing omvat: “Voorhuwelijkse goederen en voorhuwelijkse schulden vallen buiten de gemeenschap.” Daarnaast is onder a van dit artikel ook een aanpassing opgenomen: ”Krachtens erfopvolging bij versterf, making, lastbevoordeling of gift verkregen goederen vallen niet in de gemeenschap.” De vrouw betwist dat door de nieuwe wet beperkte gemeenschap van goederen haar in de woning geïnvesteerde privévermogen zou verdampen.

Uit de stukken en het verhandelde ter zitting is het Hof gebleken dat onbetwist vast staat dat de vrouw in de woning heeft geïnvesteerd met geld dat afkomstig was van een schenking onder een uitsluitingsclausule voordat zij met de man een geregistreerd partnerschap is aangegaan. Vóór het aangaan van het geregistreerd partnerschap, toen er een eenvoudige gemeenschap van woning was, kwam de vrouw de helft van haar investering haar rechtstreeks toe en had zij voor de andere helft, € 5.117,50, een vordering op de man. Uit de literatuur blijkt dat er verschillende opvattingen zijn over de vraag of de vrouw in de gegeven omstandigheden na het ontstaan van de beperkte gemeenschap nog aanspraak kan maken op enige vergoeding. Naar het oordeel van het Hof heeft de wetgever niet voorzien in de situatie waarin sprake is van een vóór het aangaan van een geregistreerd partnerschap onder een uitsluitingsclausule ontvangen schenkingsbedrag dat vervolgens is geïnvesteerd in een voorafgaand aan dat partnerschap aangekochte gezamenlijke woning, zodat sprake is van een leemte in de wet. Het Hof zal deze lacune met inachtneming van de aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid opvullen in de geest van de bedoeling van de wetgever. Naar het oordeel van het Hof past in het uitgangspunt van de wetgever bij het nieuwe artikel 1:94 BW om (toegesneden op de maatschappelijke behoefte) de noodzaak tot het aangaan van huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden te beperken, dat de vóór het geregistreerd partnerschap bestaande vordering van de vrouw ten bedrage van € 5.117,50 op de man, door het ontstaan van de gemeenschap niet wordt geraakt en tot het privévermogen van de vrouw is blijven behoren. Anders zouden partijen alleen om een dergelijke vordering niet teniet te laten gaan genoopt zijn om partnerschapsvoorwaarden overeen te komen.

De conclusie moet dan volgens het Hof ook zijn dat het bedrag van € 10.355,- toekomt aan de vrouw. Immers is de vordering van de vrouw op de man niet een vordering van de gemeenschap geworden.

De uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden 6 juli 2023 is terug te vinden met kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2023:5758

Verhuisregeling Hypotheek bij scheiding

Wed, 30 Aug 2023 10:50:57 GMT

De Geschillencommissie KIFID, het financiële klachteninstituut, heeft op 2 juni 2023 een voor de scheidingspraktijk interessante uitspraak gedaan. Het betrof een geschil tussen de ABNAMRO bank en een consument die samen met zijn (ex) echtgenote een hypothecaire geldlening had afgesloten, bestaande uit verschillende leningdelen, tegen een zeer gunstig rentetarief. De man deed zijn beklag bij het KIFID omdat zijn vrouw twee leningdelen had kunnen voortzetten (met zijn toestemming) tegen het gunstige tarief en toen hij zelf het andere leningdeel wilde voortzetten bij de aankoop van een woning, gaf de bank geen akkoord. De consument heeft volgens het KIFID geen recht op toepassing van de zogenaamde verhuisregeling. De bank heeft beleidsvrijheid met betrekking tot het aanbieden van de verhuisregeling en ABNAMRO biedt niet de mogelijkheid om bij (echt)scheiding de oude lening te splitsen en mee te nemen naar twee afzonderlijke nieuwe leningen. Dit beleid is volgens het KIFID naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet onaanvaardbaar.

Het is dus zaak om ook bij de echtscheiding te onderhandelen over wie van de twee partners uiteindelijk gebruik kan maken van de verhuisregeling met betrekking tot de eerder afgesloten hypotheek. Een eerder samen afgesloten hypotheek met een lage rente levert immers op termijn een behoorlijk voordeel op als de rente inmiddels is gestegen. Als beiden na de scheiding een eigen woning willen financieren met een hypotheek dan zal slechts één van partijen gebruik kunnen maken van de verhuisregeling. De een zal de ander toestemming moeten geven om gebruik te maken van de verhuisregeling en daar mag best wat (geldelijke) compensatie tegenover staan. De bank kan overigens meer voorwaarden stellen om gebruik te kunnen maken van een verhuisregeling.

Het samenlevingscontract

Mon, 20 Mar 2023 13:49:31 GMT

als dwingend bewijs

Partijen die gaan samenwonen doen er goed aan om een samenlevingsovereenkomst op te stellen waarin de wederzijdse rechten en verplichtingen worden vastgelegd. Zeker wanneer er sprake is van een eigen woning. In de samenlevingsovereenkomst kan worden geregeld in welke verhouding partijen dienen bij te dragen in de kosten van de huishouding waaronder de lasten van de eigen woning, maar ook kan worden vastgelegd of er investeringen zijn gedaan in de woning en of deze investeringen bijvoorbeeld bij einde samenwoning en verkoop van de woning vergoed moeten worden. De meeste stellen gaan voor het vastleggen van de afspraken naar een notaris maar ook bij een onderhandse akte kunnen dergelijke afspraken worden vastgelegd. Toch komt het voor, ook als er sprake is van een notariële akte, dat partijen verschil van mening krijgen over wat er in de akte staat en of wat er staat wel klopt.

Ingevolge artikel 157 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) hebben notariële aktes dwingende bewijskracht. Dat geldt ook voor de onderhandse aktes. Een akte is een ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen. Een akte heeft dwingende bewijskracht tussen de partijen die de akte hebben ondertekend. Dit betekent dat de rechter uit moet gaan van de juistheid van wat er in de akte staat.

Volgens lid 2 van artikel 157 levert de authentieke akte ten aanzien van de verklaring van partijen omtrent hetgeen de akte bestemd is ten behoeve van partijen te bewijzen, tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van deze verklaring. Dat betekent dat er in eerste instantie vanuit moet worden gegaan dat partijen, hetgeen in de samenlevingsovereenkomst is opgenomen, hebben afgesproken. Op grond van artikel 151 lid 2 Rv staat tegen dit dwingende bewijs echter tegenbewijs open. Artikel 151 Rv bepaalt: Dwingend bewijs houdt in dat de rechter verplicht is de inhoud van bepaalde bewijsmiddelen als waar aan te nemen dan wel verplicht is de bewijskracht te erkennen die de wet aan bepaalde gegevens verbindt (lid 1) en: Tegenbewijs, ook tegen dwingend bewijs, staat vrij, tenzij de wet het uitsluit (lid 2).

De hoofdregel van het Nederlandse bewijsrecht is dat de partij die zich op een rechtsgevolg beroept, dit moet aantonen. Als een partij dus stelt dat er een bedrag van bijvoorbeeld € 40.000,00 in de woning is geïnvesteerd dat vergoed dient te worden, dan zal hij/zij dit moeten aantonen. Dan vormt de samenlevingsovereenkomst waarin dat is vermeld een gemakkelijk bewijsmiddel. Artikel 152 Rv bepaalt dat bewijs kan worden geleverd door alle middelen, tenzij de wet anders bepaalt, maar ook: De waardering van het bewijs is aan het oordeel van de rechter overgelaten, tenzij de wet anders bepaalt. Hetgeen in een notariële akte staat vermeld zal over het algemeen zwaarder wegen dan hetgeen is opgenomen in een klungelig opgestelde onderhandse akte. Aan een onderhands opgestelde akte mankeert nogal eens wat. Zo kan het van belang zijn dat elke pagina is ondertekend omdat uit het stuk zelf niet duidelijk wordt uit hoeveel pagina's het bestaat en er later mogelijk dus pagina's kunnen zijn toegevoegd.

Ook kan het voorkomen dat partijen van mening verschillen over wat er nu eigenlijk in de akte staat. Een tekst kan door twee partijen verschillend worden uitgelegd en als beide interpretaties niet onaannemelijk zijn, dan komt niet alleen betekenis toe aan de taalkundige uitleg, maar is de bedoeling van partijen uiteindelijk maatgevend. Het komt dus aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan dit begrip mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (de Haviltex-norm, HR 13 maart 1981, NJ 1981/635). Ook dan kan de rechter een bewijsopdracht geven aan één van partijen en degene die de bewijsopdracht krijgt staat gewoonlijk met 1-0 achter.

De peildatum bij verdeling van de gemeenschap

Mon, 13 Mar 2023 13:34:23 GMT

samenstelling en waardering

Als men bij de echtscheiding wil gaan verdelen is het van belang om eerst de peildata vast te stellen. De peildatum voor de omvang van de gemeenschap en de peildatum voor de waardering van alle zaken die tot de gemeenschap behoren. De echtscheiding is immers een traject van korte of lange duur. Soms besluiten echtgenoten apart te gaan wonen nog voordat de echtscheiding een feit is. Meestal betekent dat, dat men ook zaken gaat aanschaffen waarvan het niet de bedoeling is dat deze in de gemeenschap gaan vallen. De gemeenschap wordt immers bij helften verdeeld. Men gaat verplichtingen aan (huur), waardoor ook weer schulden kunnen ontstaan. Bankrekeningen worden geopend waarop het eigen salaris wordt gestort of de gezamenlijke bankrekening wordt gebruikt om de eigen huur te betalen. Wat is dan gezamenlijk (behorend tot de gemeenschap) en wat is privé?

De peildatum voor de omvang bepaalt welke vermogensbestanddelen wel en welke niet tot de gemeenschap behoren. Niet alles valt immers in de gemeenschap. Denk aan schenkingen en erfenissen (onder uitsluitingsclausule) of verknochte zaken.

Indien echtgenoten de gevolgen van hun scheiding in overleg via mediation regelen dan kunnen zij samen de peildatum bepalen en vastleggen in het convenant. Er kan bijvoorbeeld gekozen worden voor de datum feitelijk uiteengaan, de datum ondertekening convenant of de datum start mediation. Elke datum die partijen het best past gelet op de omstandigheden kan dienen als peildatum.

Ook als er geprocedeerd wordt op tegenspraak kunnen partijen nog tot overeenstemming komen over de te hanteren peildatum. Zelfs op zitting kan nog de vraag gesteld worden aan partijen of zij willen uitgaan van een andere datum dan de wettelijke peildatum. Het is goed om voorbereid te zijn op de vraag want de peildatum kan verschil maken in wat er verdeeld moet worden. Als partijen niet tot overeenstemming kunnen komen over de peildatum dan bepaalt de rechter de peildatum en dat is dan meestal de datum waarop het verzoekschrift is ingediend. Dat is de datum waarop de gemeenschap is ontbonden. Als het verzoekschrift ook is geregistreerd in het huwelijks goederenregister geldt deze ontbinding ook jegens derden. Dat wil zeggen dat als één van de echtgenoten na de ontbinding van de gemeenschap nog een nieuwe keuken bestelt, dan is de andere echtgenoot niet aan te spreken door de verkoper.

Dan is er nog de peildatum voor de waardering van alle zaken die tot de gemeenschap behoren. Bij een overlegscheiding kunnen ex-partners zelf een peildatum bepalen die zij zelf redelijk vinden. De rechter hanteert als peildatum voor de waardering de datum van “de feitelijke verdeling”. Dit is de datum van de rechtelijke uitspraak, waarbij de wijze van verdeling door de rechter wordt vastgesteld. De verdeling wordt echter niet altijd vastgesteld door de rechter. Soms wordt de rechter enkel gevraagd om te bepalen dat partijen moeten gaan verdelen.
Op basis van redelijkheid en billijkheid kan de rechter ook op een goed gemotiveerd verzoek van partijen een andere datum aanwijzen. Daarvoor kan aanleiding zijn als partijen bijvoorbeeld al geruime tijd gescheiden huishoudens voeren. Tot slot kunnen er altijd nog verrekenposten zijn.
Aparte aandacht verdient in dit verband de echtelijke woning. Er zit nu eenmaal tijd tussen de verdeling (de afspraak/de uitspraak) en de eigendomsoverdracht (de levering). Als de woning aan derden wordt verkocht is er (meestal) geen onderlinge discussie over de waarde en kan de opbrengst bij helften worden verdeeld. Maar als één partij de woning toebedeeld wil krijgen dan zal de waarde bepaald moeten worden aan de hand van een taxatie als partijen niet samen tot een geschatte waarde kunnen komen. Omdat de waarde van de woning in korte tijd kan stijgen of dalen is het zaak om dan niet te ver vooruit te lopen met een taxatie.

Hoofdverblijf kinderen en alimentatie

Fri, 10 Mar 2023 09:24:22 GMT

In veel gevallen is het zo dat de kinderen meer bij de ene ouder zijn dan bij de andere ouder en dat die andere ouder een bijdrage in de kosten van de kinderen betaalt aan de 'verzorgende' ouder. De verzorgende ouder draagt meer kosten en werkt vaak minder vanwege de zorg voor de kinderen en heeft dus meestal ook een lager inkomen. Het feit dat de kinderen meer dagen bij de ene ouder verblijven en daar staan ingeschreven, is echter niet bepalend voor het bestaan van het recht op alimentatie.

De Hoge raad heeft zich daarover op 23 december 2022 uitgesproken naar aanleiding van een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam.

Het Hof had geoordeeld dat het verzoek van de man om aan de vrouw een bijdrage te leggen moest worden afgewezen, overwegende: ‘ Anders dan de rechtbank, is het hof van oordeel dat in dit geval geen sprake is van een uitzonderlijke situatie die rechtvaardigt dat de vrouw, bij wie de dochter haar hoofdverblijfplaats heeft, de man een bijdrage in de verblijfskosten van de dochter zou moeten betalen. Er is hier geen sprake van een ongebruikelijk ruime omgangsregeling en ook anderszins zijn geen uitzonderlijke omstandigheden gesteld of gebleken ’ ( ECLI:NL:GHAMS:2021:3310 ).

In cassatie keert de man zich tegen het oordeel van het hof en de Hoge Raad overweegt als volgt: De vraag of (en zo ja: in hoeverre) de ouder bij wie het kind meer dan incidenteel verblijft, maar niet zijn/haar hoofdverblijf heeft, jegens de ouder bij wie het kind zijn/haar hoofdverblijf heeft, aanspraak kan maken op een bijdrage in de kosten die zijn gemoeid met verzorging en opvoeding van het kind gedurende dat meer dan incidentele verblijf, moet worden beantwoord aan de hand van de wettelijke maatstaven van draagkracht en behoefte als bedoeld in titel 17 van Boek 1 BW (artikel 1:397 lid 1 en 2 en 1:404 lid 1 BW). De wetsgeschiedenis bevat geen aanknopingspunten om aan te nemen dat afwijking van die wettelijke maatstaven in een geval als hier aan de orde, in overeenstemming is met de bedoeling van de wetgever. Anders dan het hof tot uitgangspunt heeft genomen, is voor het opleggen van een verplichting aan de ouder bij wie het kind zijn/haar hoofdverblijf heeft, om bij te dragen in de zorgkosten van de ouder bij wie het kind niet zijn/haar hoofdverblijf heeft, niet vereist dat sprake is van bijzondere omstandigheden. De Hoge Raad vernietigt en verwijst.

Hoge Raad 23 december 2022, ECLI:NL:HR:2022:1924

eigendomsoverdracht woning bij echtscheiding

Thu, 09 Mar 2023 09:14:56 GMT

De wet bepaalt in artikel 3:89 BW dat de eigendomsoverdracht van een woning pas compleet is als de leveringsakte is ingeschreven in de daartoe bestemde registers, het openbare register van het Kadaster. Zonder die inschrijving is de levering niet compleet en is er dus geen eigendomsoverdracht. Ook als bij echtscheiding de afspraak wordt gemaakt dat het onverdeelde aandeel in de echtelijke woning van de ene partij wordt toebedeeld aan de andere partij, dan is het opstellen van de leveringsakte door de notaris en de inschrijving daarvan in het register van essentieel belang. Zonder die inschrijving bent u geen eigenaar geworden van het deel van uw echtgenote, zelfs niet wanneer u daarvoor een vergoeding wegens overbedeling hebt uitbetaald en de hypothecaire geldlening geheel op u genomen hebt.

Indien u samen eigenaar bent van de woning (deelgenoot) wordt u volgens de wet geacht ieder een gelijk aandeel te hebben, tenzij u een andere eigendomsverhouding hebt afgesproken. Dat zegt niets over de mate waarin partijen hebben bijgedragen aan de financiering. Omgekeerd: het feit dat de woning geheel is gefinancierd door de ene deelgenoot of geheel gefinancierd is met een hypothecaire geldlening op naam van één deelgenoot, zegt ook niets over de eigendomsverhouding. De eigendom van de woning kan op naam van beide echtgenoten staan en als de afwijkende eigendomsverhouding niet is vastgelegd, zijn beide ieder voor de helft eigenaar, ook al is niet in gelijke mate bijgedragen aan de financiering. Dat maakt wel dat er vergoedingsrechten ontstaan.

Zijn partijen gehuwd in algehele gemeenschap van goederen dan is het niet mogelijk om een andere eigendomsverhouding aan te nemen. Zelfs al zou dat zijn beschreven in een voorhuwelijkse akte, bijvoorbeeld de samenlevingsovereenkomst. Door het huwelijk (vóór 1-1-2018, intrede beperkte gemeenschap van goederen) is immers de algehele gemeenschap ontstaan en zijn beide gelijkgerechtigd. Ook in dat geval is inschrijving via de notaris na de echtscheiding nodig. In de openbare registers is de naam van de ene partij niet te vinden als eigenaar en ook op de oude eigendomsakte staat die naam niet vermeld en alles lijkt weer in de oude (voorhuwelijkse staat) hersteld, maar dat is schijn. Door het huwelijk in algehele gemeenschap van goederen bent u samen eigenaar geworden en de eigendom van het aandeel in de woning kan alleen overgaan als de levering, dus met inschrijving, compleet is. Waarom dan geen inschrijving bij het aangaan van het huwelijk? Is die eigendomsoverdracht dan wel compleet zonder inschrijving? Ja. Bij het huwelijk is er sprake van boedelmenging. De ene echtgenoot krijgt een onverdeeld aandeel in de goederen van de andere echtgenoot waardoor de huwelijksgemeenschap ontstaat. Het is een eigendomsoverdracht van rechtswege, onder algemene titel en dan is de overdracht met inschrijving niet nodig. Ook bij het bestaan van de algehele gemeenschap van goederen vanwege het huwelijk zonder huwelijkse voorwaarden vóór 1-1-2018 (intrede beperkte gemeenschap van goederen) en dus gelijke aandelen in de eigendom van de woning, kan er sprake zijn van een vergoedingsrecht in verband met de inbreng van privévermogen. Dan hoeft de overwaarde/opbrengst dus niet bij helften te worden verdeeld bij de verdeling, omdat de eigendomsverhouding gelijk is, maar zal eerst de inbreng vergoed moeten worden waarna de restant-opbrengst kan worden verdeeld tussen partijen.

Het niet inschrijven van de akte kan later voor problemen zorgen. Als u na de scheiding denkt alleen eigenaar te zijn omdat u daarover afspraken hebt gemaakt met uw ex, maar de gang langs de notaris hebt u destijds na de scheiding niet gemaakt, dan hebt u uw ex weer nodig als u de woning bijvoorbeeld wilt verkopen of wilt bezwaren met een (extra) hypotheek. Als de verhoudingen inmiddels zijn verslechterd, of wanneer uw ex onvindbaar is, dan levert dat extra problemen op.

Vergoedingsrechten samenwoners

Wed, 08 Mar 2023 09:12:11 GMT

vergoeding inbreng eigen geld

Samenwoners doen er goed aan om een vergoedingsrecht vast te leggen in een (samenlevings-)overeenkomst wanneer zij samen een eigen huis kopen en de ene partij eigen geld investeert in de woning. Volgens de wet zijn de eigendomsaandelen immers gelijk, tenzij een andere verhouding is vastgelegd. Ook als de ene partij investeert in de woning die eigendom is van de ander, bijvoorbeeld vanwege een verbouwing, is het aan te raden daarover schriftelijk afspraken te maken.

Voor gehuwden en geregistreerd partners zijn de vergoedingsrechten wettelijk geregeld in artikel 1:87 BW. Deze bepaling luidt als volgt:

“Indien een echtgenoot ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot een goed dat tot zijn eigen vermogen zal behoren, verkrijgt of indien ten laste van het vermogen van de andere echtgenoot een schuld ter zake van een tot zijn vermogen behorend goed wordt voldaan of afgelost, ontstaat voor de eerstgenoemde echtgenoot een plicht tot vergoeding.”

Is de investering gedaan voor 1 januari 2012 dan is de vergoeding nominaal. Een investering na die datum rendeert, hetgeen betekent dat de investering volgens de beleggingsleer vergoed moet worden. Dit betekent dat bij privéinvesteringen in een goed rekening wordt gehouden met de waardestijging of waardedaling van dat goed.

Artikel 1:87 is niet geschreven voor samenwoners. De Hoge Raad heeft in een arrest van 10 mei 2019 geoordeeld dat de bepalingen die bedoeld zijn voor echtgenoten aangaande vergoedingsrechten niet analoog gelden voor samenwoners. Dit betekent dat samenwoners terugvallen op het algemene verbintenissenrecht en aan de hand daarvan beoordeeld moet worden of één van partijen recht heeft op een vergoedingsrecht.

Is er geen samenlevingscontract waarin het ontstaan van vergoedingsrechten is geregeld dan moet aan de hand van het algemene verbintenissenrecht bepaald te worden of de investering teruggevorderd kan worden. Een terugvordering kan in sommige gevallen worden gebaseerd op de rechtsgrond onverschuldigde betaling, dan wel de ongerechtvaardigde verrijking. Daarvan is lang niet altijd sprake zo blijkt ook uit de uitspraak van de Hoge Raad van 10 mei 2019, maar dan kan er nog sprake zijn van een vergoedingsrecht op grond van de redelijkheid en billijkheid. Dat vraagt echter weging van alle omstandigheden van het geval en biedt dus absoluut geen zekere uitkomst. Daarom is het beter om vast te leggen of er een vergoedingsrecht ontstaat en ook wanneer en hoelang een beroep kan worden gedaan op dit vergoedingsrecht. Vorderingen zijn immers onderhevig aan verjaring en de termijn start op het moment dat de vordering opeisbaar is. Bij gehuwden begint de verjaringstermijn bij de ontbinding van het huwelijk en duurt 6 maanden. Maar deze regel geldt ook weer niet voor samenwoners. Bovendien is er bij samenwoners geen echtscheidingsdatum.

Als de investering en het recht op vergoeding daarvan niet is vastgelegd ten tijde van de aankoop van de woning, dan kan dat ook later. Als daarover afspraken worden gemaakt is het verstandig om schriftelijk vast te leggen: het bedrag dat is geïnvesteerd, de datum van investering, of de vergoeding nominaal zal zijn of volgens de beleggingsleer, het moment waarop het vergoedingsrecht opeisbaar is en op welk moment het vergoedingsrecht verjaard. De rechtspraak is namelijk over dat laatste ook verdeeld.

Het Hof Arnhem-Leeuwarden (11 mei 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:4553 ) oordeelt dat de vordering ontstaat op het moment dat de privé-investering wordt gedaan. Het Hof Den Haag (10 december 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:3802 ) oordeelde eerder dat de rechtsverhouding tussen partijen meebrengt dat de vordering pas opeisbaar wordt bij verkoop van de woning.

Artikel 3:330 BW stelt de verjaringstermijn op vijf jaar. Dit betekent dat een vordering al tijdens de samenleving kan verjaren (mits niet gestuit) als niet duidelijk is afgesproken wanneer het vergoedingsrecht opeisbaar wordt. Als uitgangspunt voor de opeisbaarheid kan onder meer gekozen worden voor het moment van verbreking van de samenwoning of verkoop van de woning. Als de opbrengst van de woning weer wordt geïnvesteerd in een volgende woning, is het belangrijk goed te hebben vastgelegd wat er met het vergoedingsrecht gebeurt.

Het arrest van de Hoge Raad van 10 mei 2019 is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:HR:2019:707

Koude uitsluiting en natuurlijke verbintenis

Tue, 07 Mar 2023 07:14:50 GMT

geen vergoedingsrecht bij bestaan natuurlijke verbintenis

Sinds 1-1-2018 trouwt men in beperkte gemeenschap van goederen. Vóór die datum werd er getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Willen de aanstaande echtgenoten geen enkele gemeenschap laten ontstaan door het huwelijk dan is het nodig dat via de notaris te laten vastleggen bij huwelijkse voorwaarden. Van een koude uitsluiting spreekt men als de inkomsten, bezittingen en schulden gescheiden blijven. Wat u in uw verleden is opgebouwd blijft apart, evenals de toekomstige inkomsten, bezittingen en schulden en bij de koude uitsluiting worden de tijdens het huwelijk gegenereerde en bespaarde inkomsten ook niet verrekend.
De koude uitsluiting laat onverlet dat echtgenoten de wettelijke plicht hebben om voor elkaar te zorgen. De kosten van de huishouding, waaronder de kosten van de kinderen, zullen betaald moeten worden. Daarnaast wordt er vaak ook meer bijgedragen dan alleen de dagelijkse kosten door degene met het hoogste inkomen, zolang het goed gaat. En ook al zijn echtelieden getrouwd op huwelijkse voorwaarden met uitsluiting van iedere gemeenschap, dan betekent dat nog niet dat zij niet samen eigenaar kunnen zijn van bijvoorbeeld een woning. Wanneer de ene partij daarin financieel meer heeft bijgedragen, kan dat leiden tot een recht op vergoeding.

Het bestaan van een natuurlijke verbintenis kan in de weg staan aan het ontstaan van een vergoedingsrecht. Een natuurlijke verbintenis is een dwingende morele verplichting die niet rechtens kan worden afgedwongen, maar die ook niet meer kan worden teruggevorderd als zij eenmaal vrijwillig is nagekomen. de natuurlijke verbintenis wordt een afdwingbare civiele verbintenis wanneer vrijwillig beloofd is deze te zullen uitvoeren.

Bij de koude uitsluiting komt bij het beroep op een vergoedingsrecht vaak het al dan niet bestaan van een natuurlijke verbintenis aan de orde. Zo ook in de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 15-12-2022.

Partijen waren op huwelijkse voorwaarden (koude uitsluiting) met elkaar gehuwd en gezamenlijk eigenaar van een woning. Bij de echtscheiding verzoekt de man de rechtbank het aandeel van de vrouw in de woning aan hem toe te delen, zonder verrekening van enige overwaarde in verband met de door hem verrichte investeringen uit privévermogen.
Voor de rechtbank staat vast dat de woning is aangekocht met privévermogen van de man. Naar het oordeel van de rechtbank is echter tevens vast komen te staan dat de man met deze investeringen de bedoeling heeft gehad om te voldoen aan een natuurlijke verbintenis jegens de vrouw als bedoeld in artikel 6:3 lid 2 sub b BW. De rechtbank overweegt:
De beoordeling of de man heeft voldaan aan een natuurlijke verbintenis, dient naar objectieve maatstaven plaats te vinden. In het algemeen kan naar maatschappelijke opvattingen de aankoop van een woning op naam van beide partijen met 100% financiering uit privévermogen van de man als een objectieve aanwijzing worden beschouwd dat de man daarmee wilde voldoen aan een natuurlijke verbintenis jegens de vrouw. Daarbij moet ook gekeken worden naar de andere omstandigheden van het geval, waaronder de wederzijdse welstand en behoefte van partijen.
Partijen hebben gekozen voor huwelijkse voorwaarden waarbij elke gemeenschap tussen partijen werd uitgesloten en ook de mogelijkheid werd uitgesloten dat partijen gedurende het huwelijk overgespaarde inkomsten zou verrekenen. Ook pensioenverevening tussen partijen is uitgesloten. Investeringen uit het privévermogen van de ene partij ten bate van de andere partij zouden een vergoedingsrecht opleveren voor de ander. Vast staat dat de vrouw bij aanvang van het huwelijk geen vermogen had en een minimaal inkomen genoot, en dat de man een goed inkomen had dat samenhing met zijn intensieve werk op een booreiland in Nigeria. De vrouw is kort na het huwelijk volledig gestopt met werken en naar Nigeria afgereisd. Vanaf 2014 woonde zij met de kinderen in Nederland en leefden partijen min of meer gescheiden levens, waarbij de man gedurende langere perioden meer dan fulltime aan het werk was in Nigeria en de vrouw fulltime de zorg voor de kinderen droeg. Het resultaat van de keuzes van partijen is dat de man zich heeft kunnen wijden aan zijn werk en met zijn relatief hoge inkomen investeringen heeft kunnen doen in privévermogen, terwijl de vrouw de zorg voor de kinderen droeg en (behalve het aandeel in de gemeenschappelijk gekochte woning) geen enkel substantieel vermogen heeft gegenereerd en ook geen pensioenvoorziening heeft opgebouwd. Partijen hadden voor ogen dat zij vroeg konden gaan rentenieren. Deze omstandigheden geven voldoende grond om te kunnen concluderen dat de financiering van de gemeenschappelijke woning uit privévermogen van de man, ook naar maatschappelijke opvattingen, zijn verricht door de man uit hoofde van een natuurlijke verbintenis. De man heeft dit bovendien expliciet erkend in zijn e-mail van 28 april 2018, waarin hij meedeelde dat de vrouw kon rekenen op een substantieel bedrag aan vermogen uit de gezamenlijke woning en een hoog bedrag aan partneralimentatie bij het eindigen van het huwelijk.
De man krijgt de woning toebedeeld, maar de vrouw ontvangt een vergoeding voor haar aandeel in de overwaarde van de woning, omdat aan de man op grond van het bestaan van de natuurlijke verbintenis geen vergoeding toekomt wegens de door hem uit privévermogen gedane investeringen in de woning.

De uitspraak is terug te vinden op kenmerk: ECLI:NL:RBAMS:2022:8078

Wat hoort bij de inboedel?

Mon, 06 Mar 2023 10:07:14 GMT

Wat is inboedel? Inboedel zijn de spullen die je kunt verplaatsen in en om je huis.

Voorbeelden van inboedel

kleding
meubels
televisie en stereo
computer
gordijnen
zitmaaier
fiets in je huis of schuur

Wat is geen inboedel?

Geen inboedel is bijvoorbeeld:

dingen die vastzitten aan je huis. Zoals een gelijmde parketvloer. Of inbouwapparatuur in de keuken.
auto, motor, boot of vliegtuig
caravan
aanhangwagen.

Vragen rondom het alsof-beding

Sun, 05 Mar 2023 14:35:22 GMT

Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden zijn afspraken over de verdeling van bezittingen en inkomen, opgemaakt bij de notaris en ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. Huwelijkse voorwaarden bestaan er in veel verschillende varianten, maar de bedoeling is in elk geval om af te wijken van de regels zoals de wet die stelt aan een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Vanaf 1-1-2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Wil je daarvan afwijken en bijvoorbeeld dat ook het voorhuwelijks vermogen in de huwelijksgemeenschap valt, dan maak je huwelijkse voorwaarden. Voor 1-1-2018 gold in Nederland de algehele gemeenschap van goederen. Wilde je geen gemeenschap, dan trouwde je op huwelijkse voorwaarden met uitsluiting van gemeenschap van goederen. Dat noemen we de koude uitsluiting. Er is geen koude uitsluiting als in de huwelijkse voorwaarden een verrekenbeding is opgenomen. Een verrekenbeding kan partijen ertoe verplichten om jaarlijks het overgespaarde inkomen te verrekenen. Een periodiek verrekenbeding dus. Een vorm van een finaal verrekenbeding is het zogenaamde 'alsof-beding'.

Een alsof-beding bedoelt aan het einde van het huwelijk af te rekenen alsof een gemeenschap van goederen heeft bestaan. Het vermogen wordt dus niet verdeeld, zoals bij de werkelijke gemeenschap van goederen, maar er wordt verrekend in geld. Dat kan nog allerlei vragen oproepen zoals in de casus die leidde tot de uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 2 februari 2023.

Partijen waren op huwelijkse voorwaarden (uitsluiting van elke gemeenschap van goederen, met een alsof-verrekenbeding) met elkaar gehuwd. Ten aanzien van het finale verrekenbeding waren zij bij huwelijkse voorwaarden het volgende overeengekomen: ‘ In de verrekening worden ingeval van echtscheiding (…) niet betrokken datgene wat krachtens erfrecht of schenking wordt verkregen.’ In 2022 wordt hun huwelijk door echtscheiding ontbonden.

De rechtbank heeft bepaald dat de man vanwege een (voorhuwelijkse) erfenis een vergoedingsrecht heeft jegens de eenvoudige gemeenschap van € 105.000, welk bedrag hij in mindering mag brengen op zijn te verrekenen vermogen.

De vrouw is het daarmee niet eens en gaat in beroep. Het hof overweegt dat partijen met een alsof-beding kennelijk aansluiting zoeken bij de regels voor de wettelijke gemeenschap van goederen in titel 7 van Boek 1 BW. De vraag kan rijzen of partijen daarbij slechts het oog hebben op de regels over de omvang van de gemeenschap (1:94 BW) dan wel of zij mede beogen de mogelijkheid van het ontstaan van vergoedingsrechten als bedoeld in artikel 1:95 lid 2 en 1:96 lid 4 in het leven te roepen. Deze vraag kan volgens het hof niet in algemene zin worden beantwoord maar is een kwestie van uitleg van de huwelijkse voorwaarden, waarbij van belang is wat partijen met betrekking tot de berekening van de verrekenvordering zijn overeengekomen en of zij naast het alsof-beding al regelingen hebben getroffen voor het ontstaan van vergoedingsrechten.

De man heeft aangetoond dat hij vóór het huwelijk een bedrag van € 105.000 uit de nalatenschap van zijn moeder heeft verkregen. In beginsel zou het bedrag uit de nalatenschap (ingevolge artikel 16 lid 1 sub a van de huwelijkse voorwaarden) buiten de (finale) verrekening dienen te blijven. Partijen hebben - zo blijkt uit de huwelijkse voorwaarden en hetgeen zij ter zitting hebben verklaard - bedoeld om een zo groot mogelijke toepassing aan een pseudogemeenschap te geven, maar hebben daarbij ook uitdrukkelijk in de huwelijkse voorwaarden van de verrekening uitgesloten wat op grond van erfrecht of schenking wordt verkregen. Dat de bepaling in de tegenwoordige tijd is geformuleerd, maakt niet dat een vóór het huwelijk verkregen nalatenschap in de afrekening moet worden betrokken.
Vast staat dat de man met de gelden uit de nalatenschap vóór het huwelijk een stuk grond heeft gekocht, waarop de eerste echtelijke woning van partijen is gebouwd. Die woning is met winst verkocht, waarna een tweede echtelijke woning is aangekocht. Ook heeft de man voldoende aannemelijk gemaakt dat hij gelden uit de nalatenschap heeft aangewend voor beleggingen, waarvan de meerwaarde in de tweede echtelijke woning is gegaan. Het hof heeft geen aanleiding te veronderstellen dat het geld van de nalatenschap er niet meer is. Sinds de aankoop van de eerste woning is het vermogen van partijen toegenomen. Ook als de visie van de vrouw zou worden gevolgd dat de man de nalatenschap in zijn onderneming heeft geïnvesteerd, maakt dat het voorgaande niet anders. De waarde van de onderneming van de man wordt immers ook in de verrekening betrokken. Daarbij komt dat het te delen vermogen thans ongeveer € 4 miljoen bedraagt en de schuldenlast ongeveer € 3 miljoen, zodat niet gezegd kan worden dat de nalatenschap door de man is opgesoupeerd. Het hof bekrachtigt de beschikking van de rechtbank.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2023:947.

informatieverstrekking door scholen

Sat, 04 Mar 2023 07:57:30 GMT

recht op informatie ouder kind

Ouders hebben in beginsel allebei het gezag over een minderjarig kind, ook na de scheiding. Soms is er ook één ouder met gezag en één ouder zonder gezag over het kind. Het is in eerste instantie aan (gescheiden) ouders zelf om elkaar te informeren over de vorderingen en ontwikkelingen van hun kind. In sommige gevallen is de relatie tussen de ouders zo vertroebeld, dat goede onderlinge communicatie niet meer aan de orde is. Dan komt de school in beeld. De vraag rijst dan wat de verplichtingen van de school zijn inzake de informatieverstrekking.

*Artikel 1:377b BW bepaalt dat de met het gezag belaste ouder verplicht is de andere, niet met gezag belaste ouder op de hoogte te houden van belangrijke zaken die het kind aangaan (bijv. schoolrapporten en informatie over extra begeleiding).
*Artikel 1:377c BW bepaalt dat de school verplicht is een ouder die niet het ouderlijk gezag heeft, als hij of zij daarom vraagt, van beroepshalve beschikbare informatie te voorzien over belangrijke feiten en omstandigheden die het kind of de verzorging en opvoeding van het kind betreffen. Er zijn op deze regel twee uitzonderingen: de informatie wordt niet verstrekt als de school de informatie niet op dezelfde manier aan de ouder met het ouderlijk gezag zou verstrekken; de informatie wordt niet verstrekt als het belang van het kind zich tegen het verschaffen van de informatie verzet.
* Artikel 11 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en artikel 23b van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) bepalen dat de school over de vorderingen van de leerlingen rapporteert aan hun ouders.

Het kan voorkomen dat één van de ouders vindt dat de school hem of haar niet goed heeft geïnformeerd over de voortgang van het kind of van mening is dat de school zich partijdig opstelt. Als een ouder er in zo’n situatie met de school niet uitkomt, kan hij of zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school.
Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. Bij de toetsing zijn er de volgende aandachtspunten:

Een school moet voorkomen partij te worden in een echtscheidingsconflict en moet alle schijn van partijdigheid vermijden. De school hoeft soms geen informatie te verstrekken als zij daardoor haar neutraliteit verliest. Bijvoorbeeld wanneer een ouder vraagt of er een verschil is in de leerprestaties van de kinderen in de weken dat ze bij de vader en de weken dat ze bij de moeder zijn. Alleen in uitzonderlijke omstandigheden, als de veiligheid van het kind in het geding is, is het volgens de commissie verstandig om informatie ten behoeve van een echtscheidingsprocedure te verstrekken.

De school heeft een actieve informatieplicht. Zij moet ouders dezelfde mondelinge en schriftelijke informatie geven. De school heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid. Als de school weet dat er geen omgang is tussen een ouder en het kind, mag de school geen genoegen nemen met de mededeling van de ouder dat die de andere ouder wel zal informeren. De school moet dit controleren. Wanneer in een echtscheidingsconvenant is vastgelegd dat de ene ouder de andere ouder moet informeren en dit vervolgens niet gebeurt, moet de school de betreffende informatie aan de andere ouder verschaffen. Als de school informatie in tweevoud aan het kind meegeeft, voldoet de school in principe aan haar informatieplicht. Wanneer vervolgens blijkt dat de informatie een van de ouders niet bereikt, moet de school een andere manier zoeken om de informatie te verstrekken. Als een van de ouders geen gezamenlijk oudergesprek wil, moet de school de mogelijkheid bieden voor afzonderlijke gesprekken met beide ouders.

De school moet de ouder zonder gezag informatie geven over belangrijke zaken over het kind of diens verzorging of opvoeding. De ouder moet daar wel zelf om vragen, de school hoeft dit dus niet uit eigen beweging te doen. De informatie kan gaan over de cognitieve en/of sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind zoals leerprestaties of medische kwesties. Hieronder valt bijvoorbeeld een schoolrapport, maar niet een uitnodiging voor een algemene ouderavond of een schoolfoto. Op de informatieplicht kan een uitzondering worden gemaakt als het belang van het kind zich verzet tegen het verstrekken van de informatie. De school moet een eigen afweging over dat belang maken. De school moet de gezaghebbende ouder over een verzoek tot informatieverstrekking op de hoogte brengen. Als de ouder met gezag zich verzet tegen het verstrekken van informatie aan de andere ouder of dit niet in het belang van het kind acht, is dit onvoldoende. Deze ouder zal dit moeten onderbouwen, bij voorkeur met een gerechtelijke uitspraak waarin een beperking van de informatieplicht is opgenomen. De veiligheid van het kind speelt een rol bij de afweging of de school informatie verstrekt. Als een kind op school aangeeft bang te zijn voor de ouder mag een school terughoudend zijn in het verstrekken van informatie. Een school mag niet verwijzen naar de gezaghebbende ouder als de ouder zonder ouderlijk gezag informatie opvraagt.

informatieverstrekking artsen

Fri, 03 Mar 2023 11:19:23 GMT

recht op informatie ouder kind

Tot kinderen de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt, treden ouders bij geneeskundige behandelingen op als hun wettelijk vertegenwoordigers. In deze hoedanigheid beslissen ouders over de medische behandelingen die hun kind ondergaat, vanaf 12 jaar tot 16 jaar samen met het betrokken kind. Ouders hebben dan ook als wettelijk vertegenwoordiger, apart en gezamenlijk, recht op de benodigde medische informatie over hun kinderen om dergelijke beslissingen te kunnen nemen.

Hoewel de ouders volgens de wet recht hebben op informatie, kan een arts het verstrekken daarvan geheel of gedeeltelijk weigeren als die informatieverstrekking kennelijk strijdig is met de belangen van het kind of wanneer het kind nadrukkelijk bezwaar heeft gemaakt tegen informatieverstrekking aan een ouder.

Na echtscheiding behouden beide ouders gelijke bevoegdheden over hun kinderen, tenzij de rechter het gezag aan één van de ouders heeft toegewezen. De niet met het gezag belaste ouder heeft dan een recht op informatie over de kinderen met een beperktere strekking en omvang. Maatgevend is dan dat die ouder zich op grond van die informatie een algemeen beeld moet kunnen vormen over de staat van opvoeding en gezondheid van de kinderen.

De vraag is of een arts in geval van een scheiding gehouden is na te gaan of een ouder gezagdragend is of niet. Als daartoe geen aanleiding bestaat, behoeft de arts dat niet te doen. Gezamenlijk gezag is immers na echtscheiding de hoofdregel. Indien slechts één van beide ouders gezagdragend is, dan treedt de andere ouder niet meer op als wettelijk vertegenwoordiger. Deze ouder beslist dientengevolge niet meer mee over de behandeling en heeft ook niet meer de aan dat beslissingsrecht gekoppelde rechten en bevoegdheden.

Wel is in het Burgerlijk Wetboek voorzien in een recht voor de niet-gezagdragende ouder om op verzoek belangrijke informatie aangaande de verzorging en opvoeding van het kind te kunnen verkrijgen. Dit recht geldt ten opzichte van derden die beroepsmatig over die informatie beschikken, zoals leerkrachten, maatschappelijk werkers en artsen. Op die manier moet de niet-gezagdragende ouder zich, onafhankelijk van de gezagdragende ouder, een beeld kunnen vormen van de verzorging en opvoeding van het kind. Krijgt een arts dus een verzoek om informatie van een niet-gezagdragende ouder, dan hoeft hij voor het verstrekken daarvan geen toestemming te vragen aan de gezagdragende ouder. Het recht op informatie van de niet-gezagdragende ouder omvat geen inzagerecht. Ook kan de arts zich beperken tot globale, feitelijke en belangrijke informatie.

Interen op vermogen om in de kosten van de kinderen te voorzien

Thu, 02 Mar 2023 10:19:16 GMT

De hoogte van de alimentatie is afhankelijk van de behoefte (kosten) en de draagkracht. De draagkracht wordt berekend op basis van het inkomen en inkomen uit vermogen. Het vermogen zelf wordt buiten beschouwing gelaten volgens de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen (de Tremanormen). De Tremanormen zijn geen wet. En hoewel de rechters de Tremanormen in het merendeel van de gevallen volgen, kunnen er omstandigheden zijn die afwijking van de Tremanormen in bepaalde gevallen rechtvaardigen. Zo ook in de situatie die leidde tot de uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 17-01-2023. Het Hof boog zich over de uitspraak van de rechtbank die had geoordeeld dat ouders moeten interen op hun vermogen vanwege een groot tekort aan draagkracht bij beide ouders. Volgens het Hof terecht. Interen op vermogen betekent dat ook het vermogen zelf moet worden aangesproken om de alimentatie te betalen en niet alleen het inkomen dat met het vermogen wordt gegenereerd (het rendement, zoals huurinkomsten, rente).

Evenals de rechtbank heeft het hof vastgesteld dat een groot tekort aan draagkracht bestaat om in de behoefte van de kinderen te voorzien, namelijk een tekort van (771- (50+59)=) € 662,- per maand. De rechtbank heeft dit tekort in draagkracht gelijkelijk over de ouders verdeeld, omdat beide partijen een bedrag van ongeveer € 35.000,- ontvangen uit de verkoop van de echtelijke woning.

Het hof overweegt dat de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen in een groot deel van de alimentatieprocedures worden gevolgd. In deze zaak is het hof echter van oordeel dat het volgen van de aanbevelingen leidt tot een onredelijke uitkomst die geen recht doet aan de situatie tussen partijen. Het hof oordeelt in dit kader redengevend dat er enerzijds sprake is van een groot tekort aan draagkracht om in de behoefte van de kinderen te voorzien én dat partijen anderzijds allebei een aanzienlijk bedrag ontvangen uit de verkoop van de woning. Door de kinderalimentatie te beperken tot de hoogte van de draagkracht van de man heeft dit tot gevolg dat uitsluitend de vrouw wordt genoodzaakt in te teren op haar vermogen om te voorzien in het levensonderhoud van de kinderen van partijen. Dat vindt het hof onredelijk. De man kan niet van de vrouw verlangen dat zij wel inteert ten behoeve van het onderhoud van de kinderen en hij het(zelfde) vermogen aan andere zaken kan spenderen.

Het hof bepaalt daarom dat het tekort in draagkracht door beide partijen in gelijke mate vanuit hun vermogen moet worden gedragen. In deze situatie teert niet alleen de man in op zijn vermogen, maar zal ook de vrouw interen op haar vermogen om in de behoefte van de kinderen te voorzien. Het tekort per ouder komt neer op (622:2=) € 311,- per maand. De man is in staat uit zijn inkomen € 59,- te betalen. Daarnaast wordt van hem verwacht dat hij uit zijn vermogen maandelijks € 331,- bijdraagt aan het levensonderhoud. De kinderalimentatie wordt vastgesteld op een bedrag ad € 390,00 per maand.

Let wel: deze uitspraak gaat over kinderalimentatie; niet over partneralimentatie.

de uitspraak is terug te vinden op kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2023:427

Vakantie(geld) en alimentatie

Tue, 28 Feb 2023 08:51:40 GMT

Bij de berekening van de draagkracht om een bijdrage te betalen in de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen aan de verzorgende ouder, gaat het in de eerste plaats om het vaststellen van het inkomen van de onderhoudsplichtige ouder. In feite zijn beide ouders onderhoudsplichtig, maar de verzorgende ouder heeft meer kosten. De verzorgende ouder die de alimentatie ontvangt betaalt naast verblijfskosten van de kinderen op de dagen dat ze bij hem/haar zijn, ook de verblijfsoverstijgende kosten, zoals kleding, een fiets enzovoorts.

Het kan overigens ook voorkomen dat de verzorgende ouder aan de andere ouder een bijdrage moet betalen, als die andere ouder niet eens voldoende inkomen heeft om de verblijfskosten van de kinderen te betalen op de dagen dat ze bij hem//haar zijn in het kader van de zorgverdeling (omgangsregeling). Een alimentatieberekening is immers een vergelijking van draagkracht op basis van ieders inkomen, die wordt afgezet tegen het aandeel in de kosten van de kinderen van de beide ouders.

Bij de berekening van de draagkracht wordt het netto-besteedbaar inkomen per maand afgeleid van het bruto-jaarinkomen. Het maandbedrag is dan ook hoger dan het bedrag dat men maandelijks krijgt gestort op de bankrekening. Dat komt doordat in dat berekende maandbedrag ook de looncomponenten zitten die maar één keer per jaar worden uitgekeerd, zoals het vakantiegeld, de eindejaarsuitkering en andere loonbestanddelen. De (niet-incidentele) vergoeding voor overwerk wordt gemiddeld en meegenomen, evenals belaste onkostenvergoedingen. De onbelaste onkostenvergoeding wordt niet meegenomen, omdat daar werkelijke onkosten tegenover staan. En zo zijn er meer vergoedingen, waarover weliswaar vaak discussie ontstaat omdat deze bijvoorbeeld niet elk jaar worden uitbetaald, zoals de bonus.

Het eenmaal per jaar uitgekeerde vakantiegeld levert dus maandelijkse draagkracht op.

De kinderalimentatie wordt maandelijks overgemaakt, ook in de vakantie. Soms voelt dat onredelijk als de kinderen een hele maand vakantie hebben bij de alimentatie-betalende ouder. Echter, bij de bepaling van de hoogte van de zorgkorting, waarmee de maandelijkse bijdrage omlaag gaat, wordt rekening gehouden met het aantal dagen dat de kinderen bij de alimentatie-betalende ouder zijn. Met de vakanties is dus rekening gehouden bij de bepaling van de hoogte van de maandelijkse bijdrage.

Als de kinderen vanwege een wijziging van de zorgregeling vaker bij de alimentatie-betalende ouder zijn, dan is er reden om ook de hoogte van de bijdrage te herzien.

Afkoopsom partneralimentatie

Mon, 27 Feb 2023 13:33:55 GMT

Partijen die de gevolgen van hun echtscheiding in overleg regelen, maken onder meer afspraken over de partneralimentatie. Niet alleen over de hoogte en de duur, maar ook over bijvoorbeeld het effect van samenwonen, de mogelijkheid tot wijziging in de toekomst, de invloed van eigen inkomsten enzovoorts. De bijdrage wordt meestal vastgelegd als een maandelijks bedrag, maar soms wordt gekozen voor een bedrag ineens: de afkoopsom. Maar hoe bepaal je de hoogte van de afkoopsom? En wat als je er samen niet uitkomt? Kun je ook in rechte de partneralimentatie in de vorm van een eenmalig bedrag laten vaststellen?

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden was in de uitspraak van 4 mei 2021 goed op weg om een afkoopsom partneralimentatie vast te stellen. Uiteindelijk werd er geen eenmalig bedrag ten laste van de man vastgesteld omdat de vrouw een te hoog bedrag had gevraagd, zonder aan te geven dat het ook een ander (door de rechter in goede justitie te bepalen) bedrag zou mogen zijn.

De vrouw is bij haar berekening uitgegaan van een alimentatieverplichting voor de duur van 12 jaren, die in één termijn wordt uitbetaald. Zij heeft dat bedrag berekend als volgt: de uitkering is per maand € 5.000. De man moet die uitkering gedurende 12 jaar betalen, zodat in totaal is verschuldigd 12 x 12 x € 5.000 = € 720.000.
De man gaf aan dat het heel onzeker was of hij voor de volledige duur van 12 jaren zou moeten bijdragen in de kosten van levensonderhoud van de vrouw, omdat deze verplichting eindigt bij zijn overlijden en hij 80 jaar oud is.

Naar het oordeel van het hof is niet uitgesloten dat de rechter die een uitkering tot levensonderhoud in de zin van artikel 1:156 lid 1 BW toekent dat doet in de vorm van een som ineens. Met het begrip ‘uitkering’ in deze bepaling zal vooral een periodieke uitkering zijn bedoeld, maar de tekst van deze bepaling sluit niet uit dat de uitkering ook als som ineens kan worden toegekend. Of toekenning van een uitkering in de vorm van een som ineens passend en geboden is zal afhangen van de omstandigheden van het geval. Voor een dergelijke toekenning zou bijvoorbeeld aanleiding kunnen zijn in geval de draagkracht van een onderhoudsplichtige hoofdzakelijk is gebaseerd op de omvang van zijn vermogen en niet op periodieke inkomsten uit arbeid of een andere activiteit. Bij de vraag of uitkering in een som ineens passend en geboden is moet ook in aanmerking worden genomen dat een som ineens achteraf met toepassing van artikel 1:401 BW ingetrokken of gewijzigd kan worden. De rechter die een som ineens vaststelt zal dat heel goed moeten toelichten.

Om de onzekerheid die de man naar voren bracht te verdisconteren zocht het hof aansluiting bij de tabel van artikel 6 van het Uitvoeringsbesluit Successiewet 1956 voor berekening van de contante waarde van een periodieke uitkering in geld die afhankelijk is van het leven van een persoon. Gelet op die tabel en uitgaande van een bruto partneralimentatie van (€ 3.418,- per maand x 12 maanden =) € 41.016,- per jaar, berekent het hof de contante waarde van de door de man als som ineens te betalen partneralimentatie als volgt:

€ 41.016 x 5 jaren x 0,75 = € 153.810,-

€ 41.016 x 5 jaren x 0,40 = € 82.032,-

€ 41.016 x 2 jaren x 0,15 = € 12.304,-

totaal € 248.146,-

Dit bedrag is aanzienlijk lager dan het door de vrouw verzochte bedrag van € 720.000,- en uit niets bleek dat de vrouw met een lager bedrag kon instemmen, zodat het hof niet aan toewijzing toekomt. Het hof komt daarom ook niet toe aan beantwoording van de vraag of vaststelling van een uitkering tot levensonderhoud als som ineens in dit geval is aangewezen. Maar onder bepaalde omstandigheden is het dus niet uitgesloten dat een som ineens wordt toegekend.

De uitspraak van het hof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2021:4339

vergoedingsrechten bij einde huwelijk

Tue, 14 Feb 2023 11:25:25 GMT

kosten huishouding uit privévermogen voldaan

Bij einde huwelijk gaat het niet alleen om verdelen en/of verrekenen maar moet ook worden nagegaan of er nog vergoedingsrechten zijn ontstaan.

Op 5 april 2019 besliste de Hoge Raad dat er een vergoedingsrecht ontstaat als een echtgenoot privévermogen investeert in de gemeenschap, ongeacht het bestedingsdoel. De Hoge Raad heeft hierbij één uitzondering gemaakt door aan te geven dat er geen vergoedingsrecht ontstaat als is voldaan aan de wettelijke verplichting om bij te dragen aan kosten van de huishouding. De Hoge Raad bevestigt deze zienswijze in het arrest van 27 januari 2023.

Art. 1:84 lid 1 BW bepaalt dat de kosten van de huishouding achtereenvolgens ten laste komen van:

Het gezamenlijk inkomen,
De privéinkomens, naar evenredigheid daarvan,
Het gezamenlijk vermogen,
De privévermogens, naar evenredigheid daarvan, tenzij bijzondere omstandigheden zich daartegen verzetten.

Als er geen of te weinig inkomen is om te voorzien in de kosten van de huishouding en om die reden het privévermogen moet worden aangesproken om toch in die kosten te voorzien, ontstaat er dus geen vergoedingsrecht. In de zaak die leidde tot de uitspraak van de Hoge Raad dacht de vrouw daar anders over en zij beriep zich op artikel 1:96 lid 4 BW waarin staat dat de echtgenoot die een schuld van de gemeenschap voldoet vanuit privévermogen recht heeft op vergoeding van dat bedrag.

De vrouw ontkende niet dat zij met haar privévermogen naar evenredigheid had bijgedragen aan de kosten van de huishouding toen er onvoldoende inkomsten waren uit het gezamenlijk bedrijf van partijen en zij bevestigde dat alle financiële middelen waarover partijen de beschikking hadden, werden aangewend om het gezin en het bedrijf draaiende te houden. Daarmee was de eerder door haar, onder uitsluitingsclausule ontvangen erfenis van € 172.645,00, voor een groot deel opgegaan.

Volgens de Hoge Raad heeft de vrouw echter overeenkomstig de in art. 1:84 lid 1 BW geregelde draagplicht, welke behoort tot haar verplichtingen als echtgenoot jegens de man, met haar privévermogen naar evenredigheid bijgedragen aan de kosten van de huishouding. Omdat de vrouw voldaan heeft aan een op haar rustende verbintenis, is er geen plaats voor een vergoedingsrecht. Niet op de gemeenschap en niet op de man.

Bovengenoemde uitspraken zijn terug te vinden met kenmerk ECLI:NL:HR:2019:504 (uitspraak van 5-4-2019) en ECLI:NL:HR:2013:96 (uitspraak van 27-1-2023)

recht op informatie voor de stiefouder

Wed, 21 Dec 2022 10:39:05 GMT

Op 18 mei 2021 heeft de rechtbank Midden-Nederland ( ECLI:NL:RBMNE:2021:3467 ) onder verwijzing naar artikel 8 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens bepaald dat de stiefmoeder het recht heeft om geïnformeerd te worden over en informatie te delen met betrekking tot de verzorging en opvoeding, schoolvoortgang, medische aangelegenheden en al hetgeen op de kinderen betrekking heeft door onder meer de school, de hulpverlening en overige instanties of derden aan wie de zorg voor de kinderen wordt toevertrouwd. Daarnaast bepaalde de rechter dat de stiefmoeder het recht heeft gesprekken bij te wonen met betrekking tot de verzorging en opvoeding, schoolvoortgang en medische aangelegenheden. Onder bepaalde omstandigheden kan u als stiefouder derhalve afdwingen dat er informatie met u gedeeld wordt ook al is dit recht niet in de wet neergelegd.

Het Woonbudget

Wed, 14 Dec 2022 11:29:51 GMT

Nieuwe regels voor vaststelling partneralimentatie per 1-1-2023

Met ingang van 1 januari 2023 gaan rechters op een andere manier berekenen hoeveel partneralimentatie men kan betalen. De berekening van de draagkracht geschiedt volgens de aanbevelingen van de Expertgroep alimentatie (ook wel Tremanormen genoemd). Deze aanbevelingen worden regelmatig aangepast en met ingang van 2023 wordt het woonbudget geïntroduceerd. Bij de kinderalimentatie werd al gerekend met een forfaitaire woonlast ( 30 procent van het netto besteedbaar inkomen). Bij de vaststelling van partneralimentatie werd echter nog steeds gerekend op basis van de werkelijke woonlast, mits niet onredelijk hoog. Wat onredelijk is, kan ook weer afhangen van de situatie, hetgeen tot veel discussie kon leiden.

Volgens de nieuwe aanbevelingen van de Expertgroep gaan rechters voor zowel partner- als kinderalimentatie rekenen met een woonbudget, dat 30 procent van het netto inkomen bedraagt, waaruit alle woonkosten worden betaald. Met een hogere woonlast zal in principe geen rekening meer worden gehouden bij de berekening van de alimentatie. Hetzelfde geldt als de werkelijke woonlasten lager zijn.

Er zijn nog wel uitzonderingen mogelijk. De aanbevelingen zijn geen wet, maar slechts richtlijnen. Het komt voor dat een onderhoudsplichtige partner er niet aan ontkomt meer uit te geven aan wonen dan het vastgestelde woonbudget. De rechter kan daar rekening mee houden bij de draagkrachtberekening als de hogere woonlasten niet vermijdbaar en niet verwijtbaar zijn. Er kan omgekeerd ook reden zijn om toch te rekenen met lagere woonlasten van de onderhoudsplichtige, als de ex-partner geld tekort komt. De woonlast moet dan wel duurzaam aanmerkelijk lager zijn dan het woonbudget. Dat zal bijvoorbeeld niet het geval zijn als iemand die gescheiden is een nieuwe woning zoekt en tijdelijk noodgedwongen bij zijn ouders is ingetrokken.

In het algemeen vindt de Expertgroep het redelijk dat de partner die alimentatie ontvangt daarna niet meer te besteden heeft dan de onderhoudsplichtige ex. De rechter kan op verzoek van betrokkenen het inkomen van beide partijen met elkaar vergelijken. Nu geldt nog de zogeheten jusvergelijking: wat blijft er over aan vrije bestedingsruimte nadat aan de eerste levensbehoeften is voldaan? De ene partner mag niet meer vet overhouden dan de andere. Ook die manier van berekenen verandert volgend jaar. Dan wordt bekeken wat beide partijen feitelijk te besteden hebben. Dat moet gelijk zijn nadat de alimentatie is betaald. Bijzondere kosten die niet verwijtbaar en niet vermijdbaar zijn, worden in die vergelijking meegenomen. Dit geldt ook voor de kosten van de kinderen, voor zover die niet uit een kindgebonden budget worden vergoed.

De Expertgroep adviseert de nieuwe aanbevelingen toe te passen in zaken die na 1 januari 2023 op zitting worden behandeld en waarbij de ingangsdatum van de (gewijzigde) alimentatie op of na 1 januari 2023 ligt.

Omdat de expertgroep adviseert de nieuwe aanbevelingen toe te passen in zaken die na 1 januari 2023 op zitting worden behandeld en waarbij de ingangsdatum van de (gewijzigde) alimentatie op of na 1 januari 2023 ligt, is het van groot belang om in lopende zaken (die niet meer dit jaar kunnen worden afgerond) cliënten goed te informeren over de nieuwe aanbevelingen. Cliënten kunnen dan bewuste afspraken maken. De nieuwe aanbevelingen zijn in beginsel van toepassing. Het staat partijen vrij om in onderling overleg uitgangspunten te hanteren die afwijken van de aanbevelingen van de Expertgroep. Pas als partijen er samen niet uitkomen, dan gaat de rechtbank de draagkracht voor de partneralimentatie vaststellen volgens de nieuwe aanbevelingen als de zaak na 1-1-2023 op zitting komt.

geen partneralimentatie volgens huwelijkse voorwaarden

Tue, 13 Dec 2022 08:34:39 GMT

Voorhuwelijks nihilbeding nietig volgens Hoge Raad

De Hoge Raad der Nederlanden heeft op 25-11-2022 beslist dat een in huwelijkse voorwaarden opgenomen nihilbeding nietig is volgens de wet.

Als partijen willen afspreken dat er geen aanspraak wordt gemaakt op partneralimentatie na de scheiding, dan nemen zij in hun convenant een zogenaamd nihilbeding op. Een convenant wordt opgemaakt met het oog op de scheiding om de gevolgen van de echtscheiding te regelen. Wanneer een nihilbeding wordt opgenomen in een convenant wordt daaraan vaak ook nog gekoppeld een niet-wijzigingsbeding. Ten aanzien van het niet wijzigingsbeding is in de wet onder artikel 1:159 BW bepaald dat het beding vervalt indien de overeenkomst (het convenant) is aangegaan vóór de indiening van het verzoek tot echtscheiding, tenzij dit verzoek binnen drie maanden na de overkomst wordt ingediend.

Is het mogelijk om al voorafgaand aan het huwelijk een nihilbeding af te spreken? Nee dus volgens de Hoge Raad. Een alimentatieovereenkomst voorafgaand aan het huwelijk is strijdig met artikel 1:158 BW. Art. 1:158 BW bepaalt dat de echtgenoten vóór of na de beschikking tot echtscheiding bij overeenkomst kunnen bepalen of, en zo ja tot welk bedrag, na de echtscheiding de één tegenover de ander tot een uitkering tot diens levensonderhoud zal zijn gehouden.

De Hoge Raad heeft eerder, in zijn arrest van 7 maart 1980, overwogen dat bij het maken van de in art. 1:158 BW vervatte uitzondering aan de wetgever uitsluitend overeenkomsten voor ogen hebben gestaan die de echtgenoten tijdens hun huwelijk zijn aangegaan met het oog op een voorgenomen echtscheiding. Daarin ligt besloten het oordeel dat een vóór het huwelijk aangegane overeenkomst waarbij wordt afgezien van partneralimentatie, nietig is op grond van art. 1:400 lid 2 BW. Art. 1:400 lid 2 BW bepaalt dat overeenkomsten waarbij van het volgens de wet verschuldigde levensonderhoud wordt afgezien, nietig zijn. De Hoge Raad heeft in zijn beschikking van 12 januari 1996 geoordeeld dat er geen reden was om terug te komen van het arrest van 7 maart 1980.

De Hoge Raad ziet ook nu (in 2022) geen aanleiding thans wel terug te komen van het arrest van 7 maart 1980. Het invoeren van de mogelijkheid voorafgaand aan het huwelijk afstand te doen van het recht op partneralimentatie zou – indien wenselijk geacht – veeleer op de weg van de wetgever liggen. Deze heeft nog tamelijk recent van een dergelijke wijziging afgezien. Uit een initiatiefwetsvoorstel dat mede ertoe strekte nihilbedingen bij voorhuwelijkse huwelijkse voorwaarden mogelijk te maken, zijn de desbetreffende bepalingen immers geschrapt.

De uitspraak van de Hoge raad is na te lezen met de link ECLI:NL:HR:2022:1724

Onderhoudsverplichting na one-night stand

Mon, 28 Feb 2022 18:17:45 GMT

Kind geboren uit one-night stand of na prostitueebezoek niet de dupe

Een kind geboren na een one-night stand, of na een bezoek aan een prostituee hoeft niet de dupe te worden van het feit dat het nooit de bedoeling is geweest dat de daad tot een zwangerschap zou leiden. Ook bij het ontbreken van overeenstemming over de geboorte van een kind ontstaat een onderhoudsverplichting voor de biologische vader. Tenzij de biologische vader niet de verwekker is van het kind (bijvoorbeeld bij zaaddonatie) of wanneer het kind door een ander wordt erkend.

Zo heeft de rechtbank Den Haag kinderalimentatie toegekend aan een prostituee ten laste van een klant die, zoals bleek uit een DNA-test, de biologische vader is van het kind dat geboren werd na de professionele ontmoeting. De man verweerde zich door aan te bepleiten dat een onderhoudsverplichting naar maatstaven van de redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. De rechtbank verwerpt dit verweer.

De rechtbank stelt vast dat de man niet alleen de biologische vader is maar tevens tevens de verwekker. Immers, de man heeft samen met de vrouw het kind op natuurlijke wijze laten ontstaan. Artikel 1:394 BW bepaalt dat de verwekker van een kind dat alleen een moeder heeft verplicht is, als ware hij ouder, tot het voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. Voorop gesteld wordt dat de onderhoudsrechten- en plichten in titel 17 van boek 1 BW zijn gebaseerd op bloedverwantschap. De argumenten die de man aanvoert om hiervan af te wijken - dat het uitdrukkelijk niet zijn bedoeling is geweest dat een kind zou worden verwekt en het feit dat de conceptie heeft plaatsgevonden in het kader van de beroepsmatige uitoefening van de vrouw als escort - overtuigen de rechtbank niet als rechtvaardigingsgrond. Immers, de man heeft op basis van vrijwilligheid met de vrouw gemeenschap gehad. Of dat in het kader van de beroepsuitoefening van de vrouw heeft plaatsgevonden en of de man daarvoor heeft betaald doet aan die vrijwilligheid niet af. De rechtbank is van oordeel dat - ook indien de gemeenschap heeft plaatsgevonden in een beroepsmatige escort relatie - het kind niet de dupe mag worden van het feit dat het onder deze omstandigheden is verwekt en dat de man de (financiële) gevolgen dient te aanvaarden van zijn keuze om gemeenschap te hebben met de vrouw, waarbij altijd, hoe klein ook, de kans bestaat dat een kind wordt verwekt. De uitspraak is terug te vinden via www.rechtspraak.nl op kenmerk LJN:AU5186

Dezelfde redenering gaat op indien een kind wordt geboren na een one-night stand, zelfs wanneer de vrouw in kwestie de man heeft bezworen dat er sprake is van anti-conceptie.

Forfaitaire woonlast of werkelijke woonlast

Thu, 20 Jan 2022 13:57:25 GMT

Bij de vaststelling van kinderalimentatie wordt gebruik gemaakt van een forfaitaire rekenmethode, waarbij eerst het inkomen van de alimentatieplichtige wordt vastgesteld en vervolgens de lasten forfaitair worden bepaald. Niet de werkelijke lasten worden meegenomen maar bepaalde lasten, zoals een woonlast, die in een bepaalde verhouding tot het inkomen staat. Dit is zo bepaald in de Tremanormen. De Tremanormen zijn echter geen wet. Het zijn slechts aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen om de eenheid in de rechtspraak en dus de rechtszekerheid voor rechtzoekenden te bewaren. De rechter is vrij om van deze richtlijnen af te wijken, maar zal dat niet zo snel doen. Met een beroep op de specifieke omstandigheden van het geval kan een rechtzoekende wel vragen om af te wijken van de richtlijnen.

De Hoge Raad heeft op 16-4-2021 nog eens bevestigd dat afwijking van de forfaitaire rekenmethode zoals die is aanbevolen in de Tremanormen mogelijk is.

De moeder had om wijziging (verhoging) van de kinderalimentatie gevraagd bij de rechtbank en daarbij (onder meer) betoogd dat de woonlasten van de man lager waren dan de forfaitair vastgestelde woonlast. De man had verlaging gevraagd. De rechtbank had de alimentatie verlaagd en de vrouw was tegen de uitspraak van de rechtbank in beroep gegaan bij het gerechtshof. het gerechtshof overwoog: “Het hof ziet evenmin aanleiding om uit te gaan van de werkelijke woonlast van de man, zoals door de vrouw verzocht, omdat slechts in uitzonderlijke situaties dient te worden afgeweken van de forfaitaire berekening van kinderalimentatie. Van een dergelijk uitzonderlijke situatie is niet gebleken. Dat de man ervoor heeft gekozen om de meerwaarde van de verkochte woning te investeren in zijn huidige woning, waardoor hij een lagere woonlast heeft, is een keuze van de man om zijn eigen vermogenspositie in te richten op een door hem gewenste wijze en leidt er niet toe dat sprake is van een situatie waarin van het forfaitaire stelsel moet worden afgeweken.” De vrouw ging in cassatie bij de Hoge Raad en herhaalde haar standpunt dat ze vond dat moest worden uitgegaan van de werkelijke(lagere) woonlast van de man i n plaats van de forfaitaire last ter hoogte van 30% van zijn netto besteedbaar inkomen. Volgens haar heeft het gerechtshof miskend dat de in het Rapport Alimentatienormen genoemde forfaitaire rekenmethode slechts een aanbeveling voor een praktische invulling van de wettelijke maatstaf ‘draagkracht’ is en niet een dwingendrechtelijke regel. De alimentatierechter zal, wanneer het partijdebat daartoe noodzaakt, altijd aan de hand van de omstandigheden van het geval moeten onderzoeken of toepassing van de richtlijnen resulteert in een uitkomst die in lijn is met de wettelijke maatstaven. Daarbij kan volgens het middel als vuistregel worden aangenomen dat het resultaat van de toepassing van de richtlijnen in ieder geval niet in lijn is met de wettelijke maatstaven als de werkelijke woonlasten van de alimentatieplichtige aanmerkelijk lager zijn dan de forfaitaire woonlasten èn uitsluitend als gevolg van toepassing van de forfaitaire rekenmethode niet (volledig) in de behoefte van de kinderen kan worden voorzien.

De Hoge raad overweegt als volgt: Art. 1:404 lid 1 BW bepaalt dat iedere ouder ten minste verplicht is naar draagkracht te voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van minderjarige kinderen. Het begrip draagkracht is in de wet niet nader omlijnd en in de praktijk wordt daaraan invulling gegeven door (niet bindende) richtlijnen, opgesteld door de Expertgroep Alimentatie. Sinds 2013 adviseert de Expertgroep Alimentatie om bij de berekening van de draagkracht van de alimentatieplichtige voor de voldoening van kinderalimentatie wat betreft de woonlasten uit te gaan van 30% van het netto besteedbaar inkomen. Van de keuzes van een onderhoudsplichtige in zijn uitgavenpatroon wordt geabstraheerd, vanuit de gedachte dat iedere onderhoudsplichtige met het oog op de belangen van de onderhoudsgerechtigde zijn uitgavenpatroon zo dient in te richten, dat hij ten minste de gespecificeerde bijdrage kan voldoen, aldus de toelichting bij de desbetreffende aanbeveling. Op zichzelf is het hanteren van een forfaitaire woonlast niet in strijd met de wettelijke maatstaven. Het dient bovendien de voorspelbaarheid en rechtszekerheid en voorkomt dat elke verandering van de woonsituatie aanleiding geeft tot een verzoek tot wijziging van de alimentatie. De rechter zal echter, indien met de aldus berekende draagkracht niet (geheel) in de behoefte van het kind of de kinderen kan worden voorzien en er aanwijzingen zijn dat de werkelijke woonlasten van de betrokken ouder duurzaam aanmerkelijk lager zijn dan het bedrag dat volgt uit de toepassing van het forfait, steeds dienen na te gaan of de draagkracht van die ouder, berekend met inachtneming van de werkelijke woonlasten, zou leiden tot een hogere onderhoudsbijdrage. Indien dit het geval is, dient de rechter ofwel deze hogere bijdrage op te leggen, ofwel te motiveren waarom hij daartoe, gelet op de verdere omstandigheden van het geval, geen aanleiding ziet. Gelet op hierop geeft het oordeel van het hof dat slechts in uitzonderlijke situaties dient te worden afgeweken van de forfaitaire berekening van kinderalimentatie, blijk van een onjuiste rechtsopvatting.

Nu vaststaat dat bij toepassing van het woonlastenforfait niet geheel in de behoefte van de kinderen kan worden voorzien, dient het hof na verwijzing te onderzoeken of de werkelijke woonlasten van de man, door aflossing op zijn hypothecaire lening, duurzaam aanmerkelijk lager zijn dan volgt uit de toepassing van dat forfait, en of de draagkracht van de man, berekend met inachtneming van die werkelijke woonlasten, zou leiden tot een hogere onderhoudsbijdrage. Indien dat het geval is, dient het hof deze hogere bijdrage op te leggen, dan wel te motiveren waarom het daartoe, gelet op de verdere omstandigheden van het geval, geen aanleiding ziet.

Afwijking van het forfaitaire rekensysteem is dus niet alleen mogelijk in een uitzonderlijke situatie, maar specifieke omstandigheden kunnen aanleiding vormen voor een afwijking. In deze situatie werd niet geheel voorzien in de kosten van de kinderen.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:HR:2021:586

co-ouderschap en kosten kinderen

Thu, 23 Dec 2021 08:24:20 GMT

verblijfskosten, zorgkorting en kinderbijslag

Ook bij co-ouderschap horen financiële afspraken met betrekking tot de kosten van de kinderen ook al verblijven de kinderen evenveel bij de ene ouder als bij de andere ouder. Wanneer de ene ouder minder draagkracht heeft dan de andere ouder om in de kosten van de kinderen te voorzien, dan is er reden om een bijdrage vast te stellen. Bij de vaststelling van de alimentatie wordt rekening gehouden met verblijfskosten en verblijfsoverstijgende kosten. De kosten van het verblijf van de kinderen worden in aanmerking genomen als een percentage van de behoefte, de zogeheten zorgkorting. Deze zorgkorting wordt in mindering gebracht op het aandeel van de onderhoudsplichtige. Bij een co-ouderschapsregeling past een zorgkorting voor de verblijfkosten van 35%. De korting is niet 50 % vanwege de verblijfsoverstijgende kosten die worden betaald door de ouder die de alimentatie ontvangt. Ook kan er nog sprake zijn van een korting op de zorgkorting als vanwege een lage draagkracht van partijen tezamen, niet geheel in de kosten van de kinderen kan worden voorzien.

Soms maken ouders ook afspraken over de verblijfsoverstijgende kosten. In het ouderschapsplan worden deze kosten ook wel bijzondere of incidentele kosten genoemd. Als partijen alle verblijfsoverstijgende kosten delen, dan kan het redelijk zijn om een zorgkorting van 50 % toe te passen. De reden waarom een dergelijke regeling niet altijd wordt afgesproken is daarin gelegen zijn dat de uitgaven voor de kinderen veel discussie kunnen opleveren tussen de ouders.

Het hof Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 11-11-2021 uitspraak gedaan in een zaak waarin partijen een co-ouderschapsregeling zijn overeengekomen en de man aan de vrouw kinderalimentatie moet betalen. De man bepleit in hoger beroep dat moet worden uitgegaan van een zorgkorting van 50 % omdat de verblijfsoverstijgende kosten van de kinderen volgens hem worden gedeeld. Ter onderbouwing van deze stelling heeft de man bonnetjes van uitgaven voor de kinderen overgelegd. De vrouw weigert volgens de stellingen van de man voldoende kleding en sportspullen beschikbaar te stellen voor de tijd dat de kinderen bij hem verblijven, terwijl de zorgkorting 35% is en zij het volledige kindgebonden budget ontvangt. Daar komt nog bij dat de vrouw ook nog de volledige kinderbijslag wil ontvangen.

De vrouw voert verweer. Een percentage van 35% is conform de Trema-normen. Indien de man zonder overleg uitgaven maakt voor de kinderen dan dient dat voor zijn eigen rekening te komen. De ontvangen kinderalimentatie is besteed aan de kinderen.

De vrouw heeft in hoger beroep ook nog aangevoerd dat de rechtbank had moeten bepalen dat haar het recht toekomt om de volledige kinderbijslag voor de kinderen te ontvangen.

Het hof overweegt dat het niet aan het hof is om te bepalen aan wie de SVB de kinderbijslag uitkeert.

In de brief van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) wordt vermeld dat uit de bestreden beschikking blijkt dat de kinderen de ene helft van de week bij de vrouw en de andere week bij de man verblijven en dat uit de bestreden beschikking niet blijkt dat er afspraken zijn gemaakt over de verdeling van de kinderbijslag en er geen ouderschapsplan is opgesteld. Daarom krijgen de ouders vanaf het vierde kwartaal van 2020 ieder de helft van de kinderbijslag.

Indien de vrouw alsnog wil realiseren dat zij de volledige kinderbijslag gaat ontvangen dan zal zij hierover opnieuw in contact met de SVB moeten treden.

De uitspraak van het hof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2021:10504

Ingangsdatum alimentatie in hoger beroep

Thu, 02 Dec 2021 07:11:21 GMT

terugbetalingsverplichting

Als de rechter een alimentatieverplichting oplegt, wijzigt of laat eindigen, dan heeft hij (op grond van artikel 1:402 BW) grote vrijheid bij het bepalen van de ingangsdatum. De (gewijzigde) verplichting kan ingaan op de datum dat:

de omstandigheden zijn gewijzigd,

de man of de vrouw op de hoogte was van de wijziging van de omstandigheden,

het oorspronkelijke verzoekschrift is ingediend, of

de (bestreden) beschikking (werd) wordt gegeven.

Ook een andere datum is mogelijk, maar de rechter moet in elk geval behoedzaam omgaan met deze beslissingsvrijheid als een wijziging met terugwerkende kracht ingrijpende gevolgen kan hebben voor de onderhoudsgerechtigde, omdat die daardoor zou moeten terugbetalen wat in de daaraan voorafgaande periode teveel is betaald of verhaald. Dat geldt ook voor de rechter in hoger beroep als die een in eerste aanleg vastgestelde of gewijzigde bijdrage verlaagt. Als die eerdere beschikking uitvoerbaar bij voorraad is verklaard dan is de alimentatieverplichting direct ingegaan en heeft het hoger beroep geen schorsende werking gehad. De eerder door de rechtbank vastgestelde hogere alimentatie die door het hof op een lager bedrag wordt gesteld, is dan al betaald en zal dan moeten worden terugbetaald als de ingangsdatum door het hof wordt gesteld op de datum waarop de eerdere (in hoger beroep bestreden) beschikking is afgegeven. Zeker met betrekking tot kinderalimentatie wordt dat vaak als onwenselijk gezien omdat kinderen nu eenmaal geld kosten en de bijdragen dan ook vaak al zijn uitgegeven.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft echter op 11-11-2021 uitspraak gedaan en daarbij wel een ingangsdatum gekozen die leidde tot een terugbetalingsverplichting. In hoger beroep had de man aangevoerd dat de rechtbank ten onrechte, bij de bepaling van zijn draagkracht, geen rekening had gehouden met de premies lijfrente en AO-verzekering. Het Hof koos als ingangsdatum de datum waarop de man die premies ging betalen (wijziging van omstandigheden). Daardoor ontstond voor de vrouw een terugbetalingsverplichting met betrekking tot een gedeelte van de van de reeds ontvangen kinderbijdrage. De kosten van de kinderen (vastgesteld aan de hand van het netto-besteedbaar inkomen van partijen voor de verbreking van de samenleving en de Nibud-tabellen) waren in dit specifieke geval lager dan de totale draagkracht van partijen. Het hof overwoog dat partijen niet hun volledige draagkracht voor kinderalimentatie hadden hoeven aanwenden om in de kosten van de kinderen te voorzien. Het hof achtte de vrouw in staat om een eventueel teveel ontvangen bedrag ter zake van kinderalimentatie terug te betalen of te verrekenen met komende termijnen.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2021:10504

Ook in hoger beroep is de ingangsdatum van de betalingsverplichting aldus een punt van aandacht.

Schorsing tenuitvoerlegging vonnis

Tue, 01 Jun 2021 14:21:16 GMT

Dit is een ondertitel voor uw nieuwe post

B ij incident kan de schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad van een vonnis worden verzocht wanneer blijkt dat een van de partijen voor de beslissing van belang zijnde feiten, waarvan kennis is genomen na de uitspraak, niet heeft aangevoerd.

Juridisch kader
Artikel 350 van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna:”Rv”) bepaalt als hoofdregel dat het instellen van hoger beroep er voor zorgt dat de tenuitvoerlegging van het vonnis in eerste aanleg wordt geschorst. Het vonnis mag zodoende, zolang er in hoger beroep niet is beslist over het geding, niet ten uitvoer worden gelegd.
Om deze hoofdregel te passeren vraagt een eisende partij in eerste aanleg vrijwel altijd aan de rechter om het vonnis ‘uitvoerbaar bij voorraad’ te verklaren. Uitvoerbaarheid bij voorraad is een eigenschap van een vonnis die meebrengt dat de executie ervan kan worden aangevangen los van de vraag of er hoger beroep is ingesteld. Wanneer er door de wederpartij geen verweer wordt gevoerd op deze vordering zal de rechter in de regel het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren. Slechts bij hoge uitzondering, zoals bij een vonnis tot faillietverklaring, is een vonnis op grond van de wet van rechtswege uitvoerbaar bij voorraad. Tegen een vonnis dat niet uitvoerbaar bij voorraad is verklaard kan een partij in hoger beroep bij incident opkomen. Zo bepaalt artikel 234 Rv dat uitvoerbaarheid bij voorraad alsnog kan worden gevorderd, hangende het hoger beroep. De tegenhanger wordt gevonden in artikel 351 Rv waarin de mogelijkheid wordt geboden om, wederom hangende het hoger beroep, bij incident te vorderen dat de uitvoerbaarheid bij voorraad van het vonnis in eerste aanleg wordt geschorst. Bij de beoordeling van de ontvankelijkheid van de incidentele vorderingen heeft de hoge raad uitgemaakt dat rekening moet worden gehouden met de volgende punten:

dat de incidentele eiser belang moet hebben bij de door hem verlangde opheffing of wijziging van de voorwaarde (schorsing of toewijzing van de uitvoerbaar bij voorraad verklaring);

dat bij de in het licht van de omstandigheden van het geval te verrichten afweging van de belangen van partijen moet worden nagegaan of, bijvoorbeeld in verband met de spoedeisendheid van het voldoen aan de veroordeling zonder dat zekerheid behoeft te worden gesteld, het belang van degene die de veroordeling verkreeg, zwaarder weegt dan dat van de veroordeelde bij behoud van de bestaande toestand tot op het rechtsmiddel is beslist, en

dat bij deze belangenafweging de kans van slagen van het aangewende rechtsmiddel in de regel buiten beschouwing moet blijven.

Daarbij geldt nog dat de toewijzing van een vordering op grond van artikel 234 Rv danwel op grond van artikel 351 Rv enkel kans van slagen heeft als aan de vordering feiten en omstandigheden ten grondslag worden gelegd die zich voor hebben gedaan na de uitspraak van de eerste rechter die kunnen rechtvaardigen dat van die eerdere beslissing wordt afgeweken. Ook klaarblijkelijke juridische of feitelijke misslagen geven aanleiding tot toewijzing.
De casus van artikel 351 Rv in combinatie met artikel 21 Rv
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (LJN:CA2252) heeft zich recentelijk mogen buigen over een vordering op grond van artikel 351 Rv. Partijen hadden in eerste aanleg discussie gevoerd waarbij de uitleg van een artikel van de statuten van een van de partijen centraal stond. De rechter in eerste aanleg had vonnis gewezen welke uitvoerbaar bij voorraad werd verklaard. Na het gewezen vonnis werd duidelijk dat een van de partijen een ongepubliceerde uitspraak van het hof Arnhem bewust buiten de procedure in eerste aanleg had gehouden. Een arrest waarin het hof Arnhem haar licht laat schijnen over de in het geding zijnde statutaire bepaling, kortom van groot belang voor de oordeelsvorming van de rechter in eerste aanleg. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelt dat het bewust achterhouden van een voor de zaak relevante uitspraak een gedraging is die kan rechtvaardigen dat van een uitvoerbaar bij voorraadverklaring kan worden afgeweken. Het bewust achterhouden van voor het geschil relevante feiten is namelijk in strijd met de waarheidplicht van artikel 21 Rv, waarin is bepaald dat:
“Partijen zijn verplicht de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren. Wordt deze verplichting niet nageleefd, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken dat hij gerade acht”.

Dat een rechter zich ‘gerade acht’ houdt in dat hij in overeenstemming met de concrete omstandigheden kan reageren op de schending van de verplichting van een partij. In casu heeft dat er toe geleid dat de vordering op grond van artikel 351 Rv werd toegewezen, nu het hier ging om een nieuw feit. Tot besluit
Stel als eisende partij in eerste aanleg altijd een nevenvordering in waarbij verzocht wordt de uitspraak uitvoerbaar bij voorraad te verklaren. Voor de gedaagde geldt dat ook hij op moet letten. Voer ten eerste (uiterst) subsidiair verweer tegen de nevenvordering en vorder bij antwoord daarnaast kostenveroordeling en uitvoerbaarverklaring bij voorraad van die kostenveroordeling. Dit wordt vaak vergeten. Reparatie achteraf op grond van artikel 234 Rv of op grond van artikel 351 Rv blijkt vaak een hoge horde om te nemen.

Getrouwd met een golddigger?

Sat, 08 May 2021 06:19:34 GMT

Over nakoming van huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden vormen een contract waarbij partijen afspraken maken over (onder meer) de verdeling/verrekening van vermogen bij echtscheiding. 'Afspraak = Afspraak" en bij de toetsing van huwelijkse voorwaarden dient de rechter dan ook de nodige terughoudendheid te betrachten. In uitzonderlijke gevallen kan het echter zo zijn dat een – als gevolg van tussen partijen gesloten huwelijkse voorwaarden – geldende contractuele regel buiten toepassing dient te blijven indien die toepassing naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Daarbij dient de rechter tal van omstandigheden te betrekken, waaronder de aard en inhoud van de huwelijkse voorwaarden en de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen.

De rechtbank Limburg komt in haar uitspraak van 26-2-2021 tot de conclusie dat onverkorte toepassing van de tussen partijen overeengekomen huwelijkse voorwaarden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is en wijst het verzoek van de vrouw om de man te veroordelen tot (kort gezegd) de afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden af.

Partijen hadden elkaar in 2017 leren kennen via een datingsite en waren onder huwelijkse voorwaarden eind 2017gehuwd. Tot samenwonen komt het niet. Krap twee jaar later dient de vrouw het eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding in en zij vordert onder meer nakoming van het finaal verrekenbeding. In de huwelijkse voorwaarden is opgenomen een zogenaamd 'alsof-beding' waarbij ingeval het huwelijk door echtscheiding wordt ontbonden er verrekening plaatsvindt zo, dat ieder van de echtgenoten gerechtigd zijn tot een waarde gelijk aan die, waartoe zij gerechtigd zijn indien er een wettelijke algehele gemeenschap van goederen tussen de echtgenoten had bestaan.

De man heeft bepleit dat onverkorte toepassing van de huwelijkse voorwaarden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Volgens hem zou dat immers een onaanvaardbare verrekening met zich meebrengen en tot een onaanvaardbaar resultaat leiden; de man zou dan zijn boerderij en landbouwgronden, derhalve zijn bron van bestaan, moeten verkopen om de vrouw te kunnen uitkeren. In dit kader heeft de man gesteld dat het de vrouw in het huwelijk niet te doen was om de man, maar louter om zijn geld, hetgeen blijkt uit de vele uitgaven die de man ten behoeve van de vrouw heeft gedaan en geacht werd te doen. De man noemt de vrouw een “golddigger”. Met valse beloftes en valse voorwendselen als zou zij nooit van hem scheiden, op korte termijn bij hem komen wonen en hem kinderen zou willen, heeft zij hem een valse toekomst voorgehouden en heeft zij hem bewogen een huwelijk aan te gaan, waarbij thans vaststaat dat de vrouw nimmer de intentie heeft gehad haar beloftes na te komen of aan haar richting de man uitgesproken toekomstplannen enig gevolg te geven. De man is met de vrouw getrouwd uit liefde en heeft nooit ruzie met haar gehad; het verzoekschrift tot echtscheiding van de vrouw sloeg bij hem dan ook in als een bom. Gezien de valse voorwendselen van de vrouw om met de man te huwen, de korte duur van het huwelijk, het moreel verwerpelijke gedrag van de vrouw, het feit dat partijen nimmer een gemeenschappelijke huishouding hebben gevoerd, het feit dat partijen gezamenlijk geen vermogen hebben opgebouwd, het feit dat de man 40 jaar lang heeft geboerd en vermogen heeft opgebouwd (waaronder vermogen van zijn ouders) en de vrouw daar niets aan heeft bijgedragen en geen gezamenlijke kinderen heeft opgevoed, maakt dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat het in de huwelijkse voorwaarden opgenomen verrekenbeding door de man moet worden nagekomen. Aldus de man.

Bij tussenuitspraak (30-01-2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:732) stelt de rechtbank de man in de gelegenheid te bewijzen dat de vrouw, met valse beloftes en onder valse voorwendselen als zou zij nooit uit de echt scheiden, dat zij op korte termijn bij de man zou komen wonen en met de man kinderen zou willen, de man heeft bewogen een huwelijk aan te gaan terwijl zij nimmer de intentie heeft gehad om haar beloftes na te komen of aan haar richting de man uitgesproken toekomstplannen enig gevolg te geven.

In het vervolg van de procedure worden er vier getuigen gehoord. Twee notarissen, de vrouw en de man zelf. De eerste notaris verklaarde (onder meer) dat de vrouw (begin 20) tijdens het eerste gesprek dat zij alleen met de notaris had, niet had kunnen antwoorden op de vraag wat de achternaam was van haar toekomstige man, noch wist zij zijn geboortedatum. Zij was zelf begonnen over het finaal verrekenbeding dat zij wilde laten opnemen in de huwelijkse voorwaarden. Bij de notaris gingen op dat moment al de alarmbellen rinkelen. Tijdens het tweede gesprek dat de notaris had met beiden, vertelde de man dat hij een veebedrijf had. De vrouw was kapster. Het grote leeftijdsverschil (36 jaar) was de notaris ook opgevallen. De notaris had het gesprek beëindigd met de mededeling dat partijen er nog maar eens goed over na moesten denken.

De tweede notaris was het ook wel opgevallen dat de vrouw vooral de boventoon voerde, maar hem was niet verteld dat de man vermogend was. (Wijs geworden door het consult bij de eerste notaris had de vrouw de man vooraf geïnstrueerd de notaris niet te veel te vertellen.)

De rechtbank achtte de verklaring van de vrouw op diverse onderdelen ongeloofwaardig en concludeerde dat de vrouw van begin af aan de intentie heeft gehad om niet haar beloftes na te komen of om aan haar tegen de man uitgesproken toekomstplannen enig gevolg te geven. Vóór het huwelijk regelt de vrouw op korte termijn de beoogde huwelijkse voorwaarden die haar bij echtscheiding recht geeft op een vordering op de man ter grootte van de helft van zijn vermogen (minus de helft van haar vermogen maar over de omvang daarvan heeft de vrouw zelf gesteld dat zij “geen noemenswaardig vermogen” heeft) en na het huwelijk komt de vrouw geen van de beloftes na jegens de man en besluit ze op een volslagen onverwacht moment voor de man en zonder plausibele en ongeloofwaardige reden om de echtscheiding in gang te zetten en door te zetten.

De rechtbank komt tot de conclusie dat de man het bewijs heeft geleverd. Daarmee doet zich de situatie voor dat naar het oordeel van de rechtbank onverkorte toepassing van de tussen partijen overeengekomen huwelijkse voorwaarden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, omdat het de vrouw niet om het huwelijk (inclusief kinderen krijgen en samenwonen) te doen is geweest, maar om via het huwelijk en de daarop volgende echtscheiding te beschikken over het geld van de man ofwel zijn vermogen. Daarbij weegt mee dat de vrouw geen enkele bijdrage heeft geleverd aan de opbouw van het vermogen van de man en de man zijn vermogen tijdens zijn arbeidzaam leven als boer gedurende circa 40 jaar heeft opgebouwd. Tot slot weegt mee dat onverkorte toepassing van de huwelijkse voorwaarden er toe zou leiden dat de man zijn bron van bestaan (bedrijf) zou moeten verkopen teneinde de vrouw uit te kunnen keren.

Het verzoek van de vrouw om de man te veroordelen tot (kort gezegd) de afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden wordt afgewezen.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBLIM:2020:732

Verdeling schadevrije jaren bij echtscheiding

Fri, 07 May 2021 09:07:46 GMT

Aan wie komt de no-claimkorting toe?

Het gerechtshof Den Bosch heeft op 13 april beslist dat er geen aanspraak bestaat op de verdeling van de tijdens het huwelijk opgebouwde schadevrije jaren omdat deze niet in de huwelijkse gemeenschap vallen.

Partijen waren in gemeenschap van goederen met elkaar gehuwd. In de echtscheiding vordert de vrouw de verdeling van de schadevrije jaren (de no-claimkorting) die zijn opgebouwd in de verzekering van de tot de ontbonden huwelijksgemeenschap behorende auto. D e verzekeraar had aan die verdeling haar medewerking onthouden en dus was het volgens de vrouw aan partijen om die verdeling te effectueren. Daarmee claimde de vrouw een vordering op de man ter hoogte van het premievoordeel dat zij zou hebben genoten indien de verzekeraar wel met de verdeling van de opgebouwde schadevrije jaren had willen instemmen.

De man verweert zich met de stelling dat de autoverzekering op zijn naam staat. Híj heeft de no-claimkorting opgebouwd en hij heeft zelf een belang bij het behouden van die opbouw op het moment dat hij niet langer over een auto van de zaak kan beschikken. De door de vrouw verzochte compensatie van misgelopen premievoordeel is niet toewijsbaar, omdat het gaat om een persoonsgebonden voordeel, dat niet voor verdeling in aanmerking komt, aldus de man.

In hoger beroep stelt het hof voorop dat de huwelijksgemeenschap wordt gevormd door goederen en schulden van de echtgenoten (artikel 1:94 BW oud). Teneinde te kunnen vaststellen of de no-claimkorting moet worden aangemerkt als een goed, en of deze daarmee tot de huwelijksgemeenschap behoort, is vereist dat die no-claimkorting een vermogensrecht is (artikel 3:1 jo. 3:6 BW). Volgens artikel 3:6 BW zijn vermogensrechten: rechten die, hetzij afzonderlijk hetzij tezamen met een ander recht, overdraagbaar zijn, of er toe strekken de rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen, ofwel verkregen zijn in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld stoffelijk voordeel.
Vast staat dat de no-claimkorting niet zelfstandig overdraagbaar is (omdat daarvoor de medewerking van de verzekeraar nodig is) en niet los kan worden gezien van de autoverzekering van de man. Het hof merkt de no-claimkorting daarom aan als een persoonlijke korting van de man (in zijn hoedanigheid van verzekeringnemer) op de door de verzekeraar geheven premie. Daarmee is geen sprake van een vermogensrecht in de zin van artikel 3:6 BW, zodat het ook geen deel kan uitmaken van de huwelijksgemeenschap van partijen en waardoor verdeling hiervan niet mogelijk is. Het hof wijst de vordering af.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHSHE:2021:1090

Extra uitgaven voor kind

Sun, 02 May 2021 04:29:42 GMT

extra bijdrage?

Alimentatiegerechtigde ouders klagen regelmatig dat de alimentatieplichtige ouder naast de maandelijkse bijdrage niets voor de kinderen willen betalen. Het Gerechtshof 's-Hertogenbosch geeft de alimentatieplichtigen in een uitspraak van 6 maart 2014, (ECLI:NL:GHSHE:2014:634) (FJR 2015/11.5) daarin gelijk en overweegt dat het uitgangspunt is dat ouder bij wie kind hoofdverblijf heeft de ‘vaste lasten’ voldoet (schoolgeld, contributies e.d.). De kinderalimentatie is een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. De kosten van het kind worden bepaald aan de hand van het gezamenlijk netto besteedbaar inkomen van de ouders voor de verbreking van de (huwelijkse) samenwoning en de Nibud-tabellen. In die tabellen wordt rekening gehouden met de leeftijd en het aantal kinderen. Als door het ontbreken van draagkracht bij beide ouders niet geheel kan worden voorzien in de totale kosten van het kind, is dat zuur voor de verzorgende ouder. Die zal regelmatig 'nee' moeten zeggen als het kind iets vraagt of nodig heeft. Die ervaring kan vaak niet worden gedeeld met de niet-verzorgende ouder, met name niet als de verhoudingen niet goed zijn.

Ouders die samen afspraken maken over de bijdrage voor de kinderen, kunnen ook afspraken maken over de gewone verblijfs-overstijgende kosten zoals kleding, of over bijzondere, incidentele kosten waarbij te denken valt aan kosten van orthodontie, zwemles, een instrument of huiswerkbegeleiding bijvoorbeeld. In het ouderschapsplan kan worden opgenomen dat in overleg tussen de ouders zal worden beslist over bepaalde uitgaven die nodig zijn maar waarvoor de maandelijkse bijdrage geen ruimte biedt.

De extra, in overleg te bepalen, bijdragen zijn niet te innen zoals de ten laste van de alimentatieplichtige vastgestelde maandelijkse bijdrage (kinderalimentatie) te innen is. Die maandelijkse bijdrage kan via een deurwaarder of het LBIO worden geïnd als deze door een beschikking van de rechtbank is voorzien van een executoriale titel. Om die reden kiezen verzorgende ouders vaak voor de zekerheid van een zo hoog mogelijk vastgestelde maandelijkse bijdrage. Dat betekent dan vaak ook dat er geen bereidheid is bij de alimentatieplichtige ouder om nog extra bij te dragen als er zich bijzondere uitgaven aandienen.

Behoefte/kosten kind

Sun, 25 Apr 2021 05:07:43 GMT

wat is het verschil?

De wettelijke maatstaven voor de bepaling van het bedrag dat voor levensonderhoud verschuldigd is, zijn de behoefte van de onderhoudsgerechtigde en de draagkracht van de onderhoudsplichtige. Voor de vaststelling van de behoefte aan een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van kinderen is in samenwerking met het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (het NIBUD) een systeem ontwikkeld, gebaseerd op CBS-cijfers, dat is neergelegd in het rapport ‘Kosten van kinderen ten behoeve van vaststelling kinderalimentatie’, voor het eerst gepubliceerd in Trema 1994. Op basis van de leeftijd van de kinderen, het aantal kinderen en het gezamenlijk besteedbaar netto-inkomen voor de verbreking van de (huwelijkse) samenwoning worden de kosten van de kinderen bepaald aan de hand van de tabellen "eigen aandeel kosten kinderen'. De begrippen 'kosten' en 'behoefte' worden vaak door elkaar gebruikt.

Het Rapport Alimentatienormen (de Tremanormen) van de Expertgroep Alimentatie hanteert de volgende terminologie:
• kosten van een kind: het totaal per maand aan het kind bestede bedrag;
• kinderbijslag: de bijdrage van de overheid in de kosten voor opvoeding en verzorging van een minderjarig kind;
• kindgebonden budget: de extra inkomensafhankelijke maandelijkse bijdrage (inclusief alleenstaande ouderkop) van de overheid gericht op inkomensondersteuning voor de ouder die kinderbijslag voor het kind ontvangt;
• eigen aandeel ouders in de kosten van het kind: dat deel van de kosten dat door de ouders per maand uit hun eigen inkomen wordt bestreden; dat zijn dus de hiervoor bedoelde kosten van kinderen minus de kinderbijslag;
• behoefte aan kinderalimentatie: dat deel van de kosten van een kind dat niet door de kinderbijslag en de financiële bijdrage van de verzorgende ouder kan of behoeft te worden bestreden.

Voorzover de verzorgende ouder niet kan en hoeft te voorzien in de kosten, bestaat er behoefte aan een bijdrage. De verzorgende ouder hoeft niet in alle kosten te voorzien, ook al zou zijn/haar draagkracht daartoe toereikend zijn omdat op beide ouders een onderhoudsverplichting rust, dus ook op de schouders van de niet-verzorgende ouder.

Behoefte moet worden onderscheiden van behoeftigheid. Men is behoeftig indien men zelf niet in het eigen levensonderhoud kan voorzien, dat wil zeggen indien men zelf daartoe de nodige middelen mist en die ook in redelijkheid niet kan verwerven. De verplichting van (stief)ouders jegens hun minderjarige en jongmeerderjarige (stief)kinderen bestaat onafhankelijk van de vraag of sprake is van behoeftigheid. Bij alle andere betrekkingen bestaat slechts een recht op alimentatie voor degene die behoeftig is, maar bij een jong-meerderjarige kan de behoeftigheid niet ter discussie worden gesteld. Een jongmeerderjarige die niet naar school gaat en niet werkt is nog steeds behoeftig. Een jongmeerderjarige die werkt en een eigen inkomen heeft waarmee in de eigen behoefte kan worden voorzien, verliest het recht op een bijdrage in de kosten van levensonderhoud. Een bijbaantje naast de studie maakt geen einde aan de onderhoudsverplichting van de ouders, zolang het kind de meerderjarige leeftijd nog niet heeft bereikt bij 21 jaar.

Verdeling aandelen BV bij scheiding

Thu, 15 Apr 2021 05:36:22 GMT

Voorkom aanslag fiscus

Als u samen afspraken maakt over de afwikkeling van uw gezamenlijke vermogen, worden die meestal vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. U kunt bijvoorbeeld afspreken dat u de aandelen krijgt en uw echtgenoot de woning. Het convenant alleen is echter niet voldoende om de eigendom over te dragen. Voor de levering van aandelen moet u eerst ook nog langs de notaris. Pas daarna is de eigendomsoverdracht compleet. Hetzelfde geldt voor de woning.

Gaat u niet naar de notaris? Dan wordt u geen eigenaar van de aandelen of de woning. Daar komt u vaak pas achter als u de aandelen of onroerende zaak wilt verkopen of u een hypotheekrecht wilt vestigen. Uw ex-echtgenoot zal dan moeten meewerken aan de eigendomsoverdracht of de vestiging van hypotheek. Vanaf het moment van het indienen van het echtscheidingsverzoek tot aan de ondertekening van de notariële akte, bent u alleen samen met de (ex-)echtgenoot beschikkingsbevoegd. Dat betekent dat u de onroerende zaak of uw aandelen alleen met medewerking van uw (ex-)echtgenoot in eigendom kunt overdragen, verpanden of verhypothekeren.

Ook fiscaal kan het problemen geven wanneer u het notarisbezoek achterwege laat. Want om gebruik te kunnen maken van de doorschuiffaciliteit in de Wet inkomstenbelasting zal de verdeling binnen twee jaar na het indienen van het echtscheidingsverzoek moeten zijn gerealiseerd. De aanmerkelijk belangheffing bedraagt 25 % te betalen over het uitkoopbedrag.

Ook een uitspraak van de rechtbank waarbij de verdeling (toedeling tegen vergoeding) is bepaald is niet voldoende om de eigendom te doen overgaan. Binnen twee jaar na ontbinding van de gemeenschap dient de levering plaats te vinden via de notaris. Dat is niet twee jaar na de echtscheiding, maar twee jaar nadat het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend. Indien partijen lang voort procederen op tegenspraak kan de termijn van twee jaar te kort zijn.

De aanslag van de fiscus kan worden voorkomen door ervoor te zorgen dat de eigendomsoverdracht via de notaris binnen twee jaar na de indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding zijn beslag krijgt. In dat geval kunt u gebruik maken van de fiscale faciliteit, waarmee de aandelen ‘geruisloos’ kunnen worden overgedragen en u geen aanmerkelijk belangheffing van 25% over het uitkoopbedrag hoeft te betalen.

Man/Vrouw VOF en echtscheiding

Sat, 10 Apr 2021 01:59:00 GMT

Een samenwerkingsverband in de vorm van een vennootschap onder firma (VOF) aangegaan door twee echtgenoten heet ook wel een man/vrouw firma genoemd. Bij echtscheiding is het vaak ook niet meer mogelijk om zakelijk samen verder te gaan. De oplossing kan zijn dat één van de ex-echtgenoten de VOF voortzet en de ander uitkoopt. Soms is het mogelijk de onderneming van de VOF te splitsen, zodat iedere ex-echtgenoot na de scheiding met een deel van de onderneming verder kan. De echtscheiding hoeft niet tot gevolg dat ook de man/vrouw firma wordt ontbonden, tenzij de vennootschapsakte zulks bepaalt. Zonder regeling in de vennootschapsakte blijft de man-vrouw firma bestaan totdat partijen overeenstemming bereiken over de ontbinding van de VOF, door afspraken te maken over de voortzetting of splitsing van de onderneming van de VOF. De man-vrouw firma kan ook formeel wordt opgezegd of door de rechter wordt ontbonden.

In de VOF akte kan een voortzettingsbeding (ook wel: verblijvingsbeding genaamd) zijn opgenomen waarin al is bepaald wie van de vennoten de onderneming mag voortzetten. Een dergelijk beding regelt meestal ook op welke wijze de vergoeding moet worden bepaald die de voortzettende vennoot aan de niet-voortzettende vennoot dient te voldoen. Zonder een voortzettingsbeding moeten de vennoten na de opzegging/ontbinding de man/vrouw firma afwikkelen en overgaan tot vereffening en verdeling. In het kader van de vereffening kan de onderneming van de VOF bijvoorbeeld geheel of gedeeltelijk worden verkocht. De koper kan een derde zijn, maar ook één van de ex-vennoten. Als het niet lukt de onderneming te verkopen, zit er niets anders op dan de VOF te vereffenen. Dit betekent dat de zaken worden afgewikkeld, de lopende contracten worden beëindigd of overgedragen, de vorderingen worden geïncasseerd, de activa te gelde worden gemaakt en de schulden worden voldaan. De opbrengst kan vervolgens tussen de vennoten worden verdeeld.

Indien partijen zijn gehuwd op huwelijkse voorwaarden en er geen sprake is van een gemeenschap van goederen, worden de echtscheiding en de ontbinding van de man/vrouw VOF apart afgewikkeld. De ex-echtgenoten moeten bij de afwikkeling rekening houden met de crediteuren van de man/vrouw VOF. De crediteuren kunnen zich immers verhalen op het privé vermogen van beide echtgenoten, ook als er huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn.

Wanneer partijen in gemeenschap van goederen zijn gehuwd en de echtgenoten ook vennoot zijn in een man/vrouw firma, zijn er twee vermogens, te weten de gemeenschap van goederen die partijen bij het aangaan van het huwelijk hebben gevormd en het vermogen van de man/vrouw firma dat partijen bij het starten van de VOF hebben gevormd.

Wanneer er sprake is van een beperkte gemeenschap van goederen, hebben de echtgenoten daarnaast ook nog ieder een privé vermogen.

Het vermogen van de man-vrouw firma behoort aan de echtgenoten gezamenlijk toe in hun hoedanigheid van vennoot. In die hoedanigheid hebben de echtgenoten ieder een aandeel in dit vermogen zij het dat zij niet over dit aandeel kunnen beschikken, omdat dit vermogen ten dienste staat van de man-vrouw firma (het wordt ook wel een “afgescheiden” vermogen genoemd). Dat betekent ook dat een echtgenoot tijdens het bestaan van de man-vrouw firma niet de scheiding en deling van dit gemeenschappelijk vermogen kan vorderen, ook niet bij de echtscheiding. Dat is anders wanneer de vennootschapsakte bepaalt dat op het moment van de echtscheiding ook de man/vrouw firma eindigt. In dat geval moet de VOF namelijk worden vereffend en het vermogen van de man/vrouw firma worden verdeeld.

Zo lang de man-vrouw firma bestaat, kunnen de vennoten niet beschikken over de goederen die behoren tot het vermogen van de man/vrouw firma. Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen behoort de waarde van het aandeel (de economische deelgerechtigdheid) van iedere echtgenoot tot het totale vermogen van de man/vrouw firma, wel tot de huwelijksgemeenschap.

Bij de echtscheiding waarbij sprake is van een algehele gemeenschap van goederen, dient rekening te worden gehouden met de economische deelgerechtigdheid van de ex-echtgenoten tot het vermogen van de man/vrouw firma. Bij een beperkte gemeenschap van goederen geldt hetzelfde, indien de economische deelgerechtigdheid tot die beperkte gemeenschap van goederen behoort.

Wanneer eerst de man/vrouw firma wordt ontbonden en vereffend en daarna het huwelijk, dan behoort de waarde van het aandeel van iedere echtgenoot in het vermogen van de man/vrouw firma ook tot de huwelijksgemeenschap. Hetgeen bij de verdeling aan de voormalige vennoten is toegedeeld, is in de tussen hen als echtgenoten gevormde gemeenschap van goederen gevallen. Indien de onderneming (bijvoorbeeld op grond van een voortzettingsbeding) aan één van de vennoten is toegedeeld tegen betaling van een vergoeding, dan zijn beide ex-vennoten in hun hoedanigheid van echtgenoten dus – ieder voor de helft – economisch deelgerechtigd tot de onderneming en tot de daarvoor door de voortzettende vennoot betaalde of nog te betalen vergoeding. In feite moeten de ex-echtgenoten nog een keer met elkaar afrekenen per de datum van de ontbinding van het huwelijk. Partijen kunnen overeenkomen dat de echtscheiding en de ontbinding van de man/vrouw firma gelijktijdig plaatsvinden en afrekenen op basis van het uitgangspunt dat de ontbinding van het huwelijk en de ontbinding van de man/vrouw firma met ingang van dezelfde datum effectief zijn.

Omdat beide vennoten van de man/vrouw firma hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schulden van de VOF kunnen de schuldeisers van de VOF zich verhalen op het privé vermogen van beide echtgenoten, ongeacht of zij in gemeenschap van goederen of onder huwelijkse voorwaarden met elkaar zijn getrouwd. De ex-vennoten kunnen wel afspraken maken over wie welke schulden van de man/vrouw firma voldoet, maar de schuldeisers zijn aan die afspraken niet gebonden tenzij zij daarmee hebben ingestemd. Wanneer iemand meer dan zijn bijdrage betaalt kan hij dat meerdere van de andere hoofdelijk aansprakelijke partij terugvorderen.

testament-beding in convenant

Wed, 24 Mar 2021 08:54:35 GMT

Kun je in een echtscheidingsconvenant een beding opnemen waarmee wordt bepaald wie de erfgenaam zal zijn van bijvoorbeeld de (voormalig) echtelijke woning? Die behoefte wordt soms wel eens gevoeld door partijen. In het overleg tussen partijen over de verdeling kan aan de orde komen dat één van partijen een voorwaarde wil verbinden aan de toedeling van de woning. Bijvoorbeeld de voorwaarde dat de woning na overlijden van degene aan wie de woning wordt toebedeeld, weer terugkomt bij de ander of wordt nagelaten aan de kinderen. Een beding dat de testeervrijheid aan banden legt is echter nietig.

Uit artikel 4:4 lid 1 BW volgt dat een vóór het openvallen van een nalatenschap verrichte rechtshandeling nietig is, voor zover zij de strekking heeft een persoon te belemmeren in zijn vrijheid om bevoegdheden uit te oefenen, welke hem krachtens de wet met betrekking tot die nalatenschap toekomen. Dit artikel beoogt uitdrukkelijk om belemmeringen in het testeren tegen te gaan. Dientengevolge is nietig de overeenkomst, waarbij iemand zich jegens een ander verbindt tot het maken of het niet maken van een uiterste wilsbeschikking.

Als partijen toch een afspraak willen maken waarbij de woning wordt toebedeeld aan de ene partij met de verplichting om deze testamentair te vermaken aan de ander/of de kinderen en dat vastleggen in een convenant, dan biedt dat geen zekerheid omdat een testament altijd is te herroepen. In een convenant kan de laatste wil dus ook niet worden vastgelegd. Zie bijvoorbeeld: RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT 13-01-2021, ECLI:NL:RBZWB:2021:768

Moord op echtgenote

Mon, 22 Mar 2021 17:04:48 GMT

onwaardig om uit boedelverdeling voordeel te behalen

Een man, onherroepelijk veroordeeld voor de moord op zijn vrouw, is onwaardig om van haar te erven krachtens artikel 4:3 BW. In tegenstelling tot het erfrecht echter kent het Nederlandse huwelijksvermogensrecht niet de wettelijke regel dat de echtgenoot die opzettelijk de dood van de andere echtgenoot heeft veroorzaakt zonder meer geen voordeel hoort te hebben van boedelmenging. Bij uitspraak van 19 mei 2020 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden geoordeeld dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat de man na de moord op zijn vrouw bij verdeling van de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap aanspraak kan maken op (zijn aandeel in) de overwaarde.
Het hof is van oordeel dat de man in dit geval op grond van ditzelfde rechtsbeginsel zoals geformuleerd in artikel 4:3 BW geen voordeel mag hebben uit de boedelmenging, omdat dit ook naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:3936

veroordeling in de proceskosten

Wed, 17 Mar 2021 09:49:45 GMT

In familiezaken is het niet gebruikelijk dat er een proceskostenveroordeling wordt uitgesproken. Hoofdregel is dat de kosten worden gecompenseerd hetgeen betekent dat iedere partij de eigen (advocaat)kosten draagt. Er kan echter aanleiding zijn voor de rechter om af te wijken van deze hoofdregel. Zo ook in de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 23-2-2021 (ECLI:NL:RBZWB:2021:736).

De vrouw had de rechtbank verzocht om de kinderalimentatie opnieuw vast te stellen vanwege een wijziging van omstandigheden waardoor de eerder vastgestelde bijdrage niet langer aan de wettelijke maatstaven zou voldoen. De rechtbank zag in de functiewijziging van de man, met bijbehorende salarisverhoging een wijziging van omstandigheden en ging over tot een herberekening en kwam uit op een bijdrage ad € 135,00 per kind per maand ten laste van de man. De geldende onderhoudsbijdrage bedroeg in 2020 € 123,= per kind per maand. Het verschil tussen de geldende onderhoudsbijdrage en de berekende onderhoudsbijdrage is van een zodanige geringe omvang, dat de rechtbank concludeert dat de gewijzigde omstandigheden er niet toe hebben geleid dat de geldende onderhoudsbijdrage heeft opgehouden aan de wettelijke maatstaven te voldoen. Het verzoek van de vrouw wordt daarom afgewezen.

De man heeft verzocht de vrouw te veroordelen in de proceskosten, omdat hij rauwelijks is betrokken in de onderhavige procedure. Er hebben meerdere procedures tussen partijen gespeeld en tijdens de laatste procedure op 14 augustus 2020 hebben partijen nog overleg gevoerd met elkaar. Het onderhavige verzoekschrift van 2 oktober 2020 komt uit de lucht vallen. Het zonder voorafgaand overleg aanhangig maken van een nieuwe procedure zet partijen lijnrecht tegenover elkaar en het verhardt onnodig de onderlinge strijd. In familiezaken als deze, waar partijen samen ouders blijven van jonge minderjarige kinderen en overleg en een redelijke verstandhouding in de toekomst noodzakelijk zijn, had het wat de man betreft op de weg van de vrouw gelegen om hem eerst te benaderen voor overleg, desnoods via advocaten.

Volgens de vrouw heeft er veel gespeeld tussen partijen en zijn zij iedere keer niet in staat gebleken daar samen uit te komen. Ter zitting heeft de advocaat van de vrouw aangevoerd dat partijen in eerdere geschillen op ramkoers lagen en dat overleg zinloos zou zijn. Het zou de spanningen tussen partijen eerder verhogen en voor de vrouw bovendien het negatieve effect hebben dat een eventuele wijziging van de alimentatie pas op een later moment zou ingaan. Het aanhangig maken van deze procedure is dan het logische gevolg. Een veroordeling in de proceskosten wordt in familiezaken slechts in zeer uitzonderlijke gevallen toegewezen, daarvan is in dit geval geen sprake.

De rechtbank overweegt als volgt. Vast staat dat partijen in de korte tijd dat zij uit elkaar zijn, al in meerdere procedures tegenover elkaar hebben gestaan. De rechtbank begrijpt dat deze geschillen er mede toe hebben geleid dat de onderlinge verstandhouding tussen partijen (verder) onder druk is komen te staan. Juist omdat partijen samen ouders zijn van nog jonge kinderen, mag van hen verwacht worden dat zij zich inspannen om verdere disputen en juridische procedures – gelet op het risico van verharding of zelfs escalatie van de onderlinge strijd – te voorkomen. Het is te betreuren dat de in het ouderschapsplan gemaakte afspraak om zich tot een mediator te wenden in geval van meningsverschillen over onderwerpen uit dat plan, al na anderhalf jaar terzijde is geschoven. Van de vrouw c.q. haar advocaat had verwacht mogen worden dat het overleg met de man werd gezocht alvorens een nieuwe procedure aanhangig te maken. Dit geldt eens te meer omdat uit de inhoud van het verzoekschrift blijkt dat de vrouw bij het aanhangig maken van deze procedure niet beschikte over actuele financiële gegevens van de man, zodat voorafgaand aan indiening van het verzoek niet is onderzocht in hoeverre de gestelde wijziging in de omstandigheden daadwerkelijk consequenties zou hebben voor de onderhoudsbijdrage. Dit heeft niet alleen geresulteerd in een nauwelijks onderbouwd verzoek met een onaannemelijk hoog bedrag aan verzochte kinderalimentatie, maar ook in een inefficiënte wijze van procesvoering. Immers, pas daags voor de zitting is namens de vrouw een eerste alimentatieberekening in het geding gebracht, en eerst op de zitting heeft de vrouw de door haar verzochte bijdrage aanzienlijk bijgesteld. Door deze wijze van procesvoering is tot vlak voor de zitting onduidelijk gebleven of, en zo ja welke, cijfermatige aspecten van het geschil partijen verdeeld hielden, waarmee ook tijdens de procedure de weg naar een beslechting van het geschil in der minne vrijwel onbegaanbaar is gemaakt. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de vrouw in de gegeven omstandigheden laakbaar gehandeld door de man zonder voorafgaand overleg in een procedure te betrekken die mogelijk voorkomen of eerder beëindigd had kunnen worden. Dat rekent de rechtbank de vrouw aan. De rechtbank veroordeeld de vrouw daarom in de kosten van de procedure.

Achternaam na scheiding

Thu, 11 Mar 2021 06:30:53 GMT

Mag ik de naam van mijn ex-partner blijven voeren na de scheiding?

Wie in ondertrouw gaat zal van de gemeenteambtenaar de vraag krijgen welke achternaam men na het huwelijk wil voeren. Er zijn tegenwoordig verschillende keuzes mogelijk. Vaak neemt de vrouw de achternaam van de man. Soms alleen die achternaam, soms in combinatie met de eigen achternaam. De volgorde bepaalt men zelf. Het gebeurt ook steeds vaker andersom (man neemt achternaam vrouw aan) of er wordt gekozen om elkaars naam aan te nemen. De na het huwelijk (of GP = geregistreerd partnerschap) te voeren achternaam wordt vastgelegd in de Basisregistratie Personen (BRP).

Na de scheiding kun je zelf kiezen welke naam je wilt gaan gebruiken. Als je eerder bij het aangaan van het huwelijk hebt gekozen voor de naam van je partner, dan mag je die naam blijven voeren, maar je kunt er ook voor kiezen om je eigen achternaam weer te gaan gebruiken. Dat gaat meestal geleidelijk. Vaak is het een kwestie van gewenning, maar er kunnen redenen zijn om de naam van je ex-partner blijvend te gebruiken, bijvoorbeeld als er uit het huwelijk of GP kinderen zijn geboren die ook de achternaam van je (ex) partner hebben gekregen. Of wanneer je in zakelijk opzicht belang hebt bij de naam waarmee je bekendheid hebt opgebouwd. Maar ook als je gewoon niet meer kunt wennen aan het gebruik van je eigen achternaam, mag je de naam van je ex-partner blijven voeren. Als je je eigen achternaam weer gaat gebruiken, kun je dat doorgeven bij de gemeente waar je woont, zodat de naam veranderd kan worden in de BRP. Anders zul je poststukken blijven ontvangen van instanties waarin je wordt aangesproken met de naam van je ex-partner, wat je misschien juist niet wilt.

Voor het gebruik van de achternaam van je ex-partner heb je zijn of haar toestemming niet nodig. Het is een wettelijk recht waarop de rechter overigens wel een uitzondering kan maken, indien je ex-partner bezwaar maakt tegen het voeren van zijn of haar naam. Deze bezwaren tegen het gebruik van de naam moeten echter wel gegrond zijn.

Op grond van het bepaalde in artikel 1:9 lid 1 BW is de vrouw (en volgens lid 3: de man) bevoegd de geslachtsnaam van de man te voeren of aan de hare te doen voorafgaan dan wel die te doen volgen op haar eigen geslachtsnaam. Deze bevoegdheid van de vrouw geldt ongeacht de toestemming daartoe van de man. De bevoegdheid vervalt op het moment dat de vrouw (of de man) opnieuw een huwelijk of GP aangaat met een ander.

Indien het huwelijk door echtscheiding is ontbonden en er geen (nog levende) kinderen zijn geboren uit het huwelijk of GP, kan de rechtbank op grond van artikel 1: 9 lid 2 BW, wanneer daartoe gegronde redenen bestaan, op verzoek van de gewezen echtgenoot aan de vrouw de haar in het eerste lid toegekende bevoegdheid ontnemen.

Een goed voorbeeld van de belangenafweging die de rechter in dit soort zaken maakt is te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBSGR:2010:BL1604.

De man had de rechtbank verzocht de vrouw, ex artikel 1: 9 lid 2 BW, de bevoegdheid te ontnemen om zijn geslachtsnaam te gebruiken. De man voerde aan dat de vrouw hem een slechte naam had bezorgd, dat zij voor financiële ellende had gezorgd en de naam zat in de weg bij het formaliseren van zijn nieuwe relatie omdat zijn vriendin het als storend ervaarde dat de ex-vrouw zijn naam bleef gebruiken. Het verzoek van de man werd door de rechtbank Den Haag afgewezen. De rechtbank oordeelde dat de man geen bezwaren heeft aangevoerd die van zodanig gewicht zijn dat het belang van de vrouw om de geslachtsnaam van de man te blijven voeren daarvoor moet wijken. De rechtbank stelde daarbij voorop dat de vrouw belang heeft bij het voeren van de geslachtsnaam van de man, nu zij die naam al bijna veertig jaar voert en onder die naam haar carrière heeft opgebouwd. De vrouw is onder die naam nog steeds actief op sociaal en bestuurlijk niveau. Bovendien heeft de vrouw te kennen gegeven dat de naam onderdeel van haar persoonlijkheid is geworden.

Partneralimentatie en misbruik van recht

Tue, 09 Mar 2021 11:15:21 GMT

misbruik van procesrecht leidt tot limitering alimentatie

Echtscheidingsprocedures op tegenspraak duren lang, zeker wanneer één van partijen ook nog in hoger beroep gaat. Beroep aantekenen tegen de echtscheiding zelf is kansloos maar toch komt het voor dat hoger beroep wordt aangetekend om de zaak te traineren. Dat kan misbruik van recht opleveren. Zo ook in onderstaand geval waarin de vrouw op de laatste dag vóór de ingang van de nieuwe wet partneralimentatie een verzoek tot partneralimentatie had ingediend. Haar bedoeling was duidelijk dat de alimentatie zo lang mogelijk zou voortduren.

De nieuwe wet partneralimentatie is ingegaan op 1 januari 2020 en heeft de alimentatieduur verkort. Volgens het overgangsrecht (van oud naar nieuw) is de oude wet van toepassing als vóór 1 januari 2020 een alimentatieverzoek is ingediend. Op grond van de oude wet is het uitgangspunt dat indien de duur van het huwelijk niet meer bedraagt dan vijf jaren en uit het huwelijk geen kinderen zijn geboren, de alimentatieverplichting eindigt na het verstrijken van een termijn die gelijk is aan de duur van het huwelijk. Die termijn begint te lopen op de datum van inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand (artikel 1:157 lid 6 BW). Wanneer een huwelijk (zonder kinderen) langer dan vijf jaar heeft geduurd, is het uitgangspunt dat de alimentatieverplichting na 12 jaar eindigt, waarbij de rechter op verzoek van één van de echtgenoten kan bepalen dat de partneralimentatie eerder eindigt als daar redenen voor zijn (artikel 1:157 lid 3 en 4 BW).

Partijen waren in 2015 gehuwd. Zij hebben geen kinderen. In 2019 gaan zij feitelijk uiteen. In 2020 spreekt de rechtbank – op verzoek van de vrouw - de echtscheiding uit. De vrouw heeft de de rechtbank op de laatste dag vóór de ingang van de nieuwe wet partneralimentatie, verzocht de partneralimentatie vast te stellen op € 3.000 per maand. Na berekening van draagkracht, behoefte en behoeftigheid stelt de rechtbank partneralimentatie vast op € 1.216 per maand. De rechtbank vindt dat er in dit geval redenen zijn om de alimentatieverplichting te beperken tot vijf jaar na inschrijving van de echtscheidingsbeschikking, omdat de vrouw op ongeoorloofde wijze de alimentatieverplichting van de man twaalf jaar wil laten duren, in plaats van vijf jaar.
Op het moment dat de echtscheiding door de rechtbank werd uitgesproken waren partijen 4 jaar en 10 maanden gehuwd. Indien de echtscheidingsbeschikking direct (binnen de beroepstermijn) zou zijn ingeschreven dan zou de alimentatieduur binnen de termijn van 5 jaar zijn gebleven. Uitsluitend om strategische redenen is de vrouw echter tegen deze beschikking in hoger beroep gegaan, namelijk om ervoor te zorgen dat partijen bij inschrijving van de echtscheidingsbeschikking langer dan vijf jaar gehuwd zijn. Hiermee heeft zij misbruik van recht gepleegd. In de echtscheidingsbeschikking zijn namelijk (naast de echtscheiding) geen andere beslissingen genomen en het staat vast dat de vrouw wenst te scheiden. Zij heeft immers zelf het echtscheidingsverzoek ingediend met de onderbouwing dat het huwelijk van partijen duurzaam is ontwricht. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat het hoger beroep van de vrouw (en daardoor de latere inschrijving van de echtscheidingsbeschikking) er niet toe zou moeten leiden dat de alimentatieverplichting van de man langer voortduurt dan vijf jaar na de inschrijving van de beschikking.
Ook bepaalt de rechtbank dat de partneralimentatie twee jaar na de inschrijving van de echtscheidingsbeschikking op nihil wordt gesteld. Voorop staat namelijk dat op iedereen, voor zover dat mogelijk is, de verplichting rust om in het eigen levensonderhoud te voorzien. Van de vrouw mag verwacht worden dat zij in elk geval na een periode van twee jaar weer in haar eigen levensonderhoud kan voorzien, zoals zij voor het huwelijk ook deed. Partijen zijn relatief kort getrouwd geweest (op het moment van indiening van het echtscheidingsverzoek 4,5 jaar), zij hebben samen geen kinderen gekregen en tijdens hun huwelijk zijn de kansen van de vrouw op de arbeidsmarkt niet negatief beïnvloed. Partijen zijn op latere leeftijd met elkaar getrouwd. Dit betekent dat zij voorafgaand aan het huwelijk ieder al een werkend leven hadden met een bepaald (eigen) inkomensniveau. De vrouw heeft meerdere opleidingen gevolgd en een inkomen verdiend. Dat zij twee recent door haar opgestarte opleidingen niet heeft afgemaakt vanwege persoonlijke omstandigheden en haar (psychische) gezondheid, betekent niet dat van haar niet verwacht kan worden dat zij op termijn weer volledig in haar eigen levensonderhoud gaat voorzien.

Hoewel het alimentatieverzoek van de vrouw dus werd beoordeeld naar oud recht omdat het alimentatieverzoek werd ingediend vóór 1 januari 2020 werd de alimentatieduur verkort. Limitering was onder de oude wet ook al mogelijk als daar gronden voor aanwezig werden geacht. Misbruik van (proces)recht rechtvaardigt in deze zaak volgens de rechtbank Midden-Nederland de limitering.

De uitspraak werd gedaan op 22 januari 2021 en is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBMNE:2021:138.

Benadeling schuldeisers door huwelijkse voorwaarden

Mon, 08 Mar 2021 10:00:48 GMT

vernietiging ogv faillissementspauliana

Met huwelijkse voorwaarden maken partijen afspraken terzake het vermogen in afwijking van het wettelijk stelsel van de (beperkte) gemeenschap van goederen, om daarmee de rechten en verplichtingen in de onderlinge verhouding te regelen maar ook om het vermogen van één van de partners veilig te stellen in verband met mogelijke, toekomstige schuldeisers. Huwelijkse voorwaarden kunnen tijdens het huwelijk nog worden aangegaan of worden gewijzigd maar het mag niet de bedoeling zijn om (bestaande) schuldeisers te benadelen.

De rechtbank Rotterdam heeft op 9 december 2020 gedaan in een zaak waarin volgens de curator sprake was van een vernietigbare wijziging van huwelijkse voorwaarden. Partijen waren op huwelijkse voorwaarden (gemeenschap van inboedel) met elkaar gehuwd. In 2014 wijzigen zij hun huwelijkse voorwaarden in koude uitsluiting, waarbij het aandeel van de man in de inboedel zonder vergoeding aan de vrouw wordt toegedeeld. In 2017 wordt de man failliet verklaard. De curator vernietigt (met een beroep op artikel 42 Fw) de wijziging van de huwelijkse voorwaarden. Volgens de curator is de wijziging van de huwelijkse voorwaarden als paulianeus aan te merken en heeft hij de rechtshandeling waarbij de huwelijkse voorwaarden zijn gewijzigd op grond van artikel 42 Fw rechtsgeldig vernietigd. Als gevolg hiervan rust er ten aanzien van de inboedel op de vrouw een teruggaveverplichting aan de curator. Vanwege de verkoop van de inboedel aan haar ouders is zij hiertoe niet in staat, hetgeen haar schadeplichtig maakt, aldus de curator.

De rechtbank overweegt als volgt. Voor een succesvol beroep op artikel 42 Fw moet aan bepaalde voorwaarden zijn voldaan. Er moet sprake zijn van een onverplichte rechtshandeling die leidt tot benadeling van schuldeisers, terwijl de schuldenaar wetenschap had of behoorde te hebben van die benadeling.
Vast staat dat door de wijziging van de huwelijkse voorwaarden de inboedel aan het vermogen van de man is onttrokken, waardoor de curator zich niet meer namens de schuldeisers op die inboedel kan verhalen. Er is geen verhaalsobject voor in de plaats gekomen zodat ook vast staat dat de curator door de wijziging van de huwelijkse voorwaarden is benadeeld. De rechtbank verwerpt de stelling van de vrouw dat ten tijde van het wijzigen van de huwelijkse voorwaarden nog geen rekening hoefde te worden gehouden met een faillissement. De man heeft verklaard dat hij de maandelijkse hypotheeklasten niet meer kon voldoen. Kennelijk waren er dus toen grote financiële problemen. Het onder deze omstandigheden overhevelen van delen van het gemeenschappelijk vermogen naar een afgescheiden vermogen van een echtgenote, levert een benadeling op van schuldeisers.
Van wetenschap van benadeling in de zin van artikel 42 Faillissementswet is sprake indien ten tijde van de rechtshandeling (de wijziging van de huwelijkse voorwaarden) het faillissement en het tekort daarin met een redelijke mate van zekerheid voor de schuldenaar waren te voorzien (HR 22 december 2009, ECLI:NL:HR:2009:BI8493 ). In het systeem van artikel 42 Fw moet in alle gevallen wetenschap van de schuldenaar worden aangetoond (lid 1). In geval sprake was van een rechtshandeling ‘om baat’, moet ook de wetenschap bij de wederpartij (in dit geval de vrouw) worden aangetoond (lid 2). De vrouw heeft echter onvoldoende gemotiveerd gesteld dat haar man voor de wijziging van de huwelijkse voorwaarden een tegenprestatie heeft ontvangen, zodat sprake is van een rechtshandeling ‘om niet’. In dat geval komt lid 3 aan de orde, maar de vrouw heeft onvoldoende gesteld met betrekking tot de daarin genoemde voorwaarde dat zij ten tijde van de faillietverklaring niet door de rechtshandeling was gebaat. Er dient dan ook beoordeeld te worden of de man ten tijde van de wijziging van de huwelijkse voorwaarden wist of behoorde te weten dat hij zijn schuldeisers daarmee zou benadelen. Volgens de rechtbank is dat het geval, omdat hij heeft verklaard dat hij en de vrouw destijds in dermate financiële problemen verkeerden, dat zij hun maandelijkse hypotheekverplichtingen niet meer konden voldoen.
De rechtbank wijst de vordering van de curator toe zodat de vrouw de schade dient te vergoeden op grond van artikel 6:74 BW. De rechtbank stelt de te betalen schadevergoeding vast op € 10.000.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBROT:2020:13001

Vergoeding volgens de beleggingsleer

Sat, 06 Mar 2021 10:22:55 GMT

aflossing op lening uit privégelden

Op grond van artikel 1:87 BW, dat in werking is getreden per 1 januari 2012, heeft de echtgenoot die uit privévermogen de aanschaf van een gemeenschappelijk goed (deels) heeft gefinancierd, recht op vergoeding van de inleg en deelt naar rato van de inleg mee in de waardestijging van het gemeenschappelijke goed (de beleggingsleer). Dit artikel is geschreven voor gehuwden waarbij het niet uitmaakt of men in (beperkte) gemeenschap van goederen is gehuwd of dat er sprake is van huwelijkse voorwaarden. Ook wanneer men op huwelijkse voorwaarden (HVW) is gehuwd kan er sprake zijn van een beperkte gemeenschap, bijvoorbeeld doordat men samen een huis in eigendom verwerft. Als men over de eigendomsverhouding in dat geval (HVW) niets afspreekt, dan is men ieder voor de helft eigenaar. Als één van partijen meer investeert in de aankoop (of later bij een verbouwing bijvoorbeeld) uit privévermogen, dan is er sprake zijn van een vergoedingsrecht. Datzelfde geldt bij gehuwden in (beperkte) gemeenschap van goederen. Bij samenwoners kan er ook sprake zijn van een vergoedingsrecht, maar dan op andere gronden en niet met in achtneming van artikel 1:87 BW dat dus is geschreven voor gehuwden.

Een investering uit privévermogen vóór 1 januari 2012 dient nominaal vergoed te worden. De investering heeft geen rendement. partijen delen gelijk in de waardestijging. Een investering na 1 januari 2012 draagt wel rendement. Een deel van de waardestijging wordt toegerekend aan de investering en komt dus niet meer beide partijen ten goede. Dit noemen we de beleggingsleer.

Een nominale vergoeding is simpel. € 100.000,00 geïnvesteerd in een woning betekent € 100.000,00 terug. Als de woning verkocht wordt dan zullen uit de opbrengst eerst de schulden worden voldaan (hypotheek en vergoedingsrecht) waarna de restant-opbrengst kan worden verdeeld. Bij een investering na 1 januari 2012 is de vergoeding lastiger vast te stellen. Zo blijkt ook uit een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 15-12-2020.

Partijen waren gehuwd in gemeenschap van goederen. Tijdens het huwelijk had de man een schenking van zijn ouders ontvangen (onder uitsluitingsclausule) van € 75.000,- en hij heeft dit bedrag in 2014 geïnvesteerd in de woning door aflossing op de reeds bestaande hypotheek. Bij einde huwelijk vordert de man zijn investering van de gemeenschap terug, met waardevermeerdering.

De man stelt dat op deze investering de beleggingsleer van toepassing is, op grond van het op 1 januari 2012 in werking getreden artikel 1:87 BW. Onder verwijzing naar de Kamerstukken Eerste Kamer 2008-2009, 28 867, nr c, pagina 18, stelt de man dat niet uitmaakt op welk moment de aflossing wordt gedaan, het vergoedingsrecht wordt berekend op grond van de oorspronkelijke investering (en aanschafwaarde). De man berekent zijn vergoedingsrecht op 75.000/194.000 x 298.892,- (investering/aanschafwaarde woning x verkoopwaarde) = € 115.551,-.

Het hof overweegt als volgt. Hoewel in artikel 1:87 lid 2 sub b BW staat dat bij de aflossing van een lening een vergoedingsrecht ontstaat dat afhankelijk is van de waarde van het goed ten tijde van de aflossing, blijkt uit de wetsgeschiedenis dat men bij de aflossing van een lening die is aangegaan ter verwerving van een goed uit moet gaan van de toepasselijkheid van artikel 1:87 lid 2 sub a BW. De waarde op het moment van aflossing speelt dus geen rol. Het Hof gaat bij aflossingen op de hypotheek die is aangegaan voor de verwerving van het goed (de woning) dus uit van de waarde van de woning op het moment van de oorspronkelijke verwerving (en aangaan hypotheek) en niet de waarde van de woning op het moment van aflossen. Het Hof wijst aan de man een vergoedingsrecht toe ad € 115.551,-.

Het hof merkt nog op dat niet alle kosten die ten behoeve van (de aankoop van) een woning, zoals bijvoorbeeld makelaarskosten, als investering kunnen worden gezien.

Het hof bepaalt het vergoedingsrecht van de man, op grond van het hiervoor overwogene, op € 115.551,-. Met betrekking tot het verzoek van de man te bepalen dat de vrouw hem terzake van dit vergoedingsrecht de helft dient te betalen merkt het hof het volgende op. Het vergoedingsrecht is een gemeenschapsschuld die ingevolge artikel 1:96 lid 4 BW op de goederen van de gemeenschap verhaald dient te worden.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHAMS:2020:3557

Er is wel wat kritiek op deze uitspraak omdat de uitkomst door sommigen als onrechtvaardig (en onverwacht) wordt gezien. Een rekenvoorbeeld maakt duidelijk dat de uitkomst van een berekening volgens het gerechtshof Amsterdam (sub a) en de wettekst onder sub b verschil maakt. Stel: Man en vrouw kopen een woning in 2005 voor € 200.000. Zij gaan een hypothecaire geldlening aan van € 200.000. In 2015 lost de vrouw € 100.000 af op de hypotheek. Op dat moment is de waarde van de woning € 400.000. Bij de scheiding van partijen bedraagt de waarde van de woning € 600.000.

Volgens het hof Amsterdam heeft de vrouw een vergoedingsrecht van € 300.000 (€ 100.000/€ 200.000 x € 600.000 = € 300.000).

Als wordt aangesloten bij artikel 1: 87 lid 2 sub b bedraagt het vergoedingsrecht slechts € 100.000 / € 400.000 * € 600.000 = € 150.000. Het Hof gaat echter uit van artikel 1:87 lid 2 sub a omdat wordt afgelost op een voor de verwerving van de woning afgesloten hypothecaire geldlening. Sub b is geschreven voor latere investeringen, na aankoop, bijvoorbeeld aflossing op een lening die na de verwerving van de woning is aangegaan voor een verbouwing. Stel de vrouw had afgelost op een lening aangegaan in 2006 voor een verbouwing dan volgt een berekening op grond van artikel 1:87 lid 2 sub b BW.

Eigen inkomsten kind

Fri, 05 Mar 2021 11:07:10 GMT

Bijbaan of studiefinanciering van invloed op de hoogte van de kinderalimentatie ?

Volgens de wet zijn ouders verplicht te voorzien in de kosten van levensonderhoud en studie van hun meerderjarige kinderen die de leeftijd van 21 jaar nog niet hebben bereikt, tenzij zij zelf in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Door het bereiken van de leeftijd van 18 jaar verandert er niets aan de hoogte van de kinderalimentatie. De bijdrage die geldt op het moment dat het kind 18 jaar wordt, blijft van rechtswege gelden, maar het kind zelf is vanaf dat moment rechthebbende. Er kan wel reden zijn om de hoogte van de bijdrage opnieuw vast te stellen omdat het kostenplaatje van een ouder kind verandert.

Als het kind de leeftijd van 21 jaar heeft bereikt is het uitgangspunt dat hij of zij in staat geacht moet worden door arbeid in eigen levensonderhoud te voorzien. De onderhoudsverplichting kan echter ook na het 21ste jaar doorlopen als de ouders in het ouderschapsplan hebben afgesproken dat de bijdrage doorloopt zolang het kind studeert en aldus behoefte heeft aan een bijdrage.

Maar wat als de jongmeerderjarige (tussen 18 en 21 jaar) een bijbaantje heeft en/of studiefinanciering ontvangt? Worden de eigen inkomsten van een kind in mindering gebracht op de kinderalimentatie? De vraag die voorop staat is of het kind nog behoefte heeft aan een bijdrage. Eigen inkomsten uit een baan, waarmee geheel in eigen levensonderhoud wordt voorzien, maken een einde aan de onderhoudsverplichting van de ouders. Een bijbaantje levert vaak alleen maar een extra zakcentje op. De vraag is of daarmee de behoefte zodanig verminderd dat de alimentatie omlaag kan. Bovendien levert een bijbaantje werkervaring op. Een alimentatieherberekening vanwege bescheiden inkomsten uit een bijbaantje zal dan ook niet snel plaatsvinden.

Studerende kinderen kunnen studiefinanciering aanvragen en lenen daarmee geld om te kunnen voorzien in de kosten van levensonderhoud en studie. Het kunnen afsluiten van een lening betekent echter niet dat er geen behoefte is aan een bijdrage. Een bijdrage van DUO is geleend geld dat moet worden terugbetaald. Het staat dus niet gelijk aan een inkomen waarmee in eigen levensonderhoud kan worden voorzien. Studiefinanciering maakt dus geen einde aan de onderhoudsverplichting.

Kinderalimentatie vrij te bepalen?

Thu, 04 Mar 2021 12:45:23 GMT

over contractsvrijheid bij vaststelling hoogte bijdrage voor de kinderen

Over de vraag in hoeverre kinderalimentatie van openbare orde is en het de rechter vrijstaat om voorbij te gaan aan een door de ouders gesloten kinderalimentatie-overeenkomst, lijken in de jurisprudentie en in de literatuur verschillende opvattingen te bestaan. Degenen die betogen dat kinderalimentatie van openbare orde is, wijzen daarbij vaak op HR 24 november 1972 (NJ 1973, 288). In die uitspraak oordeelde de Hoge Raad dat de rechter die - op grond van artikel 1:406 BW (voor het eerst) - kinderalimentatie vaststelt, daarover zelfstandig oordeelt met inachtneming van de wettelijke maatstaven, zonder gebonden te zijn aan wat de ouders onderling over die alimentatie zijn overeengekomen. Die uitspraak is echter gegeven in een geheel andere tijd, waarin na echtscheiding nog aan één van de ouders het gezag over de kinderen werd toegekend. Dat is nu anders. Tegenwoordig is het uitgangspunt dat de ouders na de echtscheiding of het verbreken van hun relatie gezamenlijk het gezag uit blijven oefenen. Ook zijn zij verplicht om bij het uiteengaan een ouderschapsplan te sluiten, waarin zij juist afspraken dienen te maken over (onder meer) de kinderalimentatie. De wetgever wil de ouders dus juist stimuleren om samen afspraken maken over de kinderalimentatie. Daarmee verdraagt zich niet goed dat de rechter vervolgens zomaar over deze gemaakte afspraak heen zou kunnen stappen. Wel heeft de wetgever in artikel 1:400 lid 2 BW bepaald dat overeenkomsten waarbij van het krachtens de wet verschuldigde levensonderhoud wordt afgezien, nietig zijn. Daarmee heeft de wetgever als het ware een ondergrens gegeven voor de contractsvrijheid van partijen. Een door hen gemaakte afspraak kan niet tot gevolg hebben dat in feite wordt afgezien van de kinderalimentatie die volgens de wet verschuldigd zou zijn.

Kortom, de afspraken die partijen maken, zijn niet zonder meer geldig, maar de rechter mag hier ook niet zomaar van afwijken.

Als de rechter na eigen onderzoek vaststelt dat rekening is gehouden met de behoefte van de kinderen en de draagkracht van partijen (en er dus niet is gecontracteerd in strijd met de dwingendrechtelijke bepaling van artikel 1:404 BW), kunnen de afspraken in stand worden gelaten. Deze regels zijn er om ervoor te zorgen dat kinderen niet tekort komen als gevolg van de afspraken tussen hun ouders.

Het voorgaande is ontleend aan een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3 februari 2021. Uitspraak werd gedaan in een zaak waarin vader af wilde van de afspraak met moeder over de hoogte van de bijdrage voor hun kinderen. Moeder had de rechtbank gevraagd de alimentatie vast te stellen op basis van de uitgangspunten van de vaststellingsovereenkomst. Vader stelde echter dat hij niet aan de overeenkomst kon worden gehouden, omdat hij zich niet voldoende heeft laten inlichten over de wettelijke maatstaven. Het staat partijen bovendien niet zonder meer vrij een afspraak als de onderhavige te maken, aldus vader. Volgens vader was er sprake van een grove miskenning van de wettelijke maatstaven. De rechtbank was het niet met hem eens omdat partijen bij het maken van het ouderschapsplan en de vaststellingsovereenkomst bewust zijn afgeweken van de wettelijke maatstaven. Zo staat over de hoogte van het netto gezinsinkomen vermeld: ‘ Dit is weliswaar lager dan het bedrag waarmee in de alimentatieberekeningen is gerekend die in de periode 2013 tot 2019 door partijen zelf zijn gemaakt, maar partijen gaan akkoord met deze bedragen en achten deze een goede basis voor de toekomstige berekeningen .’ In de slotopmerkingen staat vervolgens: ‘ I nkomsten van de huidige of eventuele toekomstige partners van zowel vader als moeder zullen op geen enkele wijze worden meegenomen in de berekeningen ter vaststelling van de kinderalimentatie’ . Daar komt bij dat vader aan moeder heeft bericht: ‘ De gemaakte afspraak om enkel met het salaris van jou en mij uit te gaan, is een coulante afspraak mijnerzijds. Deze wil ik graag blijven respecteren als er ook rekening wordt gehouden met de in deze mail genoemde punten: 1. cost of living, 2. zorgkorting, 3. onderhoudsverplichtingskosten (weerzienskosten) en 5. kosten zomervakantie. ’ Hieruit blijkt volgens de rechtbank een bewuste afwijking van de wettelijke maatstaven en uitgangspunten bij de berekening van de hoogte van kinderalimentatie.

Moeder is inmiddels hertrouwd zodat de stiefvader volgens huidige wetgeving ook een onderhoudsverplichting heeft ten aanzien van de kinderen die tot hun gezin behoren. Een berekening volgens de wettelijke maatstaven (De Tremanormen) waarbij rekening wordt gehouden met de draagkracht van de stiefvader zou gunstig uitvallen voor vader. Daar steekt de rechtbank een stokje voor door vader aan de afspraken te houden. Hierbij betrekt de rechtbank de omstandigheid dat er wetgeving in voorbereiding is die zal regelen dat stiefouders niet langer hoeven bij te dragen voor stiefkinderen, met als achtergrond dat dit de verantwoordelijkheid van ouders voor hun kinderen is.

De rechtbank volgt vader ook niet in zijn stelling dat het niet relevant zou zijn of partijen bewust of onbewust zijn afgeweken. Vader verwijst in dit kader naar Hof Arnhem-Leeuwarden 5 maart 2019 ( ECLI:NL:GHARL:2019:1973 ), waarin het hof concludeerde dat het voldoende is om aan te nemen dat de overeenkomst is aangegaan met grove miskenning van de wettelijke maatstaven als er sprake is van een duidelijke wanverhouding tussen de onderhoudsbijdrage waartoe de rechter zou hebben beslist en die welke partijen zijn overeengekomen, en de overeenkomst dus voor wijziging vatbaar is. Volgens het hof kan dan in het midden blijven of partijen al dan niet bewust van de wettelijke maatstaven zijn afgeweken. Die uitspraak is echter van vóór HR 1 november 2019 ( ECLI:NL:HR:2019:1689 ), waaruit volgt dat contractsvrijheid wordt begrensd door de wettelijke maatstaven. Dit om te voorkomen dat de kinderen worden benadeeld door de financiële afspraken die hun ouders maken.
Nu niet gebleken is van zodanige gewijzigde omstandigheden dat het in hoge mate onbillijk zou zijn als moeder vader aan de overeenkomst zou houden, wijst de rechtbank het verzoek van moeder toe.

De uitspraak van de rechtbank Gelderland is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBGEL:2021:510.

Wanbeleid GI leidt tot veroordeling in de proceskosten

Tue, 23 Feb 2021 05:15:43 GMT

De rechtbank kan gelet op het bepaalde in artikel 1:259 van het Burgerlijk Wetboek (BW) de gecertificeerde instelling die belast is met de ondertoezichtstelling over de minderjarige, vervangen door een andere gecertificeerde instelling op verzoek van de gecertificeerde instelling die het toezicht heeft, de raad voor de kinderbescherming, een met het gezag belaste ouder of de minderjarige van twaalf jaar of ouder. De Rechtbank Limburg heeft op 8 juli 2019 niet alleen op basis van dit artikel een gecertificeerde instelling (GI) vervangen maar tevens de GI veroordeelt in de proceskosten aan de zijde van verzoeker (de moeder).

Moeder verzocht de rechtbank om de gecertificeerde instelling William Schrikker Stichting Jeugdbescherming & Jeugdreclassering, te vervangen door een andere door de rechtbank te bepalen gecertificeerde instelling, met veroordeling van de GI in de kosten van het geding.

Zowel de moeder als de pleegouders hebben het vertrouwen in de GI verloren. De GI heeft het pleegzorgcontract met de pleegouders opgezegd en, zonder de daartoe benodigde rechterlijke toestemming, het kind rauwelijks uit haar vertrouwde omgeving weggehaald en in een ander pleeggezin geplaatst. Daarbij heeft de GI eenzijdig besloten de omgang tussen de moeder en het kind te beperken en in een andere plaats in plaats van bij moeder thuis te laten plaatsvinden, terwijl zij wist dat de moeder gelet op haar financiële situatie de nieuwe regeling niet zou kunnen nakomen. De GI heeft zich verder niet gehouden aan de uitspraken van de rechtbank ter zake de verlenging van de uithuisplaatsing bij de pleegouders en de terugplaatsing bij de pleegouders en de verplichting de omgangsregeling tussen de moeder en het kind na te komen. Verder heeft de GI een aantal keren buitengewoon onzorgvuldig gehandeld door de rechtbank onjuist voor te lichten, de stukken/verzoeken chaotisch en te laat bij de rechtbank in te dienen en tot tweemaal toe data te lekken.

De GI heeft geen verweer gevoerd. In een e-mail schrijft de GI onder meer dat zij het, gezien de tussen haar en de moeder en de pleegouders ontstane situatie, in het belang van het kind vindt als de GI wordt vervangen door een andere gecertificeerde instelling.

De rechtbank overweegt dat de GI heeft jegens de belanghebbenden en de minderjarige laakbaar gehandeld door, alvorens de minderjarige te verplaatsen van de pleegouders naar een neutraal pleeggezin, niet de benodigde toestemming (op grond van artikel 1:265i BW) aan de kinderrechter te vragen voor wijziging in het verblijf en voorts door de beschikking van de kinderrechter en het vonnis van de voorzieningenrechter naast zich neer te leggen en de minderjarige, pas nadat het spoedverzoek op grond van artikel 1:265i BW was afgewezen, terug te brengen naar de pleegouders. Daarbij heeft de GI bij haar beslissing tot beperking van de contacten tussen de moeder en minderjarige niet zorgvuldig gehandeld. De GI heeft immers niet toegelicht hoe dit handelen zich verhoudt tot de reeds uitgezette lijn, waarbij rust en stabiliteit centraal staan, en hoe dit handelen het belang van de minderjarige ten goede zou komen. Sterker nog, de GI heeft in de onderhavige procedure de keuze gemaakt niet ter zitting te verschijnen en bij e-mail te kennen gegeven haar fouten te betreuren en geen verweer te voeren tegen het verzoek van de moeder.

Mede met inachtneming van het gegeven dat de GI de stellingen van de moeder onweersproken heeft gelaten, is de rechtbank aan de hand van de stukken en het verhandelde ter zitting genoegzaam gebleken dat dit handelen in samenhang bezien met onder meer het gebrek aan continuïteit door de vele wisselingen van gezinsvoogdijwerker in een relatief korte periode, het (tot tweemaal toe) lekken van data door de GI en het opzeggen van de pleegzorgovereenkomst zonder de beslissing van de kinderrechter omtrent (de verlenging van) de uithuisplaatsing af te wachten, het vertrouwen van de moeder en de pleegouders in de GI ernstig heeft geschaad en heeft geleid tot een zeer slechte verhouding met de GI. Dit heeft onlosmakelijk zijn weerslag op de minderjarige, iets wat de GI in haar e-mail ook onderkent. De rechtbank acht het daarom in het belang van de minderjarige dat een andere gecertificeerde instelling met het toezicht zal worden belast.

De rechtbank veroordeelt de GI als de in het ongelijk gestelde partij tot betaling van de proceskosten van de moeder. Die proceskosten worden tot vandaag begroot op € 1.086,-- (salaris gemachtigde, 2x tarief € 543,--). De vaststelling van de proceskosten omvat ingevolge artikel 237 Rv zowel de voor als na de uitspraak gemaakte kosten. Een aparte uitspraak over de nakosten is mitsdien niet nodig. Dit vonnis levert aan de moeder immers reeds een titel op om ook de nakosten te executeren. Zo de GI blijft weigeren om de na de uitspraak ontstane kosten te betalen, kunnen deze op verzoek van de moeder door de rechtbank worden begroot, die daartoe op de voet van artikel 237, vierde lid, Rv een bevelschrift kan afgeven.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBLIM:2019:8173

Ouderverstoting

Wed, 17 Feb 2021 13:14:44 GMT

Ieder kind heeft het recht op contact/omgang met beide ouders. Helaas ziet een flink aantal kinderen vroeg of laat na een scheiding één van de ouders niet meer. Als de omgang na een scheiding door toedoen van de ene ouder niet tot stand komt of wordt stopgezet dan heeft dit grote gevolgen voor alle betrokkenen, niet in de laatste plaats voor het kind zelf.

Op YouTube.com is het webinar ouderverstoting te volgen met voorzitter Frénk van der Linden. Frénk van der Linden is ervaringsdeskundige en schreef het boek "En altijd maar verlangen, de liefdesoorlog van mijn ouders".

> Webinar ouderverstoting met Sander Dekker, Cees van Leuven, André Rouvoet en Steven Pont (YouTube 04-02-2021)

Bindende afspraak via WhatsApp

Fri, 05 Feb 2021 18:20:04 GMT

De Voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel heeft in Kort geding op 24 december 2020 beslist dat een afspraak gemaakt in WhatsApp berichten die partijen elkaar over en weer gestuurd hebben, moet worden nagekomen. Let wel: Partijen waren samenwonend, zonder samenlevingscontract.

De samenleving was verbroken en de man was achtergebleven in de woning die partijen in gezamenlijk eigendom hadden. Partijen hebben over de verdeling gediscussieerd en onderhandeld via WhatsApp en e-mail. Op 17 april 2020 stelt de vrouw per WhatsApp voor dat de man aan haar een bedrag van € 16.500 betaalt. De man komt op 29 april 2020 met een e-mail, waarin hij voorstelt een betaling van € 10.000, het aflossen door hem van de gezamenlijke persoonlijke lening en het voor zijn rekening nemen van kosten voor achterstallig onderhoud aan de woning. Op 28 mei 2020 doet de vrouw per e-mail weer een tegenvoorstel, inhoudende dat de door de man genoemde kosten voor zijn rekening blijven en dat hij een bedrag van € 14.000 aan haar betaalt, waarbij zij het bed en de stofzuiger meekrijgt. De man doet ook weer een tegenvoorstel, waarop de vrouw reageert met hetzelfde, eerder door haar gedane voorstel. Op 10 juli 2020 vraagt de vrouw via WhatsApp nadrukkelijk om een reactie. Op 13 juli 2020 volgt er dan een lange e-mail van de man, waarin hij in de slotalinea schrijft dat hij akkoord gaat met haar voorstel.

Volgens de man hebben partijen een overeenkomst gesloten over de wijze van verdeling van de woning. Hij heeft een notaris ingeschakeld, die al een conceptakte van verdeling heeft opgesteld. In kort geding vordert de man dat de vrouw de overeenkomst nakomt en de verdelingsakte ondertekent. De vrouw weigert. Volgens haar is er geen overeenkomst.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat uit de reeks berichten weliswaar valt af te lezen dat de man boos en gefrustreerd is, maar dat neemt niet weg dat hij in de slotalinea expliciet schrijft ‘ ik ga akkoord ’. Het aanbod van de vrouw om de toedeling van de woning af te kopen door betaling aan haar van een bedrag van € 14.000, plus de afbetaling door de man van de persoonlijke lening en de afgifte aan haar van het bed en de stofzuiger, is daarmee aanvaard. Dat partijen in de weken daarna nog hebben gediscussieerd over eventuele makelaarskosten, doet niet af aan de gemaakte afspraak. Ter zitting hebben beide partijen immers verklaard dat die discussie eigenlijk nergens over ging, omdat er helemaal geen makelaarskosten worden gemaakt. Dat strookt ook met hetgeen de man schrijft in zijn e-mail van 27 augustus 2020: ‘ Het verhaal uit jouw voorstel en waar ik akkoord mee ben gegaan, is wat het gaat worden .’
Daar komt bij dat de man de vrouw op de hoogte heeft gehouden van zijn contact met de notaris om de verdeling tot stand te brengen. Op 20 september 2020 heeft de man een uitgebreide mail naar de notaris gestuurd, met daarin een concrete omschrijving van de afspraken van partijen. Een kopie van die e-mail heeft hij naar de vrouw gestuurd. Wanneer de vrouw van mening was dat er geen afspraak bestond, had het voor de hand gelegen dat zij daarvan direct melding bij de man en de notaris had gemaakt. Overigens blijkt uit e-mails van 28 en 29 oktober 2020 van de vrouw aan de man geen expliciete betwisting van de eerdere afspraak van partijen maar lijkt zij veeleer de gehanteerde waarden uit de eerdere afspraken nu achterhaald te vinden. Deze mails gaan erover dat de vrouw alsnog een taxatierapport wil laten maken door een onafhankelijke makelaar.
De voorzieningenrechter concludeert dat er in juli 2020 al bindende afspraken over de toedeling zijn gemaakt en dat de man nakoming van de gemaakte afspraak mag verlangen van de vrouw en wijst de vordering toe.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBOVE:2020:4619

Waarde woning bij verdeling

Wed, 03 Feb 2021 14:04:01 GMT

afwijking standaard peildatum op grond van tijdsverloop?

Soms besluiten mensen om een woning onverdeeld te laten bij de echtscheiding. Het is van belang om daarover goede afspraken te maken en deze ook uit te voeren, zoals blijkt uit een uitspraak van het gerechtshof Den Haag op 8-12-2020. De waarde van de woning kan immers door tijdsverloop stijgen, maar ook dalen.

De zaak waarin het gerechtshof besliste was als volgt:

Partijen waren tot 1986 gehuwd geweest in gemeenschap van goederen. Tot de ontbonden gemeenschap behoort de woning van partijen. Na de echtscheiding is de man in de woning blijven wonen. In 2007 is de man wegens een herseninfarct opgenomen in een verzorgingstehuis. Een kleinkind van de man is toen in de woning gaan wonen. Op de woning rustte aanvankelijk een hypothecaire schuld maar deze was in 2011 geheel afgelost.

De man heeft bij de rechtbank gevorderd dat de verdeling van de ontbonden gemeenschap wordt vastgesteld, in die zin dat: 1. de eigendom van de woning aan hem wordt toegedeeld; 2. dat de onderwaarde van € 1.089,64 bij helfte wordt verdeeld, zodat de vrouw aan hem een bedrag van € 544,82 dient te betalen; 3. dat wordt vastgesteld dat hij een vergoedingsrecht heeft op de vrouw ter zake van de door hem voldane hypotheektermijnen van € 226,14 per maand met ingang van 15 september 1986, ter hoogte van de helft van deze lasten, te weten een bedrag van € 41.895,19;

De vrouw heeft gevorderd dat de rechtbank de verdeling van de ontbonden gemeenschap zal vaststellen, in die zin dat de woning aan haar zal worden toegedeeld en (subsidiair) dat bij toedeling van de woning aan de man, hij veroordeeld wordt tot betaling aan de vrouw van de helft van de waarde van de woning en dat de datum van het vonnis geldt als peildatum voor taxatie van de woning, danwel verkoop aan een derde.

De rechtbank Den Haag heeft de verdeling van de gemeenschap vastgesteld en bepaald dat de woning moet worden verkocht aan een derde waarbij partijen ieder voor de helft gerechtigd zijn tot de overwaarde. Bovendien stelt de rechtbank vast dat de vrouw is gehouden bij de levering van de woning een bedrag van € 17.482,71 aan de man te betalen als vergoeding voor de door hem betaalde eigenaarslasten van de woning;

Het hoger beroep van de man tegen de uitspraak van de rechtbank is door zijn bewindvoerder ingesteld. De bewindvoerder van de man vordert dat (het eigendomsaandeel van de vrouw in) de woning aan de man wordt toebedeeld tegen een waarde van € 28.316,45 onder de verplichting de bijbehorende (reeds afbetaalde) hypotheekschuld per 15 september 1986, te weten € 28.316,45, als eigen schuld te dragen, en daarbij te bepalen dat de man uit hoofde van deze toedeling geen bedrag aan overbedeling aan de vrouw is verschuldigd.

Het bezwaar van de man is gericht tegen de peildatum die de rechtbank heeft gehanteerd voor de waardering van de woning. De rechtbank is daarbij uitgegaan van de datum van feitelijke verdeling, terwijl de man betoogt dat de redelijkheid en billijkheid meebrengen dat de datum van echtscheiding als peildatum voor de waardering dient te gelden. De man voert daarvoor aan dat partijen na de echtscheiding zich steeds hebben gedragen alsof de woning aan de man was toegedeeld, aangezien de vrouw zich jegens de man en jegens derden (de Belastingdienst en de gemeentelijke sociale dienst) nimmer heeft gedragen alsof zij eigenaar was van de woning, de vrouw geen enkele (financiële) bijdrage heeft geleverd ter zake van de woning en zij van de man geen gebruiksvergoeding heeft gevraagd voor het verlies van woongenot. De vrouw heeft hierdoor haar recht als deelgenoot op de gemeenschap verwerkt, volgens de man.

Volgens de vrouw is de rechtbank voor de waardering van de woning van een juiste peildatum uitgegaan. Partijen zijn geen andere peildatum overeengekomen, noch brengen de redelijkheid en billijkheid mee dat van een andere peildatum moet worden uitgegaan. De vrouw betwist dat zij zich nimmer als eigenaar van de woning heeft gedragen en wijst daarvoor op de toestemming die zij in 2010 heeft verleend voor de bewoning van de woning door de kleinzoon. Ten slotte wijst de vrouw erop dat zij tot 2011 samen met de man hoofdelijk aansprakelijk is gebleven voor de hypotheekschuld.

Het Hof overweegt het volgende: Ruim dertig jaar na de ontbinding van de huwelijksgemeenschap wensen partijen alsnog over te gaan tot verdeling van deze gemeenschap, bestaande uit de voormalige echtelijke woning. Partijen verschillen van mening over de peildatum voor de waardering van de woning. Volgens vaste rechtspraak geldt als peildatum voor de waardering van de tot de huwelijksgemeenschap behorende goederen de datum van de verdeling, tenzij partijen een andere datum zijn overeengekomen of op grond van de redelijkheid en billijkheid een andere datum moet worden aanvaard (zie o.a. HR 8 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY4279). Dat partijen een andere datum zijn overeengekomen is door de man niet gesteld noch gebleken. Met een beroep op de redelijkheid en billijkheid betoogt de man dat voor de waardering van de woning dient te worden uitgegaan van 15 september 1986 als peildatum.

Het hof volgt de man niet in zijn betoog en legt dat als volgt uit. De man voert verschillende omstandigheden aan waaruit op zich zelf genomen afgeleid zou kunnen worden dat de vrouw zich na de echtscheiding heeft gedragen alsof de woning uitsluitend aan de man zou toekomen. Zo heeft de vrouw geen eigenaarslasten gedragen, geen onderhoud heeft verricht en heeft zij de woning niet als haar eigendom opgegeven bij de gemeentelijke sociale dienst en de Belastingdienst. Daar staat tegenover dat de vrouw tot 2011 aansprakelijk is gebleven voor de hypotheekschuld. Voorts is vast komen te staan dat de vrouw in 2010 betrokken is geweest bij de vraag of de kleinzoon de woning zou kunnen betrekken. De omstandigheid dat de vrouw geen eigenaarslasten van de woning heeft gedragen, acht het hof in dit verband onvoldoende. De man is immers in de woning achtergebleven. Aan het feit dat de vrouw de woning niet aan derden heeft opgegeven als haar eigendom kan de man geen aanspraken ontlenen. Alle omstandigheden afwegend, komt het hof tot de conclusie dat de redelijkheid en billijkheid niet nopen tot een andere peildatum voor de waardering van de woning dan de datum van de feitelijke verdeling. Het hof sluit zich op dit punt derhalve aan bij het oordeel van de rechtbank.

Voor zover de man nog een beroep doet op rechtsverwerking, faalt dat beroep naar het oordeel van het hof eveneens. Het hof motiveert dat als volgt. Met een beroep op rechtsverwerking roept de man de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid in, stellende dat de vrouw door haar passieve opstelling gedurende ruim dertig jaar, haar recht als deelgenoot op de woning heeft verwerkt. Volgens vaste rechtspraak is enkel tijdsverloop onvoldoende om een beroep op rechtsverwerking te doen slagen. Daarvoor zijn bijzondere omstandigheden vereist, namelijk gerechtvaardigd vertrouwen aan de zijde van de man dat de vrouw haar recht op de woning niet (meer) zal uitoefenen of onredelijke benadeling van de man als de vrouw haar recht op de woning zal uitoefenen (zie o.a. HR 29 september 1995, NJ 1996/89). Gelet op de terughoudendheid die de rechter hierbij dient te betrachten, is het hof van oordeel dat de door de man aangevoerde omstandigheden onvoldoende zijn om rechtsverwerking aan de zijde van de vrouw aan te kunnen nemen.

Met de rechtbank is het hof van oordeel dat de uitgaven van de man, handelingen betreffen die bevoegdelijk ten behoeve van de gemeenschap zijn verricht (art. 3:172 BW), zodat de vrouw gehouden is daarin haar aandeel voor haar rekening te nemen.

Uit de gedingstukken bleek ook nog dat de man, nadat hij was gescheiden van de vrouw, in 2000 in gemeenschap van goederen is gehuwd met zijn tweede echtgenote. Dit – tweede – huwelijk is vervolgens ontbonden in 2006. Dit lijkt de zaak extra ingewikkeld te maken maar naar het oordeel van het hof betreft de onderhavige zaak uitsluitend de rechtsverhouding tussen de man en de vrouw. De tweede echtgenote is niet bij die rechtsverhouding betrokken. Het betreft een verdeling van de huwelijksgemeenschap, zoals die tussen de man en de vrouw heeft bestaan. De verdelingsbeslissing in de onderhavige zaak zal de tweede echtgenote dan ook niet binden. Voor zover dat nog niet is gebeurd, zal zij zelf met de man tot een verdeling van de ontbonden huwelijksgemeenschap in hun onderlinge rechtsverhouding kunnen komen.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHDHA:2020:2720

Schulden bij scheiding

Fri, 29 Jan 2021 11:48:44 GMT

wie moet de schulden betalen?

Op grond van artikel 1:100 lid 1 BW hebben de echtgenoten een gelijk aandeel in de ontbonden gemeenschap. Op 7 december 1990 (NJ 1991, 593) oordeelde de Hoge Raad dat niet geheel uitgesloten is dat de rechter op grond van redelijkheid en billijkheid, van artikel 1:100 lid 1 BW mag afwijken, doch uitsluitend in zeer uitzonderlijke omstandigheden. Daarbij heeft de Hoge Raad dus een zware maatstaf aangelegd om te beoordelen of een afwijking van de hoofdregel (gelijk aandeel in bezittingen en schulden) gerechtvaardigd is. Er is veel rechtspraak waarin deze zware maatstaf door lagere rechters wordt toegepast.

Met ingang van 1 januari 2018 luidt artikel 1:100 lid 2 BW als volgt: ‘V oor zover bij de ontbinding van de gemeenschap de goederen van de gemeenschap niet toereikend zijn om de schulden van de gemeenschap te voldoen, worden deze gedragen door beide echtgenoten ieder voor een gelijk deel, tenzij uit de eisen van redelijkheid en billijkheid, mede in verband met de aard van de schulden, een andere draagplicht voortvloeit .’ Deze maatstaf is minder streng, dan de hiervoor genoemde, eerder door de Hoge Raad geformuleerde, maatstaf.

Het nieuwe artikel 1:100 BW is vanaf 1 januari 2018 van toepassing is op de verdeling van een huwelijksgemeenschap die na die datum wordt ontbonden.

Op 19 april 2019 heeft de Hoge Raad zijn oordeel gegeven binnen het kader van deze nieuwe maatstaf en overwoog daarbij dat het nieuwe artikel 1:100 BW een ruimere uitzonderingsmogelijkheid creëert op het uitgangspunt van gelijke draagplicht voor gemeenschapsschulden bij ontbinding van het huwelijk (zie: ECLI:NL:2019:636). De ruimere uitzonderingsmogelijkheid ziet men nu terug in de rechtspraak, zo ook in een uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 18 december 2020 (ECLI:NL:RBROT:2020:12489).

Het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend door de vrouw na de inwerkingtreding van het nieuwe artikel 1:100 BW. Het saldo van de gemeenschap is negatief, dat wil zeggen: er zijn meer schulden dan bezittingen en dus is de gemeenschap niet toereikend om alle schulden te voldoen. Volgens de vrouw moet er worden afgeweken van de hoofdregel (gelijk aandeel in bezittingen en schulden). Zij stelt en onderbouwt onder andere dat de man veel schulden is aangegaan buiten haar medeweten en dat de man schulden is aangegaan om onverantwoorde uitgaven te doen. De enkele betwisting van de man, eerst ter zitting gedaan, is onvoldoende om de stellingen van de vrouw voor onjuist te houden. Gelet op de stelling van de vrouw dat zij de reguliere administratie deed, maar dat de man administratie verborgen hield, en haar onderbouwing met onder andere foto’s van poststukken zij in de kelder van de echtelijke woning heeft aangetroffen, is de enkele stelling van de man dat de vrouw de administratie deed, onvoldoende om haar stelling op dat punt te betwisten. De man stelt terecht dat er schulden zijn waarvan de vrouw kan hebben geprofiteerd. Hij onderbouwt echter niet bij welke schulden dat in hoeverre het geval is.
Met inachtneming van het voorgaande ziet de rechtbank aanleiding af te wijken van de hoofdregel van gelijke verdeling voor zover de man onvoldoende betwist dat hij schulden uit het door de vrouw overgelegde overzicht is aangegaan buiten medeweten van de vrouw, althans om onverantwoorde uitgaven te doen, of een andere verdeling redelijk en billijk is, gelet op de aard van de schuld en de hoeveelheid van dat type schulden, zoals verkeersboetes. Dit resulteert, in afwijking van de hoofdregel, in een 100% draagplicht voor de man voor acht van de schulden.

Aflossing op schulden en kinderalimentatie

Tue, 26 Jan 2021 10:38:29 GMT

advocaatkosten als last

Sinds de wijziging van de Tremanormen op 1 april 2013 wordt de kinderalimentatie forfaitair vastgesteld. Niet de werkelijk lasten worden in aanmerking genomen maar de forfaitair vastgestelde lasten. De woonlast wordt forfaitair vastgesteld, als een deel van het netto-besteedbaar inkomen. Met de aflossing op schulden wordt geen rekening gehouden. Alleen in uitzonderingsgevallen zal daarvan worden afgeweken door middel van een aanvaardbaarheidstoets.

In het Rapport van de Expertgroep Alimentatienormen is bepaald dat indien in geschil is of sprake is van extra lasten en of deze effect zouden moeten hebben op de draagkracht, er aanleiding kan bestaan voor toepassing van een aanvaardbaarheidstoets. Van een onaanvaardbare situatie is sprake indien de onderhoudsplichtige bij de vast te stellen bijdrage niet meer in de noodzakelijke kosten van bestaan kan voorzien, of van zijn inkomen na vermindering van de lasten minder dan 90% van de voor hem geldende bijstandsnorm overhoudt. In dat verband spelen de verwijtbaarheid en de mogelijkheid tot vermijding van de lasten een rol.

De Rechtbank Noord-Holland oordeelde op 11 april 2013 ( ECLI:NL:RBNHO:2013:CA1880) dat het beroep van de man op de aanvaardbaarheidstoets, omdat hij de aflossing van een gezamenlijke schuld geheel voor zijn rekening zal nemen, wordt gehonoreerd. De vrouw heeft de man ook verzocht deze aflossing te blijven betalen met een bedrag van € 150,- per maand. Omdat vaststaat dat de aflossing drukt op het inkomen van de onderhoudsplichtige, wordt het draagkrachtloos inkomen verhoogd met die lasten. Het hogere draagkrachtloze inkomen wordt vervolgens in mindering gebracht op het netto besteedbaar inkomen (NBI). Het beroep op de aanvaardbaarheidstoets omdat de man de woonlasten van de echtelijke woning zal blijven betalen wordt echter afgewezen. Er is reeds rekening gehouden met een totale woonlast van 30% van het NBI van de man. Nu de man geen eigen woonlasten heeft, terwijl wel rekening is gehouden met woonlasten, wijst de rechtbank dit beroep af.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 15-12-2020 uitspraak gedaan over het in aanmerking nemen van hoge advocaatkosten in het kader van de vaststelling van de kinderalimentatie. De situatie was als volgt:

Uit het huwelijk tussen partijen zijn twee kinderen geboren. Sinds de echtscheiding hebben de kinderen hun hoofdverblijf bij de moeder. In eerste instantie komen partijen co-ouderschap overeen, maar die regeling komt nooit van de grond. De kinderen hebben sinds de echtscheiding geen contact meer met hun vader.

Moeder verzoekt de rechtbank de aan haar te betalen kinderalimentatie ten laste van de vader vast te stellen op € 320 per kind per maand. De rechtbank wijst het verzoek toe. Vader gaat in hoger beroep. Daarbij draait het onder meer om de vraag of de door hem gemaakte advocaatkosten vermijdbaar of verwijtbaar zijn.

Het hof overweegt als volgt. Vast staat dat vader per oktober 2020 een openstaande schuld aan zijn advocaat heeft van ruim € 13.000 (over 2018-2020) en een belastingschuld (IB over 2018 en 2019) van ruim € 10.000. Het hof is van oordeel dat dit (in ieder geval deels) niet vermijdbare en/of verwijtbare lasten zijn, waarvoor een correctie op de forfaitaire draagkrachtformule op zijn plaats is. Partijen zijn al vanaf eind 2017 met elkaar aan het procederen over (ook) de zorgregeling. De procedure over de zorgregeling is een tijdrovende en kostbare aangelegenheid geweest. Dat vader zich niet zomaar heeft neergelegd bij de verbreking van het contact met zijn kinderen en zodoende, naast alle overige financieel nadelige gevolgen van een scheiding, in relatief korte tijd hoge juridische kosten heeft moeten maken, kan hem niet worden verweten. Daarbij komt dat vader, als gevolg van het door moeder gelegde loonbeslag, een groot deel van 2019 slechts de beschikking heeft gehad over de beslagvrije voet. Voorstelbaar is dat hij daardoor overige betalingsverplichtingen, waaronder die aan de belastingdienst, niet tijdig heeft kunnen nakomen, te meer nu vast staat dat hij uit de echtscheiding geen vermogen heeft overgehouden. Het hof ziet dan ook aanleiding om het draagkrachtloos inkomen van vader te verhogen met een bedrag van € 200 per maand.
Na verdere inhoudelijke beoordeling vernietigt het hof de beschikking van de rechtbank en stelt de door vader aan moeder te betalen kinderalimentatie vast op € 278 per kind per maand.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECL:NL:GHARL:2020:10788

Kinderalimentatie verkapte vorm van partneralimentatie?

Mon, 25 Jan 2021 12:20:25 GMT

Kinderalimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte en draagkracht. De behoefte van het kind wordt bepaald aan de hand van het netto-besteedbaar gezinsinkomen voor de verbreking van de (huwelijkse) samenwoning en de tabellen 'eigen aandeel kosten kinderen' opgesteld door het Nibud, waarin ook rekening wordt gehouden met de leeftijd en het aantal kinderen. De gedachte daarachter is dat ouders meer besteden aan hun kinderen naarmate zij meer te besteden hebben en een kind hoeft in financieel niet slechter af te zijn na de scheiding van de ouders. Niet elk kind heeft dus dezelfde behoefte. De kosten van een kind met rijke ouders zijn hoger dan van een kind met ouders met een laag inkomen.

Ouders schrikken vaak wat hun kind kost volgens deze tabellen en geven net zo vaak aan dat zij dit nooit hebben uitgegeven aan hun kinderen. Toch wordt zelden afgeweken van deze methode om de kosten van een kind te bepalen en als dat al gebeurd dan is het om rekening te houden met hogere kosten, bijvoorbeeld wanneer een kind topsport bedrijft waaraan voor de ouders hogere kosten verbonden zijn.

Een veel voorkomende angst van de kinderalimentatieplichtige is dan ook dat de verzorgende ouder de kinderalimentatie niet uitsluitend uitgeeft aan de kinderen. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zit daar echter niet mee en oordeelt in zijn beschikking van 19 december 2013, (ECLI:NL:GHARL:2013:9767) dat geen rechtsregel verbiedt dat de moeder in dit geval, meeprofiteert van toename van haar inkomen als gevolg van de kinderalimentatie. Het gerechtshof overweegt dat niet valt uit te sluiten dat een deel van de bijdrage van de niet-verzorgende ouder in de kosten van de kinderen mede ten goede kan komen aan de verzorgende ouder. Een strikte scheiding tussen uitgaven ten behoeve van de kinderen en van de verzorgende ouder valt ook niet te maken, nu deze ouder ook meestal de kosten voor huisvesting en de dagelijkse verzorging draagt. Verder is de moeder niet verplicht om te verantwoorden waaraan zij de kinderalimentatie besteedt.

Kritische vragen over de bestedingen hoeft de verzorgende ouder dan ook niet te beantwoorden en een discussie over uitgaven is kansloos. Ook als bijvoorbeeld door inzage in de bestedingen via een kinderrekening blijkt dat de inkomsten op de kinderrekening hoger zijn dan te uitgaven, hoeft dat niet te betekenen dat de bijdrage wel omlaag kan.

Als de ouders niet hebben samengewoond wordt niet uitgegaan van het gezamenlijk netto inkomen. Zie mijn andere blog over de wijze van vaststellen van de behoefte van een kind waarvan de ouders niet samenwoonden.

Schorsing van het ouderlijk gezag

Thu, 21 Jan 2021 17:10:35 GMT

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 20 januari 201 uitspraak gedaan in het hoger beroep van de moeder van een 15-jarig meisje met anorexia. Op verzoek van de raad voor de kinderbescherming had de kinderrechter op 29 september 2020 de ouders van het meisje met onmiddellijke ingang geschorst in de uitoefening van het ouderlijk gezag. De kinderrechter heeft een jeugdzorginstelling belast met de voorlopige voogdij en aan die instelling de daarmee samenhangende bevoegdheden toegekend. De moeder is het niet eens met deze beslissingen en verzoekt het hof anders te beslissen. De moeder heeft het hof verzocht het verzoek van de raad om de ouders te schorsen in het ouderlijk gezag alsnog af te wijzen.

Volgens het hof doen zich in de opvoeding en verzorging van het meisje ernstige problemen voor en was en is de schorsing van het ouderlijk gezag dringend en onmiddellijk noodzakelijk. Het meisje bevindt zich in een uiterst precaire medische situatie. Er zijn zeer grote zorgen over haar welzijn. Zij lijdt aan een ernstige eetstoornis (anorexia nervosa) en heeft dringend hulp en behandeling nodig. Het is haar ouders niet gelukt om tot overeenstemming te komen over de vorm van hulp en zorg voor het meisje. De relatie van de ouders van het meisje is verbroken. Zij oefenden gezamenlijk het ouderlijk gezag uit. Na het verbreken van de relatie is er geen enkele communicatie (meer) tussen de ouders over het meisje. Het hof wijst de verzoeken van de moeder in hoger beroep af en bekrachtigt (op andere gronden) de beschikking van de kinderrechter: het ouderlijk gezag blijft geschorst. De ouders zijn ondanks de vele hulptrajecten die de afgelopen jaren zijn ingezet niet in staat gebleken om gezamenlijk en in het belang van het meisje uitvoering te geven aan het ouderlijk gezag. Het meisje wordt ernstig in haar ontwikkeling bedreigd. De ouders zijn niet in staat de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding binnen afzienbare termijn te dragen. Het hof vindt dat de schorsing van het gezag noodzakelijk is om een acute en ernstige bedreiging voor het meisje weg te nemen. Er bestaat geen enkel zicht op verbetering van de oudercommunicatie binnen een voor het meisje en haar levensbedreigende situatie aanvaardbare termijn. Het is de hoogste tijd dat er duidelijkheid en rust ontstaat voor haar. Het is van groot belang dat zij haar energie kan gaan richten op verbetering van haar geestelijke en lichamelijke toestand maar ook haar eigen ontwikkeltaken en niet meer wordt belast met de uiteenlopende meningen van haar ouders waardoor haar loyaliteit ernstig op de proef wordt gesteld. Het hof heeft de mening van het meisje meegewogen bij de beoordeling.

In de zaak bij het hof ging het alleen over de schorsing van het ouderlijk gezag en de bevoegdheden die aan de jeugdzorginstelling zijn overgedragen. Het hof overweegt dat het niet aan hen is om te bepalen of het meisje dwangvoeding krijgt of welke therapie wordt ingezet.

Aftrek hypotheekrente na scheiding

Wed, 20 Jan 2021 11:26:04 GMT

Zolang partijen gehuwd zijn kunnen zij als fiscaal partners de hypotheekrenteaftrek verdelen in de verhouding die per saldo het meest lucratief is voor hen gezamenlijk. Daarbij maakt het geen verschil wie van beiden eigenaar is van de woning, noch in welke verhouding. Bij de scheiding verandert dit. Indien partijen besluiten om de woning nog enige tijd aan te houden dan horen daarbij afspraken over de betaling van de lasten van de woning én afspraken over de fiscale consequenties, de aftrek.

De ex-echtelieden kunnen in het jaar van de scheiding nog gebruik maken van de vrije toerekening indien zij kiezen voor het voljaarspartnerschap. Kiezen zij daar niet voor, dan is de vrije toerekening niet langer mogelijk met ingang van het kalenderjaar waarin het fiscaal partnerschap is geëindigd.

Veel scheidende partners maken gebruik van de mogelijkheid om nog twee jaar de volledige hypotheekrente af te trekken voor een woning waarin men niet meer zelf woont, de zogenaamde echtscheidingsregeling. Voorwaarde is dat de (ex-)partner in de woning blijft wonen (als hoofdverblijf). De partner die de woning heeft verlaten mag dan gedurende maximaal 2 jaar de hypotheekrente (die betrekking heeft op zijn of haar onverdeelde aandeel) nog aftrekken en het andere deel komt voor aftrek in aanmerking als zijnde het voldoen aan een onderhoudsverplichting (de vertrekker betaalt voor de blijver).

Een nihilbeding in een convenant heeft effect op de aftrek. Voor de aftrek van partneralimentatie is het niet noodzakelijk dat aan de onderhoudsverplichting een rechterlijke uitspraak of een schriftelijk overeenkomst ten grondslag ligt. De onderhoudsverplichting vindt zijn bestaansrecht vindt in het familierecht. Maar als partijen bij convenant ten aanzien van de onderhoudsverplichting een nihilbeding hebben opgenomen of anderszins hebben bepaald dat de blijver geen aanspraak kan maken op partneralimentatie dan is de aftrek voor dat deel uitgesloten.

In een uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant van 31-12-2019 (kenmerk: ECLI: NL:RBZWB:2019:5946) wordt duidelijk dat voor de aftrek de voorwaarde geldt dat de hypotheekrente moet "drukken" op de betaler. Partijen waren gehuwd buiten iedere gemeenschap van goederen en de vrouw is eigenaar van de echtelijke woning. Beiden waren desalniettemin hoofdelijk aansprakelijk voor de hypothecaire geldlening. Vanaf het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend en de man zich op het adres van zijn nieuwe woning inschrijft, kwalificeren zij niet meer als fiscaal partners. Partijen hebben niet gekozen voor het voljaarspartnerschap. De man betaalt de hypotheekrente en brengt hypotheekrente geheel in aftrek. Partijen waren geen alimentatieverplichting overeengekomen, zodat de hypotheekrente niet als onderhoudsverplichting in aftrek kon worden gebracht. Bij de Rechtbank is tussen de man en de fiscus in geschil of hij de volledige hypotheekrente in aftrek kan brengen. Omdat de voormalig echtelijke woning volledig in eigendom is van de vrouw oordeelt de Rechtbank dat bij het ontbreken van afwijkende afspraken de eisen van redelijkheid en billijkheid met zich meebrengen dat de onderlinge draagplicht van de lening – en daarmee ook de rente – gelijk is aan de eigendomsverhouding. Het gegeven dat de man de rente feitelijk betaalt, heeft niet tot gevolg dat de kosten daadwerkelijk op hem drukken, want hij verkrijgt een wettelijk verhaalsrecht op de vrouw (art. 6:10 lid 2 BW) voor het gedeelte van de rente dat de man heeft betaald voor de vrouw. Partijen hadden hierover bij convenant andere afspraken kunnen maken.

Een regresvordering uit hoofde van artikel 6:10 BW slaagt overigens niet altijd zo blijkt uit een uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 17-12-2019 (kenmerk: ECL:NL:GHSHE:2019:4537) maar is afhankelijk van alle omstandigheden van het geval. Het Hof overweegt dat de rechtsbetrekking tussen de deelgenoten in de woning wordt beheerst door de eisen van redelijkheid en billijkheid. In deze zaak acht het Hof beslissend dat de man het alleengebruik en genot van de woning heeft gehad. Samen met de omstandigheid dat het de bedoeling is dat hij de woning overneemt, brengen die omstandigheden mee dat hem geen regresvordering op de vrouw wordt toegekend ondanks het feit dat de vrouw voor de helft eigenaar is van de woning. Enkele jaren na de verbreking van de samenwoning hebben partijen een vaststellingsovereenkomst gesloten, waarin zij zijn overeengekomen dat de verschuldigde hypotheekrente door ieder voor de helft moet worden gedragen. Het Hof oordeelt dat partijen voor de periode waarop de vaststellingsovereenkomst ziet zij wel ieder voor de helft van de schuld draagplichtig zijn. Hetgeen maar weer eens bevestigt hoe belangrijk het is bij de scheiding om goede en duidelijke afspraken te maken.

Indien u gaat scheiden maar nog niet overgaat tot verdeling, dan is het dus van belang afspraken op te nemen in het convenant ten aanzien van de eigendomslasten en de aftrek, met name in het geval dat u voor wat betreft de aftrek van hypotheekrente wilt afwijken van de eigendomsverhouding en zeker ook de afspraken met betrekking tot de alimentatie daarop af te stemmen.

Een andere mogelijkheid biedt de economische eigendom waarbij één van partijen zijn/haar belang in het economische eigendom van de woning overdraagt aan de andere partner. Het Gerechtshof Den Haag deed op 17 december 2019 (kenmerk: ECL:NL:GHDHA:2019:3402) uitspraak in de volgende casus: De vrouw had de gemeenschappelijke echtelijke woning verlaten en stond sinds 2014 op een ander adres ingeschreven. De man blijft hier wonen en draagt de hypothecaire lasten volledig. Pas in 2015 wordt het verzoek tot echtscheiding ingediend en in 2016 wordt de echtscheiding door de Rechtbank uitgesproken. In de echtscheidingsbeschikking is bepaald dat de waardeverandering van de woning vanaf 1 januari 2014 volledig voor rekening en risico van de man is gekomen, behoudens de situatie dat de man de woning niet per 1 januari 2017 over zou kunnen nemen. Deze ontbindende voorwaarde is niet in werking getreden en in 2017 heeft de man de volledige juridische eigendom van de woning verkregen. Voor het belastingjaar 2016 (toen waren partijen geen fiscale partners meer) oordeelt de Rechtbank op basis van het bepaalde in de echtscheidingsbeschikking dat de man met ingang van 1 januari 2014 al de volledige economische eigendom van de woning heeft verkregen, zodat de man in het belastingjaar 2016 de volledige hypotheekrente in aftrek heeft mogen brengen.

In hoger beroep volgt het Hof de Rechtbank dat de man per 1 januari 2014 het 50%-belang van de vrouw in het economische eigendom van de woning heeft verworven en daarmee het daarop ziende deel van de hypotheekschuld en de daarover verschuldigde rente per 1 januari 2014 ten laste van het vermogen van de man is gekomen. Omdat echter het verworven gedeelte van de schuld na 1 januari 2013 bij de man is opgekomen, dient dit gedeelte van de schuld voor de kwalificatie tot eigenwoningschuld te voldoen aan de aflossingseis en dus gaat het alsnog mis. Het betrof in deze zaak een aflossingsvrije hypotheekschuld, waardoor dit gedeelte van de hypotheekschuld niet kwalificeerde als eigenwoningschuld en de daarover betaalde hypotheekrente niet in aftrek kon worden gebracht.

Hieruit blijkt dat aandacht voor alle details erg belangrijk is als u de gevolgen van de scheiding goed wilt regelen.

terugbetaling kinderalimentatie

Tue, 19 Jan 2021 10:55:57 GMT

uitzondering bevestigt de regel

Het komt niet vaak voor dat reeds betaalde kinderalimentatie moet worden terugbetaald na herziening van de bijdrage. Kinderen kosten nu eenmaal geld en dus wordt ervan uitgegaan dat hetgeen is betaald, op basis van een eerdere vaststelling, aan de kinderen is besteed. Geen enkel geval is echter hetzelfde en de omstandigheden van het geval kunnen ertoe leiden dat een uitspraak in een bepaald geval toch anders uitpakt dan in de meeste gevallen. Zo ook in de hieronder uiteengezette casus die ter beoordeling voorlag aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. het Hof deed op 22-12-2020 uitspraak.

Uit het huwelijk van partijen waren twee kinderen geboren. In 2016 wordt hun huwelijk door echtscheiding ontbonden, waarbij zij co-ouderschap overeenkomen. In het door hen ondertekende ouderschapsplan komen partijen overeen dat geen kinderalimentatie wordt betaald; ieder van hen betaalt de eigen gebruikelijke zorgkosten, de extra verblijfsoverstijgende en incidentele kosten worden bij helfte gedeeld. De co-ouderschapsregeling wordt echter sinds medio 2018 niet meer uitgevoerd: de kinderen wonen bij de vrouw. De vrouw verzoekt de rechtbank de kinderalimentatie vast te stellen op € 231 per kind per maand. De rechtbank wijst het verzoek toe. De man gaat in hoger beroep.

Het hof stelt vast dat de uitvoering van de co-ouderschapsregeling in de loop van 2018 is geëindigd. Het hof begrijpt dat het partijen niet is gelukt om in onderling overleg tot overeenstemming te komen over een eventuele bijdrage ten laste van de man voor de kosten van de kinderen bij de vrouw. De vrouw heeft hierover pas in het voorjaar van 2019 een advocaat benaderd. Na correspondentie via de advocaat van V met M is vervolgens op 9 juli 2019 een verzoekschrift door de advocaat van V bij de rechtbank ingediend. Het hof is van oordeel dat het voor rekening en risico van de vrouw dient te komen dat zij een lange periode heeft gewacht met het indienen van een verzoek om te komen tot een gerechtelijke vaststelling van een bijdrage voor de kinderen. Het feit dat er een periode discussie is geweest tussen partijen over de zorgregeling en de vrouw eerst wilde proberen om in overleg tot een oplossing te komen, maakt dit oordeel niet anders. De man heeft pas vanaf de datum van indiening van het verzoekschrift rekening kunnen houden met een gerechtelijke vaststelling van kinderalimentatie. Het hof acht het redelijk om als ingangsdatum voor een eventuele gerechtelijke vaststelling 1 augustus 2019 te hanteren; de eerste dag van de maand volgend op de datum waarop het verzoekschrift is ingediend.
Vast staat dat de man ‘bij’ is met het betalen van de kinderalimentatie. Dat betekent dat de beslissing van dit hof tot een aanzienlijke terugbetalingsverplichting voor de vrouw zal leiden. Hoewel hiermee in het algemeen behoedzaam moet worden omgegaan, is het hof - gelet op de omstandigheden van het geval - van oordeel dat dit van de vrouw gevergd kan worden. De betalingsverplichting vanaf 1 augustus 2018 is pas vastgesteld in de bestreden beschikking van 9 januari 2020. De vrouw wist dat de man het in principe niet eens was met de beslissing van de rechtbank, gelet op het door hem ingenomen standpunt in de procedure in eerste aanleg. De vrouw kon en moest er daarom rekening mee houden dat de man misschien in hoger beroep zou gaan, zoals dus ook daadwerkelijk het geval is. Verder blijkt uit de beschikking van de rechtbank ook dat de vrouw zoveel draagkracht heeft dat zij in staat is om zelf geheel in de behoefte van de kinderen te voorzien. De vrouw heeft de kinderalimentatie dus niet hoeven uitgeven omdat zij anders niet in staat was om in de behoefte van de kinderen te kunnen voorzien. Zij had voldoende financiële middelen om de door de man betaalde kinderalimentatie te reserveren voor het geval het hof een ander oordeel dan de rechtbank zal geven en er een terugbetalingsverplichting voor haar ontstaat. Het hof is, kortom, van oordeel dat de terugbetalingsverplichting van de door de man teveel betaalde kinderalimentatie van de vrouw gevergd kan worden.
Het hof vernietigt de beschikking van de rechtbank, stelt de kinderalimentatie met ingang van 1 januari 2020 vast op € 162 per kind per maand en legt aan de vrouw een terugbetalingsverplichting op.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:10752

Verdeling pensioenen en bedrag ineens

Mon, 18 Jan 2021 17:51:54 GMT

Vanaf 1 januari 2022 wordt naar verwachting de Wet Verdeling Pensioenen ingevoerd. Conversie wordt dan de hoofdregel. Daarmee krijgt ieder een eigen recht op pensioen. Tot die tijd geldt als standaardregeling volgens de Wet VPS (Vervening Pensioenen bij Scheiding) de verevening van de tijdens het huwelijk over en weer opgebouwde pensioenrechten. Geen eigen recht dus maar een voorwaardelijk recht op een deel van het maandelijkse ouderdomspensioen van de ander. Voorwaardelijk omdat het recht dus vervalt indien de ex-echtgenoot komt te overlijden. Dan stopt immers ook zijn/haar ouderdomspensioen.

Maar er veranderd meer.

Op 12 januari 2021 is de “Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen” aangenomen door de eerste kamer. Dat betekent dat pensioengerechtigden ervoor kunnen kiezen om vanaf 1 januari 2023 op de pensioeningangsdatum maximaal 10% van het opgebouwde pensioen ineens te laten uitkeren. Om gebruik te kunnen maken van dit recht op een bedrag ineens gelden de volgende voorwaarden:

- De afkoop mag maximaal 10% van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen betreffen;
- De gedeeltelijke afkoop dient op de ingangsdatum van het ouderdomspensioen plaats te vinden;
- De deelnemer mag alleen gebruik maken van de gedeeltelijke afkoop als er geen gebruik wordt gemaakt van het hoog-laagpensioen;
- De resterende levenslange pensioenuitkering na de gedeeltelijke afkoop moet boven de afkoopgrens van kleine pensioenen liggen;
- Een deelnemer kan alleen met toestemming van de partner die begunstigde is voor het partner pensioen gebruikmaken van het recht op gedeeltelijke afkoop, indien gebruikmaking hiervan leidt tot een verlaging van het partnerpensioen. Indien gedeeltelijke afkoop uitsluitend ziet op oudedagspensioen, is er dus geen toestemming nodig van de ex-partner.

Het is belangrijk om binnen twee jaar na de inschrijving van de echtscheiding gebruik te maken van het formulier (te downloaden via internet) om de echtscheiding te melden aan het pensioenfonds. Het is niet zo dat het recht op een deel van de door de ander opgebouwde pensioenrechten komt te vervallen als de scheiding niet wordt gemeld. Is de scheiding niet gemeld dan zal de vereveningsgerechtigde de ex-echtgenoot moeten aanspreken. Als de scheiding binnen twee jaar wel is gemeld, dan keert de pensioenuitvoerder het verevende pensioen rechtstreeks uit aan de vereveningsgerechtigde. Ook in combinatie met de Wet bedrag ineens is het belangrijk om de scheiding te melden omdat men anders niet rechtstreeks op de hoogte wordt gehouden door de pensioenuitvoerder van de keuze die in het kader van de Wet bedrag ineens wordt gemaakt door de ex-echtgenoot. Ook nu al zijn er mensen die gebruik maken van de mogelijkheid om bij (aanvullend) convenant af te wijken van de standaardregeling van de Wet VPS en conversie van de pensioenrechten overeen komen. Bij conversie bestaat een eigen (losgekoppeld van de ex-echtgenoot) recht en heeft de keuze van de ex-echtgenoot geen gevolgen voor dit eigen recht.

De keuze voor het bedrag ineens heeft ook gevolgen voor de vereveningsgerechtigde. De pensioenuitvoerder zal ook een evenredig deel van de uitkering ineens rechtstreeks uitkeren aan de vereveningsgerechtigde. Dat kan tot extra verrassingen leiden als de gebruikmaking van het recht op het bedrag ineens niet is gemeld. Bijvoorbeeld in het kader van de belastingen. De uitkering ineens wordt bij de vereveningsgerechtigde belast met inkomstenbelasting en inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet. Afhankelijk van de hoogte van het inkomen van de vereveningsgerechtigde kan de uitkering ineens in een hoger belastingtarief vallen, waardoor de vereveningsgerechtigde meer belasting verschuldigd is. Het belastingtarief in de eerste schijf (inkomen tot € 35.130) is 19,20%, in de tweede schijf 37,10%.

Door de uitkering ineens stijgt het inkomen. Het ontvangen van een éénmalige uitkering kan ertoe leiden dat een deel van de ontvangen toeslagen moet worden terugbetaald.

Bij scheidingen na 1 januari 2022 (invoering van de Wet Verdeling Pensioenen) zullen deze problemen zich niet voordoen, maar tot die tijd is het verstandig om samen (bij convenant) in het kader van de echtscheiding af te spreken dat partijen elkaar tijdig zullen informeren over de voorgenomen gebruikmaking van de mogelijkheid om een bedrag ineens te incasseren en/of te bepalen dat alleen gebruik kan worden gemaakt van het recht op een bedrag ineens indien de ex-echtgenoot daarvoor toestemming geeft.

Benadeling gemeenschap

Sat, 16 Jan 2021 16:10:13 GMT

beleggen met geleend geld

Ben je in gemeenschap van goederen gehuwd dan deel je bij helften in de bezittingen en schulden. Maar wat nu als één van beide echtgenoten geld heeft geleend voor dubieuze beleggingen zonder de andere echtgenoot daarin te betrekken? Een extreem geval van stiekeme beleggingen kwam aan de orde bij de rechtbank Den Haag en de rechter deed uitspraak op 27 december 2020.

Partijen waren in 2005 in gemeenschap van goederen met elkaar gehuwd. In 2019 gaan zij feitelijk uiteen. In de echtscheidingsprocedure komt de verdeling van de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap aan de orde. Tijdens het huwelijk heeft de man eigenhandig gemeenschappelijk vermogen (spaargeld) aangewend voor beleggingen in bitcoins. Daarmee is hij slachtoffer geworden van zogenoemde broker - of boilerroom -fraude. Partijen twisten over de vraag of de man hiermee de huwelijksgemeenschap heeft benadeeld zoals bedoeld in artikel 1:164 BW.

De man heeft ter zitting erkend dat hij in 2019 zonder overleg met en/of toestemming van de vrouw het gezamenlijk spaargeld heeft besteed aan dubieuze beleggingen in bitcoins. Zijn beleggingen hebben erin geresulteerd dat hij in totaal € 99.743 (bestaande uit onder meer spaargeld van partijen, een gift en een lening van zijn ouders) heeft verloren en dus verspild. De rechtbank is van oordeel dat deze nadelig uitpakkende beleggingsbeslissing in dit geval onder de kwalificatie ‘benadeling’ valt. De man heeft niet geïnvesteerd bij een te goeder naam bekend staande instelling, maar heeft zich ingelaten met buitenlandse aanbieders waarover in reviews op internet werd geschreven ‘dat dit geen zuivere koffie was’. De rechtbank is van oordeel dat de man dit niet op deze wijze had mogen doen, althans niet zonder toestemming van de vrouw. de man dient het belegde spaargeld ad € 35.975 aan de huwelijksgemeenschap te vergoeden.
In december 2018 heeft de man een schenking van zijn ouders ontvangen van € 5.363. Bij deze overboeking staat vermeld ‘ schenking onder uitsluitingsclausule conform schenkingsovereenkomst 2018 ’. Nu dit bedrag door de man onder uitsluiting is verkregen, valt dit op grond van artikel 1:94 lid 2 sub a BW (zoals dat gold vóór 1 januari 2018) niet in de algehele gemeenschap van goederen. Dit zou in beginsel betekenen dat de man een vordering op de gemeenschap heeft van € 5.363. De man heeft echter ter zitting verklaard dat hij dit bedrag ook heeft besteed aan vorenbedoelde beleggingen in bitcoins. De rechtbank vindt het daarom niet redelijk om in dit geval te beslissen dat de man, die zelf dit bedrag heeft verspild aan frauduleuze beleggingen, een vergoedingsrecht heeft verkregen op de huwelijksgemeenschap van € 5.363.
Vast staat dat de man in 2019 in totaal ook nog eens € 50.000 heeft geleend bij zijn ouders om verder te beleggen in bitcoins. In beginsel zijn partijen op grond van artikel 1:100 BW in hun onderlinge verhouding voor de helft draagplichtig voor deze schuld. De rechtbank is in dit geval echter van oordeel dat uit de eisen van redelijkheid en billijkheid – mede in verband met de aard van deze schuld – een andere draagplicht moet volgen. De man heeft immers zonder overleg met en/of toestemming van de vrouw in totaal € 50.000 van zijn ouders geleend. Vervolgens heeft hij dit bedrag (samen met het gemeenschappelijke spaargeld van partijen) zonder toestemming van de vrouw besteed aan een onverantwoorde en dubieuze buitenlandse investering in bitcoins, waar hoogstwaarschijnlijk geen enkel voordeel (meer) mee zal kunnen worden behaald. Onder deze omstandigheden is het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar indien de vrouw in de onderlinge verhouding met de man voor de helft draagplichtig zou zijn voor deze schuld. De rechtbank beslist daarom dat de man die schuld aan zijn ouders van € 50.000 geheel als eigen schuld zal moeten dragen en voor zijn eigen rekening dient te nemen. Deze uitspraak had anders kunnen uitvallen indien de man bij een bank geld zou hebben geleend om te kunnen beleggen, zelfs als dat zonder medeweten van zijn vrouw zou zijn gebeurd.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBDHA:2020:12789

Horen van een kind jonger dan 12 jaar

Thu, 14 Jan 2021 11:16:16 GMT

het kindgesprek op de rechtbank

In artikel 809 Rv is vastgelegd dat in zaken betreffende het personen- en familierecht waarbij minderjarigen zijn betrokken, de rechter pas beslist na de minderjarige van twaalf jaar of ouder in de gelegenheid te hebben gesteld om zijn mening kenbaar te maken, behoudens enkele uitzonderingen. Voor minderjarigen jonger dan twaalf jaar bepaalt artikel 809 Rv dat zij in de gelegenheid gesteld kunnen worden om hun mening kenbaar te maken. Zij worden door de rechtbank niet standaard uitgenodigd voor een kindgesprek, maar als zij hier zelf om verzoeken, heeft de rechter de bevoegdheid om zelf vrij te beslissen of hij het kind al dan niet zal horen. Uit onderzoek blijkt dat het horen van kinderen jonger dan 12 jaar praktisch niet gebeurt en dat vrij strikt wordt vastgehouden aan de leeftijdsgrens van twaalf jaar om door de rechter gehoord te worden en dat kinderen jonger dan twaalf jaar niet of nauwelijks worden gehoord door de rechter.

Als de rechter een kind wil horen, bijvoorbeeld in het kader van de echtscheiding, dan stuurt de rechtbank rechtstreeks aan het kind zelf een uitnodiging voor een gesprek op de rechtbank. In de brief staat ook aangegeven dat het kind er zelf voor kan kiezen om schriftelijk te reageren.

Sommige ouders geven aan dat hun kind graag gehoord wil worden, ook al is het kind jonger dan 12 jaar. Zo ook de vader in een procedure waarin een zorgregeling werd vastgelegd door de rechtbank. beide ouders gingen in beroep bij het Gerechtshof Amsterdam. Het Hof deed uitspraak op 15-12-2020 en ging daarin onder meer in op de wenselijkheid van het horen van een 10-jarig kind.

In deze procedure had de man verklaard dat de dochter zelf vraagt om gehoord te worden door het hof. De rechter wil legt uit waarom zij haar niet zal uitnodigen voor een gesprek en die uitleg is als volgt:

In de wet is bepaald dat de rechter een kind van twaalf jaar of ouder naar haar mening moet vragen in een zaak over de zorgregeling. Ook kinderen jonger dan twaalf jaar mogen soms hun mening geven bij de rechter. In dit geval vindt het hof dat geen goed idee, want het hof is bang dat de minderjarige (nog meer) spanningen zal voelen van haar ouders als zij wordt uitgenodigd voor een gesprek met de rechter. Het is lastig en waarschijnlijk ook verdrietig voor de minderjarige om twee ouders te hebben die het al zo lang en zo ernstig niet eens zijn met elkaar. In zo’n situatie moet een rechter de knoop doorhakken en de ouders moeten de zorgregeling uitvoeren die de rechter heeft bepaald. De vader van de minderjarige heeft de rechter verteld dat de minderjarige geen behoefte meer heeft aan hulp en ondersteuning van instanties en dat zij geen vertrouwen meer heeft in volwassenen. De rechter denkt niet dat de minderjarige daar anders over gaat denken door een gesprek met de rechter. Wel zou het goed zijn als de minderjarige wat vaker met een neutrale persoon kan praten. De minderjarige zou zelf kunnen kijken op de website van Villa Pinedo, of kunnen bellen met de Kindertelefoon. Haar ouders kunnen ook voor haar een zogenoemde Kindbehartiger inschakelen die met de minderjarige kan praten over wat haar bezighoudt.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk ECLI:NL:GHAMS:2020:3555

Ontslagvergoeding en draagkracht

Wed, 13 Jan 2021 12:30:19 GMT

bij vaststelling van alimentatie wordt tevens rekening gehouden met een ontslagvergoeding

Alimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte (aan de zijde van de ontvanger) en de draagkracht aan de zijde van de onderhoudsplichtige. Bij de kinderalimentatie wordt de draagkracht van beide ouders (en soms ook nog een stiefouder) met elkaar vergeleken. De berekening van de draagkracht wordt gemaakt aan de hand van de Tremanormen uit het rapport van de Expertgroep Alimentatie. De Tremanormen zijn geen wet maar geven richtlijnen die meestal worden gevolgd. Uiteraard vormen bij de vaststelling van de draagkracht het inkomen en de (forfaitaire) lasten de ingrediënten en soms het vermogen. Een juiste vaststelling van het inkomen is dan ook van groot belang. De Tremanormen geven daarvoor aanwijzingen.

Tussen partijen kan discussie ontstaan of en in hoeverre bepaalde inkomsten moeten worden gerekend tot het vaste, redelijkerwijs te verdienen inkomen waarvan moet worden uitgegaan in de alimentatieberekening. Zo kwam bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden de vraag aan de orde of een ontvangen ontslagvergoeding als aanvulling op het inkomen moest worden meegenomen bij de vaststelling van de hoogte van het inkomen. Het Hof deed uitspraak op 10-12-2020.

Partijen waren gehuwd geweest tot 2012 en hadden in het kader van de echtscheiding onder meer financiële afspraken gemaakt met betrekking tot de kinderen en deze afspraken vastgelegd in een ouderschapsplan. Vanwege een wijziging van omstandigheden was de rechtbank in 2019 onder meer verzocht om de bijdrage voor de kinderen opnieuw vast te stellen.

In hoger beroep bij het Hof stelt de man dat de rechtbank bij de bepaling van het netto besteedbaar inkomen en de draagkracht van de vrouw ten onrechte geen rekening heeft gehouden met de ontslagvergoeding van ongeveer € 30.000,- netto die de vrouw in 2018 heeft ontvangen. De vrouw ontvangt thans een inkomen uit een nieuwe dienstbetrekking en een aanvulling uit de WW-uitkering. Met de ontslagvergoeding heeft de vrouw de mogelijkheid om haar huidige inkomen voor een periode van 49 maanden aan te vullen, aldus de man.

De vrouw betwist dat rekening dient te worden gehouden met de door haar ontvangen ontslagvergoeding, nu deze is verbruikt voor onder andere het vervangen van verouderde spullen.

Het hof overweegt als volgt. Uit de door de vrouw overgelegde vaststellingsovereenkomst blijkt dat de arbeidsovereenkomst van de vrouw per 1 oktober 2018 is beëindigd. De vrouw heeft in dat kader in november 2018 een beëindigingsvergoeding ontvangen van € 71.491,71 bruto. Dit komt neer op ruim € 30.000,- netto. Naar het oordeel van het hof kan in redelijkheid van de vrouw worden verwacht de terugval in inkomen sinds het ontslag aan te vullen tot het niveau dat zij bij haar voormalige werkgever verdiende en mag van haar voorlopig ook nog worden verwacht haar inkomen aan te vullen. Daartoe overweegt het hof dat de man in hoger beroep voldoende heeft geconcretiseerd op welke wijze het hof rekening dient te houden met de ontslagvergoeding en wat dit betekent voor het inkomen van de vrouw. De beëindigingsvergoeding is nu juist bedoeld om een inkomensterugval te compenseren. De keuze van de vrouw om dit geld op andere wijze te besteden dient in beginsel voor haar rekening te blijven. Voor zover sprake is geweest van noodzakelijke (extra) uitgaven zou dit wellicht anders kunnen zijn, maar de vrouw heeft onvoldoende gespecificeerd onderbouwd waaraan de gelden zijn besteed. Naar het oordeel van het hof heeft de vrouw daarmee de stelling van de man dat de vrouw (in ieder geval een deel van) de door haar ontvangen beëindigingsvergoeding had kunnen reserveren om na haar ontslag bij de terugval in haar inkomen aan te vullen, onvoldoende betwist. Gelet op haar onderhoudsplicht jegens de kinderen mocht dat ook van haar worden gevergd. Aannemelijk is dat de vergoeding nog niet volledig zou zijn besteed indien de vrouw andere keuzes had gemaakt.

De uitspraak is terug te vinden op kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:10326

Parallel ouderschap

Wed, 06 Jan 2021 12:50:09 GMT

Wat is dat?

Parallel ouderschap betekent dat beide huishoudens van de gescheiden ouders, los van elkaar bestaan, met weinig communicatie of emotionele betrokkenheid tussen de ouders, waarbij ieder zelfstandig ouder is voor het kind.

In sommige gevallen is het nodig dat de overstap wordt gemaakt naar parallel ouderschap. Als de ouders niet zonder ruzie met elkaar kunnen communiceren, schaadt dat de kinderen. Het is niet mogelijk om elk contact uit te sluiten, maar je kunt wel afspreken hoe je met elkaar overlegt en over welke zaken overleg nodig is. Volgens de wet geldt er immers een informatie- en consultatieplicht (artikel 1:377b BW) en over belangrijke zaken beslis je samen, tenzij je het eenhoofdig gezag over de kinderen hebt.

Parallel Solo-Ouderschap gaat uit van autonome verzorgers/opvoeders die alleen op vastgelegde punten overleggen en afstemmen. Overleggen betekent niet dat je samen tot één beslissing moet komen, maar wel dat je elkaar in kennis stelt van te nemen beslissingen en de beslissing als het ware samen voorbereidt door een visie uit te wisselen. Daarbij is het niet nodig om negatief of emotioneel op elkaars standpunt te reageren. Als er een beslissing genomen moet worden die vanwege het gezamenlijk gezag, alleen gezamenlijk genomen kan worden, dan is het mogelijk om de rechter in een artikel 1:253a procedure te vragen de knoop door te hakken, indien de ouders na overleg niet tot een besluit kunnen komen.

Parallel ouderschap kan bijdragen aan de rust waar kinderen behoefte aan hebben. Parallel ouderschap mag er nooit toe leiden dat een ouder het contact met het kind verliest. Artikel 1:247 lid 3 BW bepaalt: Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen. Zeker voor een ouder die weinig zorgtijd heeft is het van belang dat de hoofdverblijfouder blijft communiceren over de levensgebeurtenissen van het kind om de andere ouder aangehaakt te houden. Om een goede band met het kind te behouden is het voor de niet-verzorgende ouder van belang dat deze op de hoogte blijft van de dagelijkse leefwereld van het kind.

Ouders dienen namelijk onvoorwaardelijk elkaars ouderschap te ondersteunen, zich te houden aan de afspraken die er zijn met betrekking tot omgang en belangrijke (gezags)beslissingen over het kind en alles in het werk te stellen zodat de relatie op ouderniveau bezien vanuit het kind tot rust komt en blijft, aldus o.m. het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in zijn uitspraak van 2 juni 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4364).

Natuurlijk kan er verschil van mening zijn over wat goed is voor een kind, maar als een meningsverschil steeds ontaardt in ruzie en/of elkaar zwart maken, dan is parallel ouderschap een optie.

Ouderlijk gezag

Fri, 25 Dec 2020 09:32:58 GMT

Gezamenlijk of alleen

Ouders die gehuwd zijn of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan, krijgen automatisch het gezamenlijk ouderlijk gezag over de kinderen die tijdens het huwelijk/geregistreerd partnerschap worden geboren. De ongehuwde partner van de moeder die zijn of haar kind erkent, verkrijgt niet automatisch het gezag. In 2020 is er een wetsvoorstel ingediend voor het invoeren van gezamenlijk gezag door erkenning. Door erkenning zou dan voortaan automatisch het gezamenlijk gezag ontstaan voor samenwoners.

Bij echtscheiding of ontbinding van het geregistreerd partnerschap blijven de ouders samen belast met het ouderlijk gezag over de minderjarige kinderen.

Ouders blijven na de scheiding samen verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van de kinderen. Belangrijke beslissingen ten aanzien van de minderjarige kinderen zullen de ouders gezamenlijk moeten nemen. Belangrijke beslissingen zijn bijvoorbeeld het al dan niet ondergaan van een medische behandeling door een kind, keuze voor een bepaalde school, maar ook een verhuizing kan daartoe worden gerekend. Soms is het lastig voor ouders om daarover samen beslissingen te nemen, zeker wanneer de oudercommunicatie verstoord raakt.

Bij het verzoek tot echtscheiding of ontbinding van het geregistreerd partnerschap dient aan de rechtbank een ouderschapsplan te worden overgelegd. In het ouderschapsplan worden afspraken gemaakt tussen de ouders met het oog op het gezamenlijk gezag. Er staat bijvoorbeeld in hoe, wanneer en waarover de ouders met elkaar zullen overleggen.

Het is niet mogelijk om zelf te beslissen over het ouderlijk gezag door in het ouderschapsplan op te nemen dat na de scheiding één van de ouders zal zijn belast met het eenhoofdig gezag. Daarover beslist de Rechtbank. De ouders of één van de ouders kunnen de Rechtbank wel verzoeken om één van beiden met het eenhoofdig ouderlijk gezag te belasten. De Rechtbank zal daarbij het belang van het kind voorop stellen.

Een verzoek tot wijziging van het gezamenlijk gezag naar eenhoofdig gezag kan in de echtscheidingsprocedure worden gedaan, maar ook na de echtscheiding bij de Rechtbank worden ingediend, met een advocaat.

De moeder krijgt bij de geboorte van het kind automatisch het ouderlijk gezag. De vader, die niet met de moeder is gehuwd of een geregistreerd partnerschap heeft, krijgt dit pas, indien hij het kind heeft erkend en gezamenlijk met de moeder het gezamenlijk ouderlijk gezag aanvraagt. Dat kan dus op een eenvoudige manier, zonder hulp van een advocaat. Indien de moeder weigert om het gezag te delen, kan de vader wel met tussenkomst van een advocaat de Rechtbank verzoeken om hem met het (gezamenlijk) gezag te belasten. Indien de moeder geen toestemming geeft voor de erkenning dient eerst op het verzoek tot vervangende toestemming voor de erkenning te worden beslist.

Of er sprake is van gezamenlijk gezag kan worden gecheckt in het gezagsregister dat wordt bijgehouden door de Rechtbank in de regio waar het kind is geboren.

Een verzoek tot wijziging van het ouderlijk gezag van gezamenlijk naar eenhoofdig of andersom, dient goed met feiten en omstandigheden te worden onderbouwd. Een slechte oudercommunicatie is niet voldoende. Ook een verhuizing naar het buitenland van één van de ouders hoeft geen reden te zijn om het gezamenlijk gezag te beëindigen. Overleg is dan nog steeds mogelijk.

Als het niet mogelijk is om samen een belangrijke beslissing te nemen, hetgeen er bijvoorbeeld toe kan leiden dat een kind niet kan worden ingeschreven op een bepaalde school, dan kan de rechter, met tussenkomst van een advocaat, worden gevraagd om die beslissing te nemen. Het niet samen een belangrijke beslissing kunnen nemen, kan een verzoek tot wijziging van het gezamenlijk gezag dus niet zondermeer voldoende onderbouwen. Indien echter blijkt dat ouders elkaar dwarsbomen en daarbij het belang van het kind uit het oog verliezen of wanneer één van de ouders onbereikbaar is voor overleg kan de rechter het gezamenlijk gezag veranderen in eenhoofdig gezag.

Afspraak is afspraak

Thu, 24 Dec 2020 12:48:16 GMT

onvoorziene omstandigheden

Onvoorziene omstandigheden kunnen ertoe leiden dat het lastig wordt een eerder gemaakte afspraak na te komen. De wet voorziet in de mogelijkheid om de rechter te verzoeken op grond van artikel 6:258 BW de overeenkomst open te breken. De rechter zal daartoe echter niet snel overgaan zo blijkt ook uit een uitspraak van Gerechtshof Den Bosch van 31 maart 2020. Het ging daarbij om een papieren schenking, vastgelegd bij notariële akte, waarin een rentepercentage was opgenomen zonder de mogelijkheid om de rente aan te passen indien deze niet meer zou kunnen worden betaald.

De vrouw en haar toenmalige echtgenoot hadden uit vrijgevigheid tijdens hun huwelijk geldbedragen schuldig erkend aan hun zoon. Volgens de schenkingsakte moest de vrouw jaarlijks 6 % rente betalen aan haar zon over het schuldig erkende bedrag. Thans wenst de vrouw dat het rentepercentage van 6% wordt verlaagd naar 1,2% voor zover dat ziet op het deel van de schuld dat na haar echtscheiding met de man voor haar rekening komt. Volgens de vrouw heeft zij door de echtscheiding te maken met een zodanige inkomensachteruitgang dat zij niet langer in staat is om de rente van 6% per jaar te betalen. De vrouw is daarom van mening dat sprake is van onvoorziene omstandigheden als bedoeld in art. 6:258 BW waardoor de zoon ongewijzigde instandhouding van de schenkingsovereenkomsten niet mag verwachten.

Het hof heeft het oordeel van de rechtbank gevolgd en de vordering van de vrouw afgewezen. Bij het sluiten van de overeenkomsten is geen voorziening getroffen voor de situatie dat de schenkers (of een van hen) niet meer in staat zou zijn om de overeengekomen rente te betalen. Zoals de rechtbank heeft overwogen, is in zoverre sprake van een onvoorziene omstandigheid. Met de rechtbank is het hof echter van oordeel dat de financiële omstandigheden van de vrouw geen nader onderzoek behoeven. De wijze waarop de financiële situatie van de vrouw zich vanaf de echtscheiding heeft ontwikkeld is het gevolg van keuzes die zij voor zichzelf heeft gemaakt. Enige andere oorzaak daarvoor is niet gesteld of gebleken. De daardoor ontstane situatie dient daarom overeenkomstig art. 6:258 lid 2 BW voor haar eigen rekening en risico te komen. Bovendien heeft de vrouw de mogelijkheden om nog tijdens het hoger beroep tot een regeling te geraken niet benut terwijl de bereidheid daartoe bij de zoon aanwezig was. Voor wijziging van de gevolgen van de overeenkomsten op grond van art. 6:258 BW bieden de stellingen van de vrouw onvoldoende grondslag. Het hof deelt daarom de conclusie van de rechtbank dat in dit geval geen sprake is van zodanige onvoorziene omstandigheden dat de zoon naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid ongewijzigde instandhouding van de overeenkomsten niet mag verwachten.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECL:NL:GHSH:2020:1117

Schenking met uitsluitingsclausule kan ook mondeling

Wed, 23 Dec 2020 08:54:44 GMT

maar pas op: bewijs nodig bij echtscheiding

Een schenking die onder de werking van een uitsluitingsclausule is verkregen, blijft buiten de bij echtscheiding te verdelen gemeenschap, maar dan moet de uitsluitingsclausule wel bij de schenking zijn gemaakt, dat wil zeggen: op het moment van verkrijging en niet later. Schenkingen worden vaak bij notariële akte vastgelegd en als daarin een uitsluitingsclausule is vastgelegd, vormt de akte dwingend bewijs dat de schenking onder uitsluitingsclausule is verkregen. Maar dat betekent niet dat zonder die akte van de notaris een uitsluitingsclausule niet gemaakt kan zijn of kan worden bewezen. Zo kan een omschrijving bij de overboeking voldoende zijn. Een schenking van hand tot hand is vormvrij en daarmee ook de uitsluitingsclausule.

Een bijzondere situatie deed zich voor, die heeft geleid tot de uitspraak van het hof Arnhem-Leeuwarden op 19 december 2019 (kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2019:10987). Het ging om een schenking die de man van zijn ouders had ontvangen in het voorjaar van 2012 en de notariële akte met uitsluitingsclausule was opgemaakt in het najaar van 2012. Bij de echtscheiding jaren later ontstond discussie tussen partijen over de vraag of de schenking was verkregen onder uitsluitingsclausule. Het Hof oordeelde dat in de notariële akte was vastgelegd hetgeen eerder mondeling was overeengekomen. In de omstandigheden van het geval zag het Hof voldoende aanleiding om de feiten volgens het betoog van de man voldoende aannemelijk te achten. In de notariële schenkingsakte was de eerdere schenking opgenomen die eerder mondeling was overeengekomen. Mede op basis van de omstandigheden dat de notariële akte was opgemaakt in 2012, hetzelfde jaar als waarin de bedragen waren geschonken en een aantal jaren voor de ontbinding van de gemeenschap waarin partijen waren gehuwd, kwam het hof tot het oordeel dat de stelling van de vrouw dat op de schenking van het bedrag van € 140.000,- geen uitsluitingsclausule van toepassing is, gepasseerd moest worden. De vrouw had geen nader bewijsaanbod gedaan om het tegendeel alsnog te bewijzen.

Deze uitspraak betekent niet dat het Hof de regel oprekt en dat er een termijn wordt gegund om alsnog, na de verkrijging, een uitsluitingsclausule af te spreken. De uitspraak maakt duidelijk dat er verschillende manieren zijn om aan te tonen dat er sprake was van een (mondeling) overeengekomen uitsluitingsclausule op het juiste moment.

Redelijke gebruiksvergoeding

Tue, 22 Dec 2020 09:57:26 GMT

In verband met het alleengebruik van de woning bij scheiding

Een gebruiksvergoeding is een vergoeding voor het gebruik van een (onroerende) zaak die (gedeeltelijk) aan een ander in eigendom toebehoort en waarbij geen sprake is van huur. Een gebruiksvergoeding kan zijn verschuldigd als iemand na de verbreking van de (huwelijkse) samenwoning alleen in de gezamenlijke woning blijft wonen.

Artikel 3:172 Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat de deelgenoten (gezamenlijk eigenaren) naar evenredigheid van hun aandelen (eigendomsverhouding) in de vruchten delen en in dezelfde evenredigheid bijdragen tot de uitgaven. Dus als de ex-echtgenoten/ ex-samenlevers ieder voor de helft eigenaar zijn, dan moet ieder de helft van de hypotheeklasten dragen, tenzij anders wordt afgesproken. Als samenwonen onder één dak niet meer lukt en één van partijen het volledig woongenot heeft van de woning, met uitsluiting van de ander, kan dit onredelijk voelen en kunnen er afspraken worden gemaakt over een gebruiksvergoeding. Als dat niet lukt kan de rechter worden gevraagd een gebruiksvergoeding vast te stellen.

Op grond van artikel 1:165 lid 1 BW kan de rechter bij de echtscheidingsbeschikking of bij latere uitspraak bepalen dat een echtgenoot jegens de andere echtgenoot bevoegd is de bewoning van een woning, die (mede) aan de andere echtgenoot toebehoort, gedurende zes maanden na de inschrijving van de echtscheidingsbeschikking tegen een redelijke vergoeding voort te zetten. Ook als partijen niet gehuwd waren maar samenwoonden, kan een gebruiksvergoeding worden toegekend aan degene die wel (gedeeltelijke) eigenaar is van de woning maar het woongenot daarvan mist. De vordering kan worden gebaseerd op artikel 3:169 BW. Deze bepaling heeft ten doel de deelgenoot die verstoken wordt van het gebruik en genot waarop hij uit hoofde van het deelgenootschap recht heeft, schadeloos te stellen, bijvoorbeeld door het betalen van een gebruiksvergoeding. Daarbij geldt dat de redelijkheid en billijkheid de rechtsbetrekkingen tussen deelgenoten, tevens ex-echtgenoten, beheersen.

Er is geen wetgeving die de berekening van de gebruiksvergoeding beschrijft. In de rechtspraak zie je drie methodes waarop de vergoeding wordt berekend. De meest gehanteerde methode is de berekening op basis van de overwaarde van de woning. Tegenwoordig wordt gerekend met een percentage van 2,5 % op jaarbasis berekend over het aandeel in de overwaarde.

Indien er geen sprake is van overwaarde in de woning, kan er voor de berekening aansluiting worden gezocht bij de huurwaarde van de woning. Voor het vaststellen van de huurwaarde kan het puntensysteem worden gebruikt zoals dat ook door de Huurcommissie gehanteerd wordt.

Tot slot kan de gebruiksvergoeding bepaald worden aan de hand van de lasten die aan de woning zijn verbonden. Dat zijn hypotheeklasten, kosten van onderhoud, premie opstalverzekering en de gemeentelijke heffingen. Dat kan betekenen dat de bewoner zijn/haar deel van de eigenaarslasten dient te betalen, maar ook de andere helft.

Een gebruiksvergoeding wordt bepaald op basis van de redelijkheid en billijkheid. Wat redelijk en billijk is, is afhankelijk van alle feiten en omstandigheden van het geval. Het feit dat één van partijen het alleengebruik heeft van een onroerend goed en de overwaarde van het onroerend goed niet verzilverd kan worden zolang dat gebruik voortduurt, maakt een gebruiksvergoeding in veel gevallen redelijk en billijk, ook al betaalt de gebruiker alle overige lasten met betrekking tot de onroerende zaak. De redelijkheid en billijkheid kunnen er ook toe leiden dat een verzoek om een gebruiksvergoeding wordt gematigd of afgewezen. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn indien de partner die de gezamenlijke woning bewoont de zorg voor de kinderen heeft en een laag inkomen. Bij de berekening van de gebruiksvergoeding dient dan ook rekening gehouden te worden met alle feiten en omstandigheden van het betreffende geval.

Uitsluitingsclausule bij schenking

Sun, 20 Dec 2020 08:53:57 GMT

nog steeds nodig

Sinds 1 januari 2018 geldt de Wet beperkte gemeenschap van goederen. De wijzigingen van deze wet hebben betrekking op de gemeenschappen die door een huwelijk (of geregistreerd partnerschap) na 1 januari 2018 zijn ontstaan. Ben je na 1 januari 2018 getrouwd of ben je na 1 januari 2018 een geregistreerd partnerschap aangegaan zonder het maken van huwelijksvoorwaarden, dan is er de beperkte gemeenschap van goederen. Vóór 1 januari 2018 was dat de algehele gemeenschap van goederen. Niet alles wordt gemeenschappelijk. Buiten de beperkte gemeenschap vallen de privégoederen en schulden die je had bij het aangaan van het huwelijk /geregistreerd partnerschap en de goederen die je hebt verkregen of tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap verkrijgt uit erfenis of schenking.

Erfenissen en schenkingen vallen dus niet meer in de beperkte gemeenschap die is ontstaan na 1 januari 2018, ook niet als er geen uitsluitingsclausule is verbonden aan de schenking of erfenis. Voorheen was de uitsluitingsclausule nodig om te voorkomen dat de erfenis of schenking in de algehele gemeenschap zou vallen. Wil je echter iets schenken of nalaten aan iemand die vóór die datum gehuwd is en wil je dat de schenking of erfenis niet in de gemeenschap valt, dan zul je dus echter nog steeds een uitsluitingsclausule moeten maken. De nieuwe regel geldt immers alleen voor de beperkte gemeenschap die is ontstaan door een huwelijk na 1 januari 2018. Wanneer de begunstigden zijn gehuwd voor 1 januari 2018 en je wilt niet dat de erfenis of schenking in de gemeenschap valt dan ontkom je dus nog steeds niet aan het verbinden van een uitsluitingsclausule aan de erfenis of schenking. Het opmaken van zo'n uitsluitingsclausule is bij een schenking overigens heel eenvoudig, maar kan niet achteraf. Het is handig om bij de overschrijving via de bank te (laten) vermelden dat er op de schenking een uitsluitingsclausule van toepassing is en het transactieoverzicht uit te printen en te bewaren.

De echtscheiding in 8 stappen

Tue, 15 Dec 2020 08:55:47 GMT

De procedure stap voor stap beschreven

1. Bespreek met je partner dat je wilt scheiden en vertel daarbij waarom. Dit zal de ander mogelijk overvallen en heeft even tijd nodig om te bezinken. Je kunt het 'waarom' misschien niet uitleggen op een manier die de ander begrijpt, maar het is van belang dat je duidelijk bent en geen dubbele boodschap geeft. "ik hou wel van je maar wil toch scheiden" kan werkelijk zo gevoeld worden, maar leidt zelden tot acceptatie en berusting.
2. Zoek een advocaat/mediator. Samen naar één advocaat/mediator scheelt veel tijd en kosten. Ook al hebben jullie het besluit om te gaan scheiden niet samen genomen. Bespreek samen of het mogelijk is om de gevolgen van de (onafwendbare) scheiding samen te regelen. Daarvoor is stap 1 nodig. Het moet voor de ander duidelijk zijn dat de er hoe dan ook een scheiding komt. Lukt het niet om samen de mediation aan te gaan, dan zoek je een eigen advocaat die je verder helpt.
3. Bij de advocaat/mediator bespreek je wat er geregeld moet worden en welke stukken er verzameld moeten worden. Denk aan de kinderen, de woning (en inschrijving als woningzoekende), de verdeling, eventuele huwelijkse voorwaarden, inkomen/onderhoudsbijdragen, opgebouwde pensioenen.
4. Of je nu samen met een gemeenschappelijk verzoek of alleen met een eenzijdig verzoek de echtscheidingsprocedure opstart: de rechtbank verlangt dat je een ondertekend ouderschapsplan overlegt zoals de wet dat voorschrijft. Het niet kunnen overleggen van een ondertekend ouderschapsplan geeft vertraging in de procedure, maar bovenal is de echtscheiding voor de kinderen ook een heel spannende tijd en het is goed voor hen om in een zo vroeg mogelijk stadium te weten dat jullie als ouders afspraken hebben kunnen maken.
5. Tijdelijke afspraken/voorlopige voorzieningen. Als het bijvoorbeeld niet lukt om samen onder één dak te leven, dan kun je daarover afspraken maken om elkaar te ontzien. Lukt dat niet dan kun je de rechter vragen om voorlopige voorzieningen te treffen. Daarmee start dan wel de procedure op tegenspraak. Mediation en voorlopige voorzieningen gaan niet samen. Voorlopige afspraken kunnen in de mediation wel worden gemaakt.
6. Het verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend. In de mediation worden afspraken gemaakt om de gevolgen van de echtscheiding te regelen. die afspraken worden neergelegd in een convenant en een ouderschapsplan. Deze worden aan de rechtbank overgelegd met het verzoek de echtscheiding uit te spreken. Als er een eenzijdig verzoek wordt ingediend start een procedure op tegenspraak. In het verzoekschrift zal naast de echtscheiding een aantal nevenvoorzieningen worden gevraagd, bijvoorbeeld met betrekking tot de verdeling. De rechter wordt gevraagd om over zaken die verband houden met de echtscheiding een beslissing te nemen. De ander kan verweer voeren op de verzoeken en ook een tegenverzoek indienen, met een eigen advocaat.
7. De zitting. In de procedure op gemeenschappelijk verzoek wordt de procedure schriftelijk afgewikkeld. Binnen enkele weken ontvang je de echtscheidingsbeschikking, zonder dat je daarbij naar de rechtbank hoeft. In de procedure op eenzijdig verzoek zal de rechtbank een mondelinge behandeling ter terechtzitting inplannen, waarop beide partijen hun standpunt kunnen verdedigen. Voordat de zaak op zitting komt verstrijkt ongeveer een jaar. De procedure op tegenspraak duurt dus veel langer. In zowel de procedure op gemeenschappelijk verzoek als die op tegenspraak worden kinderen van 12 jaar en ouder (tot 18 jaar) gehoord door de rechter. Dat kan mondeling of schriftelijk, afhankelijk van de keuze van het kind zelf.
8. De echtscheidingsbeschikking wordt afgegeven en moet nog worden ingeschreven in de registers van de Burgerlijke Stand. Dat kan direct gebeuren indien beide partijen een akte van berusting/verzoek tot inschrijving ondertekenen. Als één van partijen niet wil tekenen, moet de beschikking eerst in kracht van gewijsde gaan. De beroepstermijn van 3 maanden (na betekening) moet worden afgewacht en daarna kan op verzoek van één van partijen de echtscheiding worden ingeschreven. Op de datum inschrijving is de echtscheiding een feit.

Veroordeling in de kosten van de procedure

Fri, 11 Dec 2020 13:50:28 GMT

het belang van het tijdig indienen van stukken

In het familierecht geldt als hoofdregel dat ieder de eigen kosten van de procedure draagt. Een veroordeling in de kosten komt dus niet vaak voor als het gaat om een procedure tussen ex-partners. Zowel de verliezende als de winnende partij, dragen ieder hun eigen kosten, tenzij er goede redenen zijn voor de rechter om één van partijen in de kosten van de andere partij te veroordelen. Daarbij kan het zelfs zo zijn dat de 'winnende' partij in de kosten wordt veroordeeld. Winnen of verliezen is immers geen maatstaf voor de kostenveroordeling in het familierecht. Een ander onnodig op kosten jagen, kan wel reden zijn om iemand in de kosten te veroordelen. Zo besliste het Gerechtshof Den Haag op 18 november 2020 dat de lakse houding van de man in de procedure tot vaststelling van de kinderalimentatie voldoende reden was om hem in de door de vrouw gemaakt proceskosten te veroordelen.

De vrouw had de rechtbank verzocht om vaststelling van een bijdrage ad € 300,00 ten laste van de man voor hun minderjarige zoon. De man had zonder enige onderbouwing gesteld dat hij geen draagkracht had. De rechtbank had het bedrag ad € 300,00 dan ook toegewezen. Met een heel summier beroepschrift kwam de man in hoger beroep bij het Gerechtshof. Kort voor de zitting diende de man nog een aanvullend verweerschrift in, alsmede zijn financiële gegevens. Het hof vindt de wijze waarop de advocaat namens zijn cliënt procedeert onzorgvuldig, met als gevolg dat de vrouw kosten dient te maken met betrekking tot het hoger beroep. Als de man tijdig aan de vrouw zijn financiële gegevens had verstrekt, dan had wellicht het hoger beroep voorkomen kunnen worden. Door de wijze waarop de advocaat namens zijn cliënt procedeert, wordt het rechterlijk apparaat nodeloos belast en worden nodeloze kosten gemaakt. Desondanks neemt het hof kennis van het aanvullende beroep, omdat de vrouw voldoende gelegenheid heeft gehad om zich te verweren. Na inhoudelijke beoordeling vernietigt het hof de beschikking van de rechtbank, waarbij de bijdrage wordt vastgesteld op de minimale bijdrage ad € 25,00 per maand. De man had dus wel gelijk: hij beschikte niet over voldoende draagkracht om de door de vrouw verzochte, hogere bijdrage te betalen, maar had dat alleen niet eerder met bewijsstukken aangetoond.
Het hof is van oordeel dat de vrouw, als gevolg van de lakse houding van de man, onnodig in de procedure in hoger beroep is betrokken en onnodig (extra) kosten heeft moeten maken. Het hof veroordeelt de man daarom in de kosten van het hoger beroep, aan de zijde van de vrouw begroot op in totaal € 630.

de uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHDHA:2020:2216

Openheid van zaken

Thu, 10 Dec 2020 11:52:57 GMT

recht op inzage afdwingbaar?

Gelijk hebben en gelijk krijgen zijn twee verschillende dingen. In een procedure is het op de eerste plaats van belang dat een partij aan haar stelplicht voldoet en de stellingen voldoende worden gemotiveerd. Degene die feiten stelt zal deze ook moeten kunnen bewijzen als deze door de wederpartij niet worden erkend. Bewijs is dus van groot belang. Bij gebrek aan bewijs kan het soms lastig zijn om te voldoen aan de stelplicht.
Op grond van art. 21 Rv zijn partijen verplicht de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren. Zodoende kan op een procespartij een spontane mededelingsplicht rusten ten aanzien van feiten die voor het eigen standpunt ongunstig zijn. Een partij mag daarbij wel de relevante feiten vanuit de eigen invalshoek interpreteren. Op grond van artikel 22 Rv kan de rechter partijen bevelen bepaalde, op de zaak betrekking hebbende bescheiden over te leggen. Het gaat om een zelfstandige bevoegdheid van de rechter. Partijen kunnen niet zelf op grond van artikel 21 of 22 Rv informatie bij een andere partij opvragen, met andere woorden: zij kunnen daaraan geen eigen vorderingsrecht ontlenen. Toch kan art. 22 Rv dienen om met een gemotiveerd verzoek de beschikking te krijgen over bepaalde informatie. Een gemotiveerd verzoek kan de rechter niet zonder meer naast zich neerleggen. De Hoge Raad heeft eerder in een alimentatieprocedure ( HR 27 maart 2009, NJ 2009, 254) geoordeeld dat de rechter een motiveringsplicht heeft wanneer een verzoek om gebruik te maken van de bevoegdheid uit hoofde van art. 22 Rv wordt afgewezen. In die procedure was volgens de stelling van de man sprake van een bepaald inkomen aan de zijde van zijn (ex)vrouw. Hij wenste die stelling aannemelijk te maken aan de hand van door de vrouw over te leggen financiële stukken en deed daarbij het verzoek aan de rechter om gebruik te maken van de in art. 22 Rv neergelegde bevoegdheid om de vrouw te bevelen bepaalde stukken over te leggen. De rechter mocht dat verzoek niet zomaar afwijzen volgens de Hoge Raad. Een dergelijk verzoek dient wel specifiek en goed gemotiveerd te zijn. Een partij kan het verschaffen van informatie slechts weigeren in geval van gewichtige redenen (art. 22, tweede zin, Rv). De rechter beslist of de weigering gerechtvaardigd is, bij gebreke waarvan hij daaruit de gevolgtrekking kan maken die hij geraden acht.

Een belangrijke exhibitieplicht is geregeld in art. 843a Rv. Deze bepaling omschrijft wanneer een partij inzage, een afschrift of uittreksel kan vorderen van bepaalde bescheiden. Onder bescheiden worden mede verstaan: op een gegevensdrager aangebrachte gegevens. Art. 843a Rv voorziet niet in een onbeperkt recht op inzage. Voor het vorderen van inzage van bescheiden gelden drie voorwaarden: er moet sprake zijn van een rechtmatig belang, het moet gaan om bepaalde bescheiden, én de bescheiden moeten zien op een rechtsbetrekking waarin de eisende partij is. Een rechtmatig belang is aanwezig indien de eiser de betreffende bescheiden nodig heeft om zijn rechtspositie te bepalen of aan de op hem rustende bewijslast te kunnen voldoen. Uit het begrip ‘bepaalde bescheiden’ volgt dat de bescheiden waarvan inzage wordt gevorderd in elk geval voldoende gespecificeerd moeten zijn.

In de praktijk komt het regelmatig voor dat partijen op het moment dat de echtscheidingsprocedure start al gescheiden wonen en soms ook al de financiën hebben gesplist en één van partijen al (langer) gebruik maakt van een ‘eigen’ rekening. Het verzoek aan de rechter om de andere partij te bevelen bankafschriften in het geding te brengen wordt niet zonder meer toegewezen. De stelling dat de andere partij informatie achterhoudt of verplicht is openheid van zaken te geven, is niet voldoende. Als je niet kunt aangeven waarnaar je precies op zoek bent, dan zal het verzoek als zijnde een 'fishing expedition' worden afgewezen.

Het gerechtshof Arnhem deed op 20-11-2018 uitspraak in een alimentatiekwestie (ECLI:NL:GHAMS:2018:4275) en zag wel aanleiding om (op verzoek van de vrouw op grond van artikel 843a Rv) te bepalen dat de man aan de vrouw inzage moet geven in de door de vrouw verzochte gegevens (afschriften van zijn creditcard, het verloop van de rekening-courant) over een periode van drie jaren. Het Hof besteedt aandacht aan de vereisten van art. 843a Rv en oordeelt dat de vrouw haar verzoek tot inzage in de door haar verzochte bescheiden voldoende heeft geconcretiseerd. Voorts heeft zij gemotiveerd aangegeven welke afschriften zij wenst in te zien en met welk doel (bepaalbaarheid). Tot slot oordeelt het Hof dat de vrouw een rechtmatig belang heeft bij inzage in de afschriften teneinde aan de hand daarvan haar behoefte te onderbouwen (rechtmatig belang). De privacy-bezwaren van de man stonden volgens het Hof niet aan toewijzing van het verzoek van de vrouw in de weg.

Er zijn veel uitspraken waaruit blijkt dat vaak tevergeefs een beroep wordt gedaan op art. 843a Rv. Voorbeelden: uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden van 26 februari 2015 (ECLI:NL:GHARL:2015:1805) en de uitspraak van het Hof ‘s-Gravenhage van 6 december 2011 (ECLI:NL:GHSGR:2011:BU8665). Heel vaak is een beroep op het recht op inzage ex artikel 843a Rv ook niet nodig. De partij die zich verweert tegen een vordering kan zelfstandig belang hebben bij het indienen van de stukken waar de ander (impliciet) om vraagt. Het gaat er maar net om wie wat moet bewijzen. Indien een partij stelt en kan bewijzen behoefte te hebben aan een bijdrage en de andere partij zich beroept op het ontbreken van draagkracht, dan zal de laatste dat met bescheiden (loonspecificaties etc.) moeten kunnen onderbouwen. Een beroep op privacy helpt daarbij niet.

Niet alleen in het kader van de alimentatie, maar ook in het kader van de verdeling of afwikkeling van huwelijkse voorwaarden wordt geprobeerd inzage af te dwingen, maar niet altijd met succes (Hof Den Haag van 13 november 2013 (ECLI:NL:GHDHA:2013:4614). Indien het vermoeden bestaat dat de andere partij zaken achterhoudt en het lukt niet om inzage te verkrijgen kan het goed zijn om uitdrukkelijk te wijzen op de sanctie die de wet daaraan verbindt in artikel 3:194 BW. Zie daarover mijn andere blog.

Goodwill

Wed, 09 Dec 2020 13:48:42 GMT

Dient de waarde van de goodwill van de onderneming in de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap te worden betrokken?

Bij de verdeling van een gemeenschap bij echtscheiding waarin een onderneming betrokken is, zal een waardering moeten plaatsvinden van de onderneming. Daarbij komt aan de orde of er sprake is van een op geld waardeerbare goodwill. Hoe zit het daarmee?

Goodwill kan grofweg worden opgedeeld in twee vormen, te weten:

1) de zakelijke goodwill (welke samenhangt met de onderneming). Het gaat daarbij om de goede naam van de onderneming alsmede een goedlopende organisatie waardoor er structureel meer winst kan worden gemaakt;

2) de persoonlijke goodwill, het gaat hierbij om de goede naam van de exploitant zelf.

Voor het antwoord op de vraag of (de waarde van) goodwill van de onderneming van een van de echtgenoten in de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap dient te worden betrokken, is beslissend of die goodwill als zelfstandige waarde kan worden gerealiseerd. Dit is niet het geval indien sprake is van onbelichaamde (ook: persoonlijke) goodwill.

Bij bepaling van de persoonlijke goodwill staat de persoonlijke capaciteit van de ondernemer centraal. Deze persoonlijke capaciteiten zijn verknocht aan de betreffende persoon. Als de ondernemer op basis van zijn persoonlijke capaciteiten, in het kader van de exploitatie van de onderneming, een overwinst weet te realiseren, dan is de economische waarde van deze overwinst aan hem of haar verknocht. Wanneer de totale winst uit onderneming is toe te rekenen aan de persoonlijke capaciteiten van de ondernemer dan kan er geen sprake zijn van zakelijke overdraagbare overwinst.

Zakelijke goodwill of ook wel genaamd belichaamde goodwill valt wel in de gemeenschap van goederen mits de zakelijke goodwill zelfstandig is te waarderen alsmede overdraagbaar is. (Hoge Raad 31 mei 2002 NJ 2003/342).

Winst die uitsluitend door de ondernemer zelf met de exploitatie van de onderneming wordt gerealiseerd, is uitsluitend aan hem/haar in persoon toe te rekenen en aan hem/haar verknocht. Van goodwill kan sprake zijn indien het organische verband van de onderneming een zodanige omvang heeft dat de onderneming ook zonder de aanwezigheid van de ondernemer, in staat is om overwinst te realiseren. Onder overwinst wordt verstaan winst die uitstijgt boven een gebruikelijke winst bij een soort gelijke onderneming.

zie ook: uitspraak Gerechtshof Den Haag d.d. 25-11-2020 ECLI:NL:GHDHA:2020:2257

Geen woning, wel schuld

Mon, 07 Dec 2020 09:53:36 GMT

Hypotheek en eigendom

Bij samenwoners komt het regelmatig voor dat één van de partners de volledige eigendom van de woning heeft, maar de financiering van die woning geheel of gedeeltelijk op naam van beiden is afgesloten. Wanneer de partners bijvoorbeeld besluiten dat het tijd wordt voor een nieuwe badkamer en zij gaan naar de bank om de verbouwing te financieren, dan zal de bank in veel gevallen verlangen dat beide partijen tekenen voor de hoofdelijke aansprakelijkheid terzake de (hypothecaire) geldlening. Hoofdelijk aansprakelijk betekent dat je beide voor 100 % aansprakelijk bent ten opzichte van de bank (extern) voor de gehele schuld.

De (interne) draagplicht in verband met een geldlening wordt volledig beheerst door art. 6:10 BW en primair door de overeenkomst van partijen. Het gaat altijd om de vraag: welk gedeelte van de schuld gaat hen in hun onderlinge verhouding aan in de zin van art. 6:10 lid 1 BW? Dit hangt af van wat partijen intern met elkaar zijn overeengekomen. Als er geen afspraken zijn gemaakt kan er discussie ontstaan over wie welke schuld voor welk deel moet dragen. Ander probleem is dat partijen die gaan scheiden hun financiële relatie willen ontvlechten. Een belangrijk onderdeel daarvan is het ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid terzake de hypothecaire geldlening van de ex-partner die niet draagplichtig is voor de schuld door de bank. Onderlinge afspraken over de draagplicht hebben voor wat betreft de aansprakelijkheid ten opzichte van de bank geen effect.

Zo kan het gebeuren dat je na de verbreking van de relatie verbonden blijft aan de hypotheek terwijl de woning niet van jou is. Niet alleen blijf je aansprakelijk, het zal ook lastig worden om zelf een huis te kopen en daarvoor een financiering af te sluiten. De ander dwingen de woning te verkopen omdat de bank weigert je te ontslaan uit de hoofdelijke aansprakelijkheid, zal niet altijd lukken, getuige een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3-8-2016 (ECLI:NL:RBGEL:2016:4938). Niet altijd, soms wel, getuige weer een andere uitspraak van de rechtbank Overijssel van 19-10-2016 in een vergelijkbare situatie (ECL:NL:RBOVE:2016:4004). In het eerste geval werd de vrouw niet gedwongen de woning te verkopen zodat de hypotheek kon worden afgelost, in het tweede geval wel. Als de huizenmarkt gunstig is dan kan de hypotheek meestal wel geheel worden afgelost, maar voor een eventuele restschuld blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid ook daarna bestaan.

Luxe levensstijl na huwelijk

Sat, 05 Dec 2020 09:36:45 GMT

vrijgevige nieuwe vriend verlaagt behoefte?

Partneralimentatie wordt bepaald op basis van behoefte en draagkracht. De behoefte aan een bijdrage van de onderhoudsgerechtigde wordt vastgesteld op basis van de welstand tijdens het huwelijk en gekoppeld aan het netto besteedbaar gezinsinkomen voorafgaand aan de verbreking van de huwelijkse samenwoning. Bij samenwoning van de onderhoudsgerechtigde komt een einde aan de onderhoudsverplichting op grond van artikel 1:160 BW. Maar samenwonen als waren zij gehuwd is lastig te bewijzen als het wordt ontkend. Een duurzame affectieve relatie onderhouden is niet voldoende om vast te stellen dat iemand samenwoont. Toch kan het hebben van een relatie ook zonder samenwonen voordelen bieden als de nieuwe partner bijvoorbeeld de vakanties, etentjes en dergelijke betaald. Werkt dat behoefte-verlagend in die zin dat ook de partneralimentatie omlaag kan? Die vraag speelde bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en het hof deed uitspraak op 24-11-2020.

De man had onder meer om nihilstelling van de partneralimentatie gevraagd. Zijn ex-vrouw woonde dan wel niet (aantoonbaar) samen maar hield er wel een riante levensstijl op na sinds zij een nieuwe partner had die haar overlaadde met luxe. Volgens de man was de vrouw niet langer behoeftig.

Ten aanzien van het standpunt van de man dat de vrouw niet langer behoeftig is, overweegt het hof als volgt:

De relatie van de alimentatiegerechtigde met een nieuwe partner kan een rol spelen bij de behoeftigheid. Daarbij kan het hof ook rekening houden met omstandigheden van niet financiële aard; deze kunnen meebrengen dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is om van de alimentatieplichtige ex-echtgenoot een (volledige) bijdrage in het levensonderhoud te verlangen. De man stelt dat de nieuwe partner van de vrouw voor een groot deel in de behoefte van de vrouw voorziet, doordat de nieuwe partner luxe vakanties, uitjes, etentjes, een nieuwe auto en benzinekosten voor de vrouw betaalt. Hoewel de vrouw door betalingen van haar nieuwe partner er een levensstijl op nahoudt met meer luxe dan zij tijdens het huwelijk van partijen gewend was, voorziet de nieuwe partner daarmee niet in de huwelijksgerelateerde behoefte van de vrouw. De luxe traktaties zijn extra’s en komen niet in de plaats van haar huwelijksgerelateerde behoefte. De man heeft ter zitting erkend dat partijen tijdens hun huwelijk dergelijke luxe vakanties niet hebben gehad. De door de partner aan de vrouw ter beschikking gestelde auto is vergelijkbaar met een leaseauto, waarvan de vrouw zelf de kosten betaalt. De vrouw profiteert weliswaar van de betalingen door haar nieuwe partner, maar de nieuwe partner voorziet daarmee niet in haar basis huwelijksgerelateerde behoefte. Om die reden ziet het hof geen aanleiding de betalingen van de nieuwe partner in mindering te brengen op de behoefte van de vrouw. Verder neemt het hof in aanmerking dat de nieuwe partner van de vrouw niet onderhoudsplichtig is voor de vrouw en niet kan worden gedwongen haar zaken te schenken en rekeningen voor haar te betalen. In de situatie waarin artikel 1:160 BW van toepassing is wordt de onderhoudsplicht van de ex-echtgenoot weliswaar doorbroken zonder dat daar een afdwingbare onderhoudsplicht van de nieuwe partner tegenover staat in het geval er (nog) geen sprake is van een huwelijk, maar zoals eerder beslist is bij de vrouw en haar nieuwe partner geen sprake van een samenwonen als waren zij gehuwd.

De man heeft nog gesteld dat ook de ouders van de vrouw voor een deel in de behoefte van de vrouw voorzien, doordat zij de kosten van de tuinman betalen. De betaling van het tuinonderhoud door de ouders van de vrouw levert weliswaar een – geringe – besparing op, maar ook de ouders van de vrouw kunnen niet worden gedwongen tot betaling van dit bedrag. Het hof zal ook deze betalingen buiten beschouwing laten bij de bepaling van de behoefte van de vrouw.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:9745

Opgebouwd vakantiegeld verdelen?

Mon, 30 Nov 2020 10:58:45 GMT

tegoed voor peildatum opgebouwd/na peildatum uitgekeerd

De gemeenschap wordt ontbonden op het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend. Tenzij een andere datum wordt overeengekomen is de datum indiening verzoekschrift de peildatum voor de vaststelling van de samenstelling van de boedel. Bezittingen en schulden die in de gemeenschap zijn gevallen, moeten worden verdeeld en ieder heeft recht op de helft van het saldo van de gemeenschap. Discussie kan ontstaan of iets nu wel of niet in de gemeenschap is gevallen als het gaat om bijvoorbeeld een vordering die tijdens het huwelijk is ontstaan maar die pas na ontbinding van de gemeenschap is uitgekeerd. Denk aan de teruggave van het energiebedrijf, een belastingteruggave, het vakantiegeld, eindejaarsuitkering, een schade-uitkering. Vakantiegeld wordt maandelijks gereserveerd en er ontstaat dus een tegoed dat meestal in de maand mei wordt uitgekeerd. Een ongeval kan tijdens het huwelijk hebben plaatsgevonden; de schadeduitkering die daarvan het gevolg is, vindt later plaats. Een te hoog vastgesteld maandbedrag voor de energie leidt tot een teruggave door het energiebedrijf. Moeten deze activa ook worden verdeeld? Daarover sprak het Gerechtshof Arnhem zich uit op 12-11-2020.

De vrouw doet verzoeken ten aanzien van de verdeling van het vakantiegeld, een ontvangen belastingteruggave en een teruggave energiekosten. De peildatum (datum indiening verzoekschrift) is 2-4-2019. De man heeft over de periode juni 2018 tot en met mei 2019 vakantiegeld opgebouwd en dat is in mei 2019 uitbetaald. Die uitbetaling heeft niet op de gezamenlijke rekeningen van partijen plaatsgevonden. De verdeling van het banksaldo houdt daarom ook geen verband met de uitkering en verdeling van het vakantiegeld. Volgens de vrouw dient het tijdens het huwelijk opgebouwde vakantiegeld over de periode van juni 2018 tot en met maart 2019 alsnog bij helfte verdeeld te worden.

De man stelt zich op het standpunt dat dit vakantiegeld niet voor verdeling in aanmerking komt. Ten eerste heeft de uitbetaling ná de peildatum plaatsgevonden en ten tweede heeft de man vanaf 12-7-2018 tot 1-5-2020 alle lasten voor de echtelijke woning voldaan, terwijl de vrouw in die periode in de woning woonde en zelf geen inkomsten had.

De vrouw stelt dat partijen op het moment van uitbetaling nog steeds gehuwd en jegens elkaar op grond van artikel 1:84 BW onderhoudsplichtig. Het vakantiegeld mag dan zijn uitgekeerd na de peildatum, het zijn wel gelden die zijn opgebouwd tijdens het huwelijk en die vallen in de gemeenschap.

Het hof is van oordeel dat het vakantiegeld, voor zover opgebouwd tijdens de huwelijkse periode, verdeeld dient te worden. Weliswaar is het vakantiegeld uitbetaald in mei, hetgeen na de peildatum is, maar dit neemt niet weg dat de aanspraak op het vakantiegeld maandelijks wordt opgebouwd en als vordering aan de actiefzijde tot de gemeenschap behoort.

De belastingteruggave 2018 is gestort op de gezamenlijke rekening op 1-5-2019. De man heeft dit volledige bedrag nog diezelfde dag overgeboekt naar een bankrekening die niet tot de gemeenschap behoorde. Volgens de vrouw dient de man de teruggave op grond van artikel 1:164 van het Burgerlijk Wetboek aan de gemeenschap te vergoeden.

De man voert als verweer aan dat de teruggave inkomstenbelasting 2018 enkel ziet op de aftrek van hypotheekrente in 2018. De hypotheekrente is tijdens het huwelijk en daarna door de man voldaan, ook toen de man niet meer in de woning verbleef. Het is volgens de man niet redelijk dat hij alsnog de helft van deze teruggave aan de vrouw zou moeten voldoen.

Het hof is van oordeel dat de teruggave inkomstenbelasting 2018 bij helfte moet worden gedeeld. Deze teruggave heeft betrekking op de huwelijkse periode en valt daarmee in de te verdelen gemeenschap. Dat de man, zoals hij stelt, de hypotheekrente voldeed doet daar niet aan af, alleen al omdat die betalingen zijn verricht van een bankrekening waarvan het saldo per 2-4-2019 (de peildatum) in de verdeling is betrokken.

De teruggave energienota is in augustus 2019 gestort. De vrouw stelt dat de teruggave grotendeels ziet op de huwelijkse periode en verdeeld dient te worden voor zover de teruggave betrekking heeft op de periode 23-7-2018 tot 2-4-2019 (de peildatum).

De man is het hier niet mee eens. Partijen zijn op 12 juli 2018 uit elkaar gegaan en sindsdien verblijft de man bij zijn ouders, terwijl hij wel alle lasten voor de echtelijke woning volledig heeft moeten voldoen, waaronder de energiekosten.

Het hof wijst ook dit verzoek van de vrouw toe. Ook de teruggave van de energiekosten behoort tot de te verdelen gemeenschap van goederen, voor zover deze betrekking heeft op de periode tot de peildatum. Dat de man al geruime tijd niet meer in de woning woont en die kosten heeft betaald doet daar niet aan af.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:9345

De lijfrentepolis

Fri, 27 Nov 2020 06:32:11 GMT

Let op de fiscale consequenties bij scheiding

Bij de verdeling of verrekening vanwege echtscheiding vraagt de lijfrentepolis extra aandacht.

Een lijfrentevoorziening heeft als doel toekomstig inkomen aan te vullen. Lijfrentevoorzieningen bestaan in de vorm van een kapitaal- of beleggingsverzekering of in de vorm van een spaar- of beleggingsrekening. De gelden die worden ingelegd in een lijfrentevoorziening zijn in het verleden als “uitgaven voor een inkomensvoorziening” in mindering gebracht op het “inkomen uit werk en woning”. Tegenover het hiermee behaalde belastingvoordeel staat dat de termijnen later, in de uitkeringsfase, zijn belast als “belastbare periodieke uitkeringen en verstrekkingen”. De leidende gedachte bij het afsluiten van een lijfrentepolis is meestal dat het belastingtarief waartegen kan worden afgetrokken groter is dan waartegen het later in de uitkeringsfase wordt belast. Bovendien vormt de lijfrentevoorziening geen onderdeel van de vermogensgrondslag in box 3. Tegenover het belastingvoordeel staat de voorwaarde dat de gelden uit de lijfrentevoorziening worden gebruikt om het inkomen op de oude dag aan te vullen. Het bedrag kan in principe niet ineens worden uitgekeerd.

Indien tot de huwelijksgemeenschap een lijfrentepolis behoort, dan dient deze in de verdeling bij scheiding betrokken te worden. Indien partijen op huwelijkse voorwaarden zijn gehuwd met een verrekenbeding dan dient de lijfrente niet verdeeld te worden, maar dient de waarde verrekend te worden.

Omdat de lijfrente uitkeringen in de toekomst zijn belast, dient bij de waardering van de lijfrentevoorziening een belastinglatentie toegepast te worden. Over de opgebouwde waarde nu, moet immers later belasting betaald worden. In de praktijk wordt de belastinglatentie vaak op 30% gesteld. In 2018 heeft de Hoge Raad een uitspraak gedaan over de waardering van belastinglatenties. De Hoge Raad oordeelde dat als partijen bij de afrekening uitgaan van de afkoopwaarde op de peildatum, het niet is toegestaan voor de berekening van de belastinglatentie uit te gaan van een later moment en vervolgens een contante waardeberekening toe te passen (Hoge Raad 23 februari 2018, ECLI:NL:HR:2018:281).

Indien de lijfrente in het kader van de verdeling van de gemeenschap verdeeld moet worden, zijn er verschillende opties zoals afkoop, splitsing, toedeling aan diegene die de voorziening heeft opgebouwd of toedeling van de voorziening aan de partner die de voorziening niet heeft opgebouwd. Het afkopen van een lijfrentevoorziening heeft echter grote fiscale gevolgen. De belastingplichtige dient bij afkoop inkomstenbelasting te betalen over alle premies en het rendement daarop. Daarnaast dient 20% revisierente betaald te worden over deze uitkering. Dat maakt dat niet vaak wordt gekozen voor afkoop. Er geldt echter een uitzondering voor lijfrentevoorzieningen waarvan de waarde in het economische verkeer kleiner is dan € 4.475. Deze vrijstelling geldt voor beide partners. Dat betekent dat voorzieningen die kleiner zijn dan € 8.950 kunnen worden afgekocht. Hierbij dient wel duidelijk te zijn dat de afkoopwaarde bij helfte zal worden verdeeld. Meerdere voorzieningen bij dezelfde aanbieder dienen bij elkaar opgeteld te worden.

De lijfrentevoorziening kan in het kader van een verdeling van een gemeenschap (met toestemming van de verzekeraar) gesplitst worden zonder fiscale gevolgen. De partner die de lijfrente niet heeft opgebouwd zet dan een deel van de voorziening voort.

Indien de lijfrentevoorziening geheel aan één van de partners wordt toebedeeld dan wordt de ontvangende partner overbedeeld. Hiervoor dient diegene een vergoeding te betalen aan de ander. Deze compensatie kan de vorm hebben van geld maar ook van een vermogensbestanddeel. De compensatie in verband met de overbedeling zal worden belast bij de partij die de vergoeding ontvangt. De partner die de compensatie voldoet heeft een persoonsgebonden aftrek. Daarbij maakt het geen verschil wie de voorziening heeft opgebouwd.

Een lijfrentevoorziening kan ook onderdeel zijn van het te verrekenen vermogen indien er sprake is van een huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding. Het kan voorkomen dat diegene tot wiens vermogen de lijfrentevoorziening behoort in verband met een verrekenbeding een vergoeding moet betalen aan de andere echtgenoot. De verrekening heeft dezelfde fiscale gevolgen als bij het verdelen van een huwelijksgemeenschap. Ook hier kan het gewenst zijn dat de lijfrentevoorziening geheel of gedeeltelijk wordt toebedeeld aan de andere echtgenoot. Bijvoorbeeld als er onvoldoende liquide middelen zijn om een partner te compenseren. Deze handeling kan op grond van de letterlijke wettekst niet fiscaal geruisloos plaatsvinden. In een beleidsbesluit (Besluit van 13 juni 2012, nr. BLKB2012/283M) is echter goedkeuring gegeven om de lijfrente onder specifieke voorwaarden over te dragen aan de andere partner. Laat u zich hierover goed voorlichten om niet later voor verrassingen te komen staan.

waarom kiezen voor mediation

Wed, 25 Nov 2020 10:42:34 GMT

voordelen en nadelen op een rij

Als u besluit om te gaan scheiden hebt u de keuze tussen een procedure op eenzijdig verzoek, met ieder een eigen advocaat of een procedure op gemeenschappelijk verzoek. De procedure die aanvangt met een eenzijdig verzoek bij de rechtbank leidt in de meeste gevallen tot verweer en wordt daarom ook wel de procedure op tegenspraak genoemd. Een procedure op tegenspraak duurt lang en de kosten zijn meestal hoger.

Omdat het vertrouwen in elkaar bij de scheiding soms weg is stellen mensen veel vertrouwen in een uitspraak van de rechter. De rechter past immers het recht toe. De rechter is echter lijdelijk hetgeen betekent dat hij zal beslissen op hetgeen partijen via hun advocaten naar voren brengen. Dat levert meestal veel strijd op. Zeker als er kinderen in het spel zijn heeft het daarom de voorkeur om samen één advocaat-mediator te nemen die u beiden kan informeren over wat rechtens is. U moet immers ook door als ouders en voor de kinderen is het een ramp als de echtscheiding ontaardt in een vechtscheiding. Bovendien houdt u de kosten binnen de perken en is de echtscheiding sneller een feit als het u lukt om samen afspraken te maken op basis van de informatie die u deelt en de informatie die u krijgt van de advocaat-mediator. Het achterhouden van informatie is ook bij een ervaren advocaat-mediator erg lastig. Bovendien doet de rechter in een procedure op tegenspraak ook niet aan waarheidsvinding in die zin dat hij zelfstandig op onderzoek uitgaat. Ook in de procedure op tegenspraak bent u dus afhankelijk van de doortastendheid van uw advocaat. Een doortastende advocaat-mediator kan meer voor u betekenen en kan u, indien u dat vraagt, op basis van ervaring en jurisprudentie (rechtspraak) vertellen wat een rechter zou beslissen.

Zoals hiervoor al is opgemerkt past de rechter het recht toe. 'Recht' is geen ander woord voor 'redelijkheid'. Op basis van redelijkheid uw kansen inschatten in een procedure kan er voor zorgen dat u bedrogen uitkomt. Als u redelijkheid wilt kunt u dat beter zoeken in de mediation. Mediation geeft meer mogelijkheden om aan creatieve oplossingen te werken waarbij de belangen van beide partijen worden gediend.

Nadelen zijn er nauwelijks. Het komt wel voor dat mensen nog niet toe zijn aan het maken van afspraken om de gevolgen van de scheiding te regelen omdat het allemaal nog te vers is. Ook voor boosheid en verdriet is echter ruimte in de mediation en indien nodig kan er een pauze ingelast worden. Verder kan een echte (gediagnostiseerde) persoonlijkheidsstoornis ertoe leiden dat de mediation mislukt. Als u kenmerken van een persoonlijkheidsstoornis herkent in de ander wil dat echter nog niet zeggen dat de ander aan een persoonlijkheidsstoornis lijdt. Als u daaraan twijfelt kunt u dat het best meteen bespreekbaar maken.

Voorlopige Voorziening in echtscheidingsprocedure

Mon, 23 Nov 2020 08:19:48 GMT

Als er snel iets geregeld moet worden

Een echtscheidingsprocedure op tegenspraak duurt lang. Het duurt gemiddeld een jaar voordat de zaak op zitting komt. Het is dan ook beter om samen afspraken te maken om de gevolgen van de echtscheiding te regelen. Maar wat als dat niet lukt? Als je samen nog onder één dak woont en de ruzies lopen hoog op? Voor kinderen is dat erg schadelijk. Met een voorlopige voorziening kun je de rechter vragen om een voorlopige beslissing te nemen als er tijdens de scheiding dingen geregeld moeten worden die niet lang(er) op zich kunnen laten wachten.

Artikel 822 Rv regelt dat de rechter: één van de echtgenoten (met uitsluiting van de ander) het gebruik van de echtelijke woning kan toekennen, bevelen dat ieder der echtgenoten aan de andere echtgenoot zal afgeven de goederen die nodig zijn voor dagelijks gebruik, bepalen aan wie de kinderen worden toevertrouwd, een verdeling van de zorgtaken vaststellen (omgang) en de bijdragen voor de kinderen en het levensonderhoud vaststellen.

Het verzoekschrift tot echtscheiding moet binnen 4 weken na dagtekening van de beschikking waarbij de voorzieningen zijn vastgesteld, worden ingediend bij de rechtbank (als dat nog niet was gebeurd). Als het verzoekschrift tot echtscheiding niet op tijd wordt ingediend, komen de voorzieningen te vervallen. Als de omstandigheden zich wijzigen kan een wijziging worden gevraagd van de eerder vastgestelde voorlopige voorzieningen. De voorzieningen gelden voor de duur van de echtscheidingsprocedure.

Verwacht geen maatwerk of exacte alimentatieberekening. Bijvoorbeeld: een discussie over de hoogte van de vergoeding voor overwerk in het kader van de alimentatieberekening hoort hier niet thuis. Ook loopt de rechter niet vooruit op beslissingen die later genomen gaan worden als nevenvoorziening bij de echtscheiding. Een verdeling van de inboedel kan niet worden gevraagd. Dat komt later. Het is niet dringend genoeg voor een voorlopige voorziening.

Het betalen van de eigenaarslasten van de woning kan wel dringend zijn, maar toch kan de rechter dat ook niet als een verplichting aan één van de echtgenoten opleggen. Wel zie je vaak dat op het verzoek tot het opleggen van een bijdrage (alimentatie) wordt gereageerd met het aanbod om de huur of hypotheeklasten te betalen. De rechter zal dat opnemen in de beschikking.

Met een verzoek tot het vaststellen van voorlopige voorzieningen kunnen bepaalde, dringende zaken tijdelijk worden geregeld, maar dat betekent niet dat de echtscheidingsprocedure vlot gaat verlopen. Als er een mogelijkheid is tot overleg, dan heeft dat de voorkeur om meteen alles te regelen wat er bij de echtscheiding komt kijken. Het vragen van een voorlopige voorziening gooit vaak de deur voor het overleg dicht en dan duurt het dus extra lang voordat alles geregeld is.

Begunstiging

Sun, 22 Nov 2020 09:31:23 GMT

wie ontvangt de uitkering van de levensverzekering na scheiding?

Een polis van levensverzekering vermeldt de verzekeringnemer (degene die de polis heeft afgesloten) de verzekerde (het verzekerd lichaam) en de begunstigde is degene die de uitkering na overlijden ontvangt. De begunstigde kan bij naam genoemd worden maar vaker staat er een aanduiding welke hoedanigheid de begunstigde heeft, bijvoorbeeld: de verzekeringnemer, de echtgenoot, ouders, kind of de verzekerde zelf (waarna de erfgenomen in beeld komen).

De begunstiging kan meestal tijdens de looptijd van de verzekering nog gewijzigd worden. Bij echtscheiding is het daarom aan te raden om de polissen na te kijken, wie daarop als begunstigde staat vermeld. Is de echtgenote van wie je gaat scheiden met naam aangeduid, dan kun je de begunstiging wijzigen. Daarvoor neem je contact op met de verzekeraar. Doe je dat niet dan zal de verzekeraar na overlijden uitkeren aan de met naam genoemde ex-echtgenoot/begunstigde, ook al ben je inmiddels van elkaar gescheiden. Mogelijk is dat ook de bedoeling geweest, bijvoorbeeld omdat de ex-echtgenote/begunstigde tevens moeder is van de kinderen en door het overlijden de alimentatie wegvalt, maar misschien is dat echt niet de bedoeling geweest en is de overledene simpelweg vergeten de begunstiging aan te passen.

Artikel 7:967 lid 2 BW bepaalt dat indien de begunstigde in hoedanigheid is aangeduid, dan wordt de aanwijzing vermoed te zijn gedaan ten behoeve van hem die deze hoedanigheid bezit ten tijde dat de aanwijzing onherroepelijk wordt. De aanwijzing wordt in ieder geval onherroepelijk door overlijden van de verzekerde. Wanneer de 'echtgenote' (zonder naam) is aangewezen als begunstigde, wordt degene met wie de verzekerde op het moment van zijn overlijden gehuwd is, vermoed als begunstigde te zijn aangewezen, tenzij van een andere bedoeling blijkt. Deze 'andere bedoeling' betreft de bedoeling van de verzekeringnemer. De vermoedens waarover in dit artikel wordt gesproken, wijken voor een andere bedoeling van de verzekeringnemer.

In het geval de begunstigde zowel bij naam als in hoedanigheid is aangeduid: dan wordt de aanwijzing vermoed te zijn gedaan ten behoeve van de bij naam aangewezen begunstigde. De naam prevaleert dus.

De bedoeling van de verzekeringnemer is doorslaggevend, maar heel vaak is de bedoeling achteraf (na overlijden van de verzekeringnemer) niet meer te achterhalen. Vandaar ook het advies om de polissen na te kijken of de begunstiging nog overeenkomt met de wensen en zo nodig de begunstiging aan te passen.

Is jouw advocaat betrokken?

Fri, 20 Nov 2020 06:30:07 GMT

Als je gaat scheiden wil je een advocaat die betrokken is en naar je luistert. Een advocaat hoort altijd partijdig te zijn en komt op voor jouw belangen. Maar je hebt niets aan een advocaat die jou bij voorbaat in alles gelijk geeft. Dan kun je op het einde van de rit bedrogen uitkomen. Je wilt ook je recht halen en daar is meer voor nodig dan alleen betrokkenheid. Kritische vragen horen er dus ook bij. Beter stelt de advocaat deze in een vroeg stadium aan jou, dan dat je deze later van de wederpartij of de rechter krijgt en je het antwoord alsnog schuldig moet blijven. Er is geen goed of fout antwoord. Het gaat erom dat alle feiten boven tafel komen die jouw standpunt kunnen rechtvaardigen. Luisteren betekent meer dan alleen aanhoren. De betrokkenheid van een advocaat houdt meer in dan alleen meelevendheid.

Elk rechtsgebied kent zijn eigen specialistenvereniging. In het familierecht is dat de vFAS. De vereniging van Familie-en erfrecht Advocaten Scheidingsmediators. De advocaat die zich na de rechtenstudie en advocatenopleiding toelegt op het familierecht wordt niet zomaar toegelaten tot deze vereniging maar zal eerst een gedegen opleiding moeten volgen, moeten slagen voor het examen en jaarlijks onderricht in het familierecht moeten blijven volgen. Een in het familierecht gespecialiseerde advocaat is beter thuis in de materie dan een niet-gespecialiseerde advocaat. Maar de advocaat kiest dit vakgebied ook niet zomaar. De advocaat die voor deze specialisatie kiest, kiest ook voor een rechtsgebied waarin mensen en hun emoties centraal staan.

Tussentijdse verrekening

Thu, 19 Nov 2020 18:44:42 GMT

waarde verrekenverklaring

Met een periodiek verrekenbeding kunnen (aanstaande)echtgenoten bij huwelijkse voorwaarden afspreken dat jaarlijks, het bespaarde inkomen dat aan het einde van het jaar resteert, na betaling van de kosten voor de huishouding, wordt verdeeld tussen beiden. Een niet uitgevoerd periodiek verrekenbeding wordt bij scheiding een finaal verrekenbeding.

Bij echtscheiding komt vaak aan het licht dat de echtgenoten hebben verzuimd tijdens het huwelijk de verrekening uit te voeren. Partijen zijn zich vaak niet bewust van de verplichting tot verrekening in de huwelijkse voorwaarden en niet bekend met de gevolgen die de wet verbindt aan een niet uitgevoerd periodiek verrekenbeding. Bovendien vraagt het nakomen van een verrekenbeding een deugdelijke administratie en wie heeft daar zin in als alles nog koek en ei is? Dat de administratie van groot belang is voor het bepalen of er alsnog moeten worden verrekend blijkt onder meer uit een uitspraak van het Hof Den Bosch van 9 juni 2020.

In deze uitspraak gaat het om de afwikkeling bij de scheiding van het periodieke verrekenbeding dat is opgenomen in de huwelijkse voorwaarden van partijen. Door de man en de vrouw zijn jaarlijks schriftelijke verklaringen ondertekend dat periodiek is verrekend conform de huwelijkse voorwaarden. Aan deze zogenaamde ‘Verrekenverklaringen’ liggen echter geen berekeningen ten grondslag. De vrouw beroept zich op art. 1:141 BW en stelt dat aan de periodieke verrekenplicht niet is voldaan. Volgens de man blijkt uit de ‘Verrekenverklaringen’ dat hij en de vrouw een vaststellingsovereenkomst hebben gesloten over de verrekening. Het Hof stelt de vrouw in het gelijk. Op basis van de tekst van de huwelijkse voorwaarden gaat het bij de vaststelling van de periodieke verrekening om een daadwerkelijke rekenkundige exercitie waarbij partijen verschillende rekenkundige grootheden hadden moeten vaststellen. De jaarlijkse of tussentijdse verrekening vraagt aldus een cijfermatige onderbouwing.

De uitspraak van het Hof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHSHE:2020:1737

Afkoop partneralimentatie

Tue, 17 Nov 2020 11:05:40 GMT

Let op de valkuilen!

Partneralimentatie wordt meestal vastgelegd als een maandelijks te betalen bijdrage aan de onderhoudsgerechtigde om in het levensonderhoud te voorzien. De hoogte is afhankelijk van diverse factoren zoals eigen inkomen, draagkracht van de onderhoudsplichtige en gezinssituatie. De omstandigheden die bepalend zijn voor de hoogte van de alimentatie, kunnen zich wijzigen in de loop van de tijd/de alimentatieduur. Indien de onderhoudsplichtige gaat samenwonen heeft dat gevolgen voor zijn/haar draagkracht. Deze neemt toe omdat voortaan de woonlast kan worden gedeeld. Een verzoek tot wijziging/verhoging van de partneralimentatie is mogelijk op grond van het feit dat de draagkracht is toegenomen. Samenwonen door de onderhoudsgerechtigde leidt tot het einde van de onderhoudsverplichting op grond van artikel 1:160 BW. In het echtscheidingsconvenant kunnen daarover afspraken worden gemaakt. Zo kan bijvoorbeeld een niet-wijzigingsbeding worden opgenomen. Om onzekerheid voor de toekomst uit te sluiten kan ook worden gekozen voor afkoop van de alimentatieverplichting. Wijzigingen in de toekomst hebben dan geen effect meer. Behalve dan het afhankelijk worden van een bijstandsuitkering. Indien de onderhoudsgerechtigde afhankelijk wordt van een uitkering op grond van de Participatiewet, dan is de Sociale Dienst niet gehouden aan de afspraken tussen partijen. Het accepteren van een te lage afkoopsom kan een verwijt opleveren. Als er al een uitkering wordt gegeven kan de Sociale Dienst deze toch (gedeeltelijk) verhalen. Oppassen dus.

Voor het bepalen van de hoogte van de afkoopsom kan men kijken naar mogelijke wijzigingen die in het verschiet liggen. Een afkoopsom is zelden gelijk aan het totale bedrag aan maandelijkse uitkeringen gerekend over de maximale termijn dat iemand recht heeft op partneralimentatie. Heel vaak wordt die termijn immers niet volgemaakt door een wijziging van omstandigheden.

Een afkoopsom van partneralimentatie kan ook dienen om na de scheiding in de woning te kunnen blijven wonen. Indien dit echter niet goed wordt geregeld en vastgelegd, kan dat nadelige fiscale gevolgen hebben. Op de eerste plaats dient er natuurlijk sprake te zijn van een onderhoudsverplichting.

Als er sprake is van overwaarde in de woning en de alimentatiegerechtigde wil de woning overnemen dan zal hij/zij de ander moeten uitkopen voor de helft van de overwaarde. Dit bedrag moet meestal extern gefinancierd worden door een bank. Als dat wegens een te laag inkomen niet lukt, dan moet de woning verkocht worden. Door een afkoopsom van partneralimentatie te ‘ruilen’ voor het aandeel in de overwaarde van de woning, kan de woning wellicht toch worden toebedeeld aan de onderhoudsgerechtigde.

Voor de ontvanger geldt dat een afkoopsom van partneralimentatie fiscaal wordt belast. Dat geldt ook voor alles dat in de plaats van deze afkoopsom komt. Bij verrekeningen van partneralimentatie met andere vermogensbestanddelen zoals de overwaarde in de woning, moet er nog steeds belasting worden betaald.

De afkoopsom verhoogt bij de ontvanger het belastbaar inkomen in box 1 en daarover moet inkomensbelasting betaald worden. De algemene heffingskorting is afhankelijk van de hoogte van het belastbaar inkomen uit werk en woning. De algemene heffingskorting wordt door de afkoopsom verlaagd. Ook dient over de afkoopsom de inkomensafhankelijke premie zorgverzekeringswet te worden betaald (5,45% over een grondslag van maximaal € 57.232 (in 2020). Door de verhoging van het inkomen uit werk en woning zal ook het verzamelinkomen toenemen. Hierdoor wordt het recht op toeslagen lager dan bij de voorlopige toekenning is ingeschat. Dat leidt tot terugvordering door de fiscus van eerder ontvangen toeslagen.

De betaalde afkoopsom is onder voorwaarden aftrekbaar. De afkoopsom kan pas na het inschrijven van de echtscheiding aan de ex-echtgenoot betaald worden. Wordt de afkoopsom betaald vóór de totstandkoming van de echtscheiding dan is deze wél belast bij de alimentatiegerechtigde, maar niet aftrekbaar voor de alimentatieplichtige.

De fiscale gevolgen van de afkoop kunnen in het jaar dat het fiscaal partnerschap eindigt, gedeeltelijk worden geneutraliseerd door te kiezen voor het voljaars(fiscaal)partnerschap. Deze keuze kan in het convenant worden vastgelegd. De voormalige partners doen hierbij alsof ze nog het hele jaar elkaars fiscaal partner zijn en kunnen dus de aangifte optimaliseren door het schuiven met aftrekposten. De persoonsgebonden aftrek van de onderhoudsplichtige in verband met de afkoop kan aan de onderhoudsgerechtigde worden toegerekend. Hierdoor kan de verrekening van de afkoopsom van partneralimentatie met de overbedelingsschuld in verband met de toedeling van de eigen woning, nagenoeg fiscaal neutraal plaatsvinden. Het gevolg is dat er geen of een beperkt effect is voor de inkomstenbelasting en voor het eventuele recht op toeslagen. Het resultaat is een netto afkoop. Wel dient nog steeds 5,45% inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet over de afkoopsom betaald te worden aan de Belastingdienst door de onderhoudsgerechtigde.

Het moment van inschrijving van de echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand én het moment van levering van de woning (via de notaris) zijn in dit kader ook relevant. Wanneer de drie momenten samenvallen in hetzelfde kalenderjaar staat aan de vrije toerekening van de afkoopsom niets in de weg. Indien een van deze momenten in een volgend kalenderjaar is gelegen, kan dit fiscale schade tot gevolg hebben.

Het fiscaal partnerschap wordt ontbonden als het verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend en partijen niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven. De echtscheiding komt tot stand door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand. De partneralimentatie is aftrekbaar ná de inschrijving van de echtscheiding. De rechtbank heeft tijd nodig om de echtscheidingsbeschikking af te geven. Zeker als er kinderen zijn van 12 jaar of ouder, die gehoord moeten worden.

Het overnemen van het onverdeelde aandeel in de woning én de daarop rustende hypothecaire geldlening neemt ook tijd in beslag. Toedeling van de woning bij convenant geschiedt meestal en bij voorkeur onder de opschortende voorwaarde dat de bank de andere partij ontslaat uit de hoofdelijke aansprakelijkheid terzake de op de woning rustende hypothecaire schuld. Een dergelijke aanvraag bij de bank, vraagt tijd om deze te beoordelen. Wanneer het fiscaal partnerschap eindigt in het ene jaar en de effectuering van de toedeling (de levering via de notaris) vindt pas plaats in het daaropvolgende jaar, dan biedt de keuze in het convenant voor het voljaars fiscaal partnerschap geen soelaas meer. Deze keuze kan immers in het jaar daarop niet meer worden gemaakt.

De afspraken omtrent de afkoop van alimentatie dienen dan ook goed te worden beschreven in een convenant en een goede timing is van belang. De rechtbank heeft tijd nodig om de echtscheidingsbeschikking af te geven en de bank heeft tijd nodig om de aanvraag van ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid terzake de hypothecaire geldlening te boordelen.

Van advocaat naar mediator

Mon, 16 Nov 2020 09:49:32 GMT

Mediation is op basis van vrijwilligheid. Juist dat maakt mediation aantrekkelijk. En hoewel elke partij in de mediation de mogelijkheid heeft om de mediation op elk moment te beëindigen, worden bijna alle mediations met succes afgerond. Juist om die reden. Geen enkele partij kan zijn zin doordrijven, want de ander kan vertrekken. Dus wordt gezocht naar een oplossing waarbij de belangen van beiden zo goed mogelijk worden gediend. Gedurende het traject worden er allerlei afspraken gemaakt, maar zolang het echtscheidingsconvenant waarin al die afspraken worden opgenomen, niet is ondertekend, wordt er onderhandeld en ligt niets vast. Als het uiteindelijk niet lukt om samen tot algehele overeenstemming te komen, volgt de stap naar de advocaat. Ieder een eigen advocaat en dus een procedure op tegenspraak. Hoewel, via advocaten lukt het soms ook om in overleg tot afspraken te komen.

De stap van mediator naar advocaat is een logische stap, hoewel deze niet vaak voorkomt, omdat partijen in mediation meestal tot overeenstemming komen. De omgekeerde stap, van advocaat naar mediator, lijkt wellicht niet logisch. Toch is ook die stap mogelijk. In tegenstelling tot de mediator is de advocaat partijdig en komt dus op voor de belangen van zijn cliënt. Standpunten worden ingenomen en in de procedure op tegenspraak lijkt er vaak geen weg meer terug. De rechtbank stelt termijnen waaraan moet worden voldaan. Toch kan ook in een procedure op tegenspraak om een aanhouding worden gevraagd. De rechtbank kan partijen de gelegenheid geven om te proberen in mediation alsnog tot overeenstemming te komen. Tegenwoordig neemt de rechtbank zelfs vaak het initiatief daarin en vraagt partijen of zij open staan voor mediation. De procedure wordt dan tijdelijk stilgezet en weer hervat als het partijen toch niet lukt om tot overeenstemming te komen. Lukt dat wel dan zal de gesloten overeenkomst worden opgenomen in de echtscheidingsbeschikking.

Huur en echtscheiding

Sun, 15 Nov 2020 07:42:56 GMT

Wie mag in de woning blijven wonen na de echtscheiding?

Op grond van de wet wordt de echtgenoot automatisch medehuurder. Instemming of medewerking van de verhuurder is daarvoor niet vereist. Artikel 7:266 BW bepaalt dat de echtgenoot van een huurder van rechtswege medehuurder is, zolang de woonruimte de echtgenoot tot hoofdverblijf strekt, ongeacht of de huurovereenkomst voor dan wel na het aangaan van het huwelijk is gesloten. Indien de huurovereenkomst ten aanzien van de huurder eindigt, wordt de medehuurder huurder. In geval van echtscheiding kan de rechter op verzoek van een echtgenoot bepalen wie van de echtgenoten huurder van de woonruimte zal zijn.

Beide echtgenoten hebben dus evenveel recht om na het uiteengaan huurder van de woning te zijn. De rechter kan op grond van artikel 7:266 BW het huurrecht aan één echtgenoot toebedelen. De rechter maakt daarbij een afweging van de belangen van beide partijen. Daarbij maakt het geen verschil of het medehuurder-schap is ontstaan op grond van het huwelijk (artikel 7:266 BW) of dat er sprake is van contractueel medehuurder-schap. Dus ook de partij niet op het huurcontract staat, kan het huurrecht van de woning krijgen. Wel houdt de rechter rekening met de kinderen en bij welke ouder zij hun hoofdverblijf hebben. Niet alleen omdat het ook voor de kinderen van belang kan zijn om in hun vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen, maar ook omdat het lastig kan zijn om als verzorgende ouder met kinderen snel een andere woning te vinden. Of iemand makkelijk andere woonruimte kan vinden speelt ook een rol in de afweging, maar het nog niet hebben gevonden van andere woonruimte zal de rechter niet beletten om het huurrecht aan de andere partij toe te wijzen, als die partij meer belang heeft bij de woning. Dat belang kan ook gelegen zijn in bijvoorbeeld werk aan huis, of aanpassingen aan de woning vanwege een handicap. Het feit dat een echtgenoot al dan niet gedwongen de woning vanwege de echtscheiding al heeft verlaten, kan een rol spelen in de belangenafweging, maar hoeft niet doorslaggevend te zijn.

knoeien met bewijsstukken

Fri, 13 Nov 2020 14:26:08 GMT

vervalsen bankafschriften

De rechtbank Rotterdam heeft op 21 oktober uitspraak gedaan in een zaak waarin was gesjoemeld met bewijsstukken.

Partijen waren gehuwd geweest en bij de rechtbank was eerder een volledige regeling tot stand gekomen ter afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden. De vrouw start daarna een procedure tegen de man omdat volgens haar de saldi van een spaarrekening en een beleggingsrekening bij de echtscheiding niet goed zijn verrekend, omdat de man de dagafschriften van die rekeningen heeft vervalst.

De rechtbank overweegt als volgt:

Indien een procespartij de voor de beslissing van belang zijnde feiten niet volledig en naar waarheid naar voren brengt, mag de rechtbank daaruit de gevolgtrekking maken die haar geraden voorkomt (artikel 21 Rv). De man heeft de waarheidsplicht geschonden: hij heeft in zijn conclusie van antwoord verzwegen dat hij een bankafschrift van de spaarrekening heeft vervalst, zodat de vrouw minder geld kreeg dan waar zij eigenlijk recht op had. Later in de procedure heeft de man deze vervalsing alsnog erkend maar deze erkenning was geen spontane actie. De erkenning volgde pas nadat de vrouw op gemotiveerde en onderbouwde wijze had gewezen op de ongerijmdheid van hetgeen de man naar voren had gebracht. De vordering van de vrouw is niet alleen toewijsbaar op de grondslag van schending van de processuele waarheidsplicht, maar tevens op de grondslag van opzettelijke verzwijging (artikel 1:135 lid 3 BW).
De man erkent tevens dat hij ook de waarde van de aandelenportefeuille te laag heeft opgegeven aan de vrouw, stellende: ‘ De man heeft een grove fout begaan en erkent dit .’ De rechtbank begrijpt dat de man ook hier erkent dat hij zich heeft bezondigd aan opzettelijke verzwijging. Reeds op die grondslag is de vordering toewijsbaar. Voorts herhaalt de rechtbank haar oordeel dat de vordering mede toewijsbaar is op schending door de man van zijn processuele waarheidsplicht. De rechtbank veroordeelt de man dan ook om de 'meerwaarde' van beide vermogensbestanddelen geheel aan de vrouw te voldoen en veroordeelt de man tevens in de volledige proceskosten van de vrouw.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBROT:2020:9549

Ouderonthechting

Thu, 12 Nov 2020 10:21:57 GMT

gevaren van ouderonthechting

De Rechtbank Noord-Holland heeft op 22-10-2020 uitspraak gedaan in een kort geding dat was aangespannen door vader vanwege het niet nakomen door moeder van een eerder vastgestelde omgangsregeling. De Voorzieningenrechter schenkt in zijn overwegingen aandacht aan de verschillende vormen van ouderonthechting.

De voorgeschiedenis die leidde tot dit kort geding was als volgt:

Partijen hebben na de verbreking van hun relatie een ouderschapsplan opgesteld met daarin opgenomen een zorgverdeling waarbij de vader wekelijks omgang zou hebben met hun minderjarige zoontje, die ik hierna Tim zal noemen. Hoofdverblijf van Tim werd bij moeder bepaald. Op enig moment heeft de Voorzieningenrechter in een Kort Geding een andere omgangsregeling vastgelegd waarover partijen overeenstemming hadden bereikt ter zitting. In dat vonnis van de voorzieningenrechter werd tevens opgenomen: Partijen gaan zo spoedig mogelijk het traject ‘Ouderschap Blijft’ volgen.

In april 2020 schrijft moeder de volgende e-mail, welke ook naar het Jeugdteam (van de rechtbank) en Altra (van het traject ‘Ouderschap Blijft’) wordt gezonden:

“ Dag allemaal,

De laatste keer heb ik een verkeerde inschatting gemaakt over de omgang. Vader wilde Tim van maandag t/m donderdag en ik zei dat dat om de week oké is (andere week t/m woensdag). Maar omdat school nu weg valt is dit heel veel uur achter elkaar. Ik denk dat het voor Tim beter is als hij elke week van maandagochtend 9 uur tot woensdagmiddag 1 uur bij vader is. Dat is al heel ruim genomen. Normaal ziet hij vader van maandag 2 uur tot woensdagochtend half 9. Dus hij ziet jou ( vader ) al eerder op maandag en ook langer op woensdag. Ik breng hem maandags 9 uur en jij brengt hem woensdags 1 uur. Ik denk dat we dan zo goed zitten. Hopelijk kan school in de maand mei weer open.”

In mei 2020 schrijft moeder:

“Voor de omgang mei wil ik t houden bij maandagochtend 8 uur tot woensdag 1 uur. Om verplaatsingen te minimaliseren geen weekenddagen in mei. Omdat Tim alleen dinsdag naar school gaat heb je hem al langer dan normaal en komt t redelijk in de buurt qua tijd. Omdat het nog allemaal heel pril is in deze Corona tijd wil ik liever voorzichtig zijn dan te vrij. Ook zijn wij totaal niet in een stadium om omgang uit te breiden. Tim vertoont weer vreemd gedrag.”

In juni 2020:

“ Afgelopen donderdag heb ik met de juffen gesproken van Tim. Vader wilde niet deelnemen aan dit gesprek. Zij vertelden mij dat Tim is veranderd sinds de lockdown. Teruggetrokken, komt vermoeid over en slaat nu zelfs klasgenootjes. Hij is niet meer zoals ze hem kennen. Ik ervaar hem ook als agressief en mijn moeder heeft nu ook al meegemaakt dat hij haar slaat en schopt. Ik denk dat het beter is voor Tim als we de omgang in de zomervakantie doen van maandagochtend 8 uur tot dinsdagavond. En een zaterdag en zondag in de maand. Dat is eigenlijk ook de originele afspraak...Ik signaleer zeer verontrustend gedrag bij Tim sinds de uitbreiding van de omgang en mijn ouders en de school bevestigen dit.”

De vader vordert in kort geding naleving van de zorgregeling onder oplegging van een dwangsom en voert aan dat de regeling door de moeder op eigen initiatief en zonder overleg is ingeperkt naar de dinsdag in plaats van de woensdag. Ook heeft zij uit eigen beweging de vader de omgang in de weekenden ontzegd. Het is volgens vader niet in het belang van Tim dat de moeder de afspraken op eigen initiatief aanpast. Tim dient volgens een vaste regeling regelmatig bij zijn vader te zijn om te voorkomen dat hij van hem vervreemd raakt. Tot op heden heeft de vader Tim enkel op doordeweekse dagen en af en toe een losse dag in het weekend bij zich mogen ontvangen.

In juli 2020 heeft een gesprek bij het Jeugdteam plaatsgevonden. Het Jeugdteam heeft besloten opdracht te geven tot een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming.

De vader stelt voor dat partijen ondanks de vele mislukte pogingen alsnog met elkaar in therapie gaan.

De moeder verweert zich en stelt dat partijen een traject gehad hebben bij Altra waarbij de omgang is uitgebreid met een extra nacht. Omdat Tim daar niet goed op reageerde, is zij weer teruggegaan naar de omgang conform het vonnis in kort geding. Het traject bij Altra is inmiddels beëindigd en er is een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming gestart, omdat er zorgen zijn over de ontwikkeling van Tim. De moeder stelt dat eerst de zorgsignalen die er zijn, onderzocht moeten worden. Volgens de moeder moet eerst worden uitgevonden wat er bij Tim speelt.

De Voorzieningenrechter oordeelt dat de vastgestelde omgangsregeling in beginsel moet worden nagekomen zolang deze haar kracht niet heeft verloren, tenzij sprake is van dusdanige ernstige of bijzondere omstandigheden dat niet-nakoming gerechtvaardigd is. Zulke omstandigheden kunnen zich met name voordoen wanneer ofwel op grond van ná dat vonnis voorgevallen of aan het licht gekomen feiten nakoming van de vastgestelde zorg- of omgangsregeling voor de ouder die de regeling dient na te komen klaarblijkelijk een noodtoestand doet ontstaan, ofwel omdat onverkorte nakoming kennelijk niet in het belang van de kinderen moet worden geoordeeld, dan wel aannemelijk is dat sedert de uitspraak waarvan nakoming wordt gevorderd sprake is van zodanige wijziging van omstandigheden dat deze één van de gronden als bedoeld in artikel 1: 377a lid 3 BW opleveren en een beslissing van de bodemrechter op een verzoek tot wijziging van de eerder vastgestelde regeling niet kan worden afgewacht.

De voorzieningenrechter stelt voorop dat een kind het recht heeft op omgang met beide ouders en dat dit recht slechts kan worden ontzegd indien omgang ernstig nadeel zou opleveren voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van het kind, of de omgang anderszins in strijd is met de zwaarwegende belangen van het kind.

De Raad voor de Kinderbescherming heeft ter zitting opgemerkt dat het in het vrijwillig kader niet gelukt is om de patronen tussen ouders te doorbreken. Er is een groot verschil in de visie van ouders op de aard en achtergrond van de problematiek van Tim. De gedragswetenschapper is tot de conclusie gekomen dat sprake is van reactief gedrag bij Tim, omdat hij geen toestemming van de moeder ervaart. Inmiddels is een beschermingsonderzoek gestart. Als er een ondertoezichtstelling komt, zal de GI de regie over de zorgregeling nemen.

Vast is komen te staan dat de moeder al langdurig eenzijdig de omgangsregeling wijzigt en beperkt. Ook afspraken die door tussenkomst van hulpverlenende instanties waren gemaakt, heeft de moeder veranderd. Ter zitting heeft de moeder te kennen gegeven dat zij graag zou zien dat de omgang tussen de vader en Tim anders loopt. Op dit moment ziet zij echter nog steeds zorgelijke signalen, die door de vader niet worden (h)erkend.

In het kader van de beoordeling in deze procedure wijst de voorzieningenrechter ouders erop dat het volgende – in soortgelijke gevallen gesignaleerde – gedrag ernstige zorgen baart: vanuit een heftig loyaliteitsconflict kan door het kind op den duur voor één van de ouders gekozen worden en wordt de andere ouder buitengesloten, wat kan leiden tot ouderonthechting. De korte termijn gevolgen van ouderonthechting voor het kind (zoals onrust en stress, verschillende boodschappen over dezelfde kwestie of gebeurtenis aan de coalitie-ouder en de buitengesloten ouder, onhandelbaar gedrag, bespelen van ouder(s) en schuldgevoelens) en de lange termijn gevolgen van ouderonthechting (meer psychosomatische problemen, vaker depressie, angst en middelenmisbruik, onveilige hechting, minder zelfvertrouwen en vertrouwen in anderen, disfunctionele coping vaardigheden, minder carrière en een beschadigde identiteit) kunnen ernstig zijn. Anders gezegd: ouderonthechting heeft langdurige en (zeer) ernstige consequenties voor het kind en de latere volwassene.

Het coalitiegedrag (van de coalitieouder) dat tot de ouderonthechting leidt kan bewust en onbewust plaatsvinden en daarnaast zowel doelgericht als niet-doelgericht zijn. Er zijn coalitie-ouders die zich er bewust op richten om een zo close mogelijk ‘bondje’ met het kind te krijgen ‘waar de andere ouder niet meer tussen komt’ en coalitie-ouders die uit (te) grote liefde en zorg een nauwe band met hun kind nastreven zonder dat zij zich ervan bewust zijn dat de andere ouder daardoor nauwelijks meer een kans krijgt. Er zijn coalitie-ouders die doelgericht proberen de band tussen het kind en de andere ouder kapot te maken en coalitie-ouders, waarvan het gedrag ertoe leidt dat de band met de andere ouder wordt beschadigd zonder dat zij dat ook op het oog hadden. De voorzieningenrechter besteedt reeds nu, in dit vroege stadium, aandacht aan deze verschillen, omdat het begrip ouderonthechting in de samenleving snel wordt geassocieerd met het bewust en doelgericht kapot maken van de band van het kind met de buitengesloten ouder door de coalitie-ouder. Veelal echter zijn er bij ouderonthechting géén schuldigen en alleen maar verliezers, in de eerste plaats het kind en de buitengesloten ouder, maar uiteindelijk niet zelden ook de coalitie-ouder.

Uit het eindverslag van Altra blijkt dat er geen contra-indicaties zijn tegen uitvoering van de omgangsregeling. Altra benadrukt dat Tim behoefte heeft aan controle en voorspelbaarheid in het spel en de omgang met ouders. De voorzieningenrechter stelt vast dat het niet in het belang van Tim is om de huidige situatie waarin het contact tussen hem en zijn vader beperkt en niet voorspelbaar is, te laten voortduren.

De voorzieningenrechter veroordeelt de moeder tot nakoming van de eerder vastgelegde omgangsregeling onder oplegging van de gevorderde (maar gemaximeerde) dwangsom, als prikkel tot nakoming. Daarbij is in aanmerking genomen dat de moeder de regeling eenzijdig heeft gewijzigd en beperkt.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBNHO:2020:8551

Verdiencapaciteit

Wed, 11 Nov 2020 05:07:50 GMT

Verwijtbaar inkomensverlies?

Het Gerechtshof Den Haag Datum heeft op 14-10-2020 uitspraak gedaan in een zaak waarin de man was gestopt met het werken in nachtdiensten en de vrouw de verminderde draagkracht die daarvan het gevolg was, bestreed door naar voren te brengen dat het inkomensverlies verwijtbaar was. Het Hof oordeelde echter anders.

De vrouw stelde dat voor het berekenen van de draagkracht van de man uitgegaan moest worden van het salaris dat de man eerder verdiende en niet met het sinds kort, lagere salaris. De man heeft in reactie daarop naar voren gebracht dat juist is dat zijn jaarinkomen tot voor kort rond de € 44.000,- per jaar bedroeg. Hij werkte in ploegendiensten waarvoor hij toeslagen ontving. Het werken in ploegendiensten ging hem echter opbreken, zodanig dat hij een aantal malen bijna in slaap viel op de terugweg van een nachtdienst naar huis. Daarom heeft hij gekozen voor een baan met alleen dagdiensten. Om die reden is zijn salaris lager.

De vraag die aan het hof voorligt is of de inkomensvermindering van de man bij de bepaling van zijn draagkracht voor de partneralimentatie buiten beschouwing moet worden gelaten. Bij de beantwoording van die vraag moet worden bezien of sprake is van ‘verwijtbaar inkomensverlies’, in die zin dat de man zich uit hoofde van zijn verhouding tot de vrouw met het oog op haar belangen had behoren te onthouden van de gedragingen die tot de inkomensvermindering hebben geleid. Bij een bevestigende beantwoording van deze vraag kan die inkomensvermindering ten dele of zelfs geheel buiten beschouwing worden gelaten.

Het hof overweegt als volgt. Bij de mondelinge behandeling in hoger beroep heeft de man meegedeeld dat toen hij in het WSNP-traject zat, hij veel heeft overgewerkt en dat de extra inkomsten aan zijn schuldeisers zijn uitgekeerd. Hij kwam weliswaar niet in aanmerking voor het versnelde WSNP-traject, maar hij wilde laten zien dat hij gemotiveerd was de schulden af te lossen. Het hof begrijpt dat de man vanwege de weerslag die het werken in ploegendiensten op zijn gezondheid en welzijn had uiteindelijk, na afronding van het WSNP-traject, voor een baan met alleen dagdiensten heeft gekozen. Het hof is van oordeel dat de man met het vorenstaande, in aanmerking genomen zijn onderhoudsverplichting jegens de vrouw, zijn keuze voldoende heeft onderbouwd. Daarbij neemt het hof tevens in aanmerking dat algemeen bekend is dat het werken in nachtdiensten tot lichamelijke klachten kan leiden. Onder de door de man geschetste omstandigheden acht het hof de keuze van de man naar maatschappelijke normen in dit geval dan ook aanvaardbaar. Het hof is aldus van oordeel dat sprake is van inkomensverlies dat de man niet verweten kan worden. Bij de vaststelling van de draagkracht van de man gaat het hof dus uit van het lagere inkomen hetgeen leidt tot een lagere partneralimentatie voor de vrouw.

De uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHDHA:2020:1971

zwarte inkomsten en alimentatie

Tue, 10 Nov 2020 05:35:49 GMT

Bij wie ligt de bewijslast?

Partneralimentatie is afhankelijk van behoefte en draagkracht. De behoefte is gekoppeld aan de welstand van partijen tijdens het huwelijk en de draagkracht is afhankelijk van het actuele inkomen. De welstand van het huwelijk is afhankelijk van het inkomen op dat moment. Als er sprake is geweest van zwarte inkomsten dan zal het uitgavenpatroon veel uitbundiger zijn geweest dan het inkomen zoals dat door de belastingdienst is vastgesteld, kan verklaren. Degene die partneralimentatie vraagt zal voldoende aannemelijk moeten maken dat er sprake is (geweest) van zwarte inkomsten. Dat blijkt vaak lastig. Zo ook in de zaak die voorlag aan het gerechtshof Amsterdam.

De zaak was als volgt:

Het huwelijk van partijen is op 12 oktober 2015 ontbonden. Op verzoek van de vrouw is in 2018 door de rechtbank bepaald dat de man aan de vrouw als uitkering tot haar levensonderhoud een bedrag ad € 1.200,- per maand dient te voldoen. De man gaat in beroep bij het gerechtshof Amsterdam en die doet uitspraak op 11-8-2020.

De vrouw baseert haar behoefte aan alimentatie op het uitgavenpatroon dat partijen volgens haar tijdens het huwelijk hadden. Zij begroot die uitgaven op € 4.451,- per maand en haar behoefte op 60% daarvan, dus € 2.670,- netto per maand. Zij kan met haar WAO uitkering van € 930,- netto per maand niet in die behoefte voorzien. Het welstandsniveau van partijen ten tijde van hun huwelijk was heel hoog doordat de man naast zijn WAO uitkering ‘zwarte’ inkomsten had uit zijn klusbedrijf. Hij verhuurde zich als zelfstandige in de bouw en verbouwde woningen, in samenwerking met een timmerman en enkele loodgieters. Van het inkomen uit die werkzaamheden maakten partijen tijdens hun huwelijk jaarlijks drie reizen naar het buitenland, gingen zij achtmaal per jaar een weekend weg (naar chateau’s) en dineerden zij tweemaal per week buiten de deur. De vrouw spendeerde voorts € 1000,- per maand aan kleding, schoenen en persoonlijke verzorging. Zij kreeg van de man maandelijks € 1500,- huishoudgeld, waarin bijdragen voor dagjes aan het strand waren begrepen. Ook gaf de man haar kostbare sieraden.

De vrouw begroot dit ‘zwarte’ inkomen op tenminste € 60.000 per jaar. De man heeft dat inkomen naast zijn WAO-uitkering nog steeds, zodat hij voldoende draagkracht heeft haar het door de rechtbank bepaalde bedrag aan alimentatie te betalen, aldus de vrouw.

De man betwist de stellingen van de vrouw. Hij geeft aan dat hij al lang arbeidsongeschikt is en van zwarte inkomsten naast zijn WAO-uitkering was en is geen sprake. De vrouw beticht de man ten onrechte van fraude maar legt geen enkel bewijsstuk over volgens de man.

Het hof overweegt als volgt. Het ligt op de weg van de vrouw haar stellingen met betrekking tot haar (aanvullende) behoefte aan alimentatie, voor zover deze is gebaseerd op de ‘zwarte’ inkomsten en het daarmee gefinancierde uitgavenpatroon van partijen tijdens het huwelijk, tegenover de betwisting daarvan door de man deugdelijk te onderbouwen. Naar het oordeel van het hof zijn de door haar daartoe overgelegde stukken ontoereikend. Het overzicht met de vermelding van de namen en adressen van klanten van de man en met informatie over zijn boekhouder, met wie hij tevens zou samenwerken, is van de vrouw zelf afkomstig en wordt niet door andere stukken onderbouwd. De overige stukken (afschriften van paspoorten van de man respectievelijk haarzelf met daarin visa en in- en uitreisstempels, stukken met betrekking tot de aanschaf en verkoop van enkele juwelen, gegevens en rekeningen van de tandarts, factuur KPN met bijlagen en foto’s) zijn in het licht van de betwisting door de man niet voldoende ter ondersteuning van de stelling van de vrouw dat gedurende het huwelijk van partijen structureel sprake was van ‘zwarte’ inkomsten van de man waarop de door haar gestelde behoefte aan alimentatie kan worden gebaseerd. Nu een begin van bewijs van die stelling ontbreekt en de vrouw aldus niet aan haar stelplicht heeft voldaan, ziet het hof geen aanleiding haar tot bewijs van haar stelling toe te laten en zal haar aanbod daartoe worden gepasseerd. De conclusie moet dus zijn dat in zoverre de (aanvullende) behoefte van de vrouw niet aannemelijk is geworden.

Anders dan de man betoogt, volgt uit het voorgaande nog niet dat de vrouw in het geheel geen (aanvullende) behoefte heeft. Nu die behoefte van de vrouw niet kan worden vastgesteld op grond van de door haar genoemde posten, zal het hof de behoefte van de vrouw bepalen aan de hand van de zogenoemde hofnorm, waarbij haar totale behoefte gelijk wordt gesteld aan 60% van het netto gezinsinkomen ten tijde van het uiteengaan van partijen, verminderd met de kosten van de kinderen. Het hof gaat daarbij uit van de inkomens van partijen in het jaar dat zij nog samen waren en laat de gestelde zwarte inkomsten buiten beschouwing.

Wat de draagkracht van de man betreft, overweegt het hof als volgt. Gebleken is dat de man thans een inkomen heeft van € 27.700,- per jaar. Niet aannemelijk is dat hij daarnaast nog structurele inkomsten heeft zoals de vrouw stelt. De vrouw heeft haar stellingen dienaangaande onvoldoende onderbouwd.

Het hof oordeelt dat de man geen draagkracht heeft voor partneralimentatie.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHAMS:2020:2259

Het viergesprek

Mon, 09 Nov 2020 08:33:07 GMT

samen aan tafel in het kader van de echtscheiding

Als ieder van partijen in de echtscheiding een eigen advocaat neemt, betekent dat niet dat er geen overleg meer mogelijk is. Onderhandelen met ieder een eigen advocaat kan tot overeenstemming leiden, waardoor de procedure niet op tegenspraak gevoerd hoeft te worden. Als partijen in de procedure een ouderschapsplan kunnen overleggen aan de rechtbank en een convenant, waarin de gevolgen van de echtscheiding worden geregeld, dan kan de procedure verder schriftelijk worden afgewikkeld, dus zonder mondelinge behandeling ter terechtzitting. Dat scheelt veel tijd. Gemiddeld duurt het een jaar voordat de zaak op zitting wordt ingepland, gerekend vanaf de datum waarop het eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding wordt ingediend bij de rechtbank. Door de achterstand die is opgebouwd vanwege Corona, wellicht nu zelfs langer. Als partijen het echter eens zijn op het moment dat het verzoekschrift wordt ingediend, kan de echtscheiding binnen enkele weken door de rechtbank worden uitgesproken.

Overleg tussen advocaten kan schriftelijk, of telefonisch, maar ook in persoon én in aanwezigheid van partijen zelf. Dat noemen we dan een viergesprek of vierengesprek. Aan tafel schuiven dus twee advocaten met ieder hun eigen cliënt. Dit leidt niet altijd tot overeenstemming, maar vaak wel. En ook als het niet lukt om het over alles eens te worden, kan een viergesprek er toch voor zorgen dat de zaak in een stroomversnelling komt doordat er over en weer meer duidelijkheid ontstaat over wat er geregeld moet worden en waar de pijnpunten zitten. Het beste is dan ook om een viergesprek in een vroeg stadium van het echtscheidingstraject in te plannen.

Recht op alimentatie?

Sun, 08 Nov 2020 07:23:27 GMT

verschil behoefte en behoeftigheid

Heb je recht op partneralimentatie als je zelf ook zou kunnen gaan werken om in eigen levensonderhoud te voorzien? Nee, vond het gerechtshof Arnhem. Lees hieronder waarom.

De vrouw heeft in 2019, na drie jaar huwelijk, de echtscheiding aangevraagd. Daarbij vraagt zij tevens om haar partneralimentatie toe te kennen en wel een bijdrage van € 1.750 per maand ten laste van de man. De rechtbank heeft de echtscheiding uitgesproken en het verzoek om partneralimentatie afgewezen. De vrouw gaat hiertegen in hoger beroep.

Op grond van artikel 1:156 lid 1 BW kan de rechter een echtgenoot die niet voldoende inkomsten voor zijn levensonderhoud heeft en die ook niet in redelijkheid kan verwerven een uitkering tot levensonderhoud toekennen ten laste van de andere echtgenoot.

Het hof moet daarvoor de volgende beslissingen nemen:

Hoe hoog zijn de uitgaven of reserveringen die de vrouw voor haar levensonderhoud mag doen (behoefte)?
Heeft de vrouw voldoende inkomsten of kan zij voldoende inkomsten hebben om dat zelf te betalen (behoeftigheid)?
Kan de man het bedrag dat de vrouw nodig heeft betalen (draagkracht)?

Als de vrouw voldoende inkomsten heeft of kan hebben om haar eigen levensonderhoud te betalen, is vraag 3 niet meer aan de orde.

De vrouw geeft een overzicht van de uitgaven en reserveringen die zij per maand voor haar levensonderhoud moet doen. Het totaal van die uitgaven en reserveringen vormt de behoefte van de vrouw en is € 1.521,89. De man vindt dat teveel. De man laat bepaalde kosten buiten beschouwing omdat ze niet worden aangetoond met facturen of bankafschriften. Die kosten komen het hof echter wel redelijk voor.

De man brengt nog naar voren dat de behoefte van de vrouw naar Turkse maatstaven moet worden bepaald, maar legt niet uit wat dat betekent voor de hoogte van de behoefte. Als de man bedoelt dat de vrouw kan terugkeren naar Turkije en daar kan werken en kan terugvallen op haar sociale netwerk ziet hij over het hoofd dat de vrouw in Nederland woont. Hij ziet ook over het hoofd dat tussen hem en de vrouw door hun huwelijk een lotsverbondenheid is ontstaan (artikel 1:81 BW) en dat hij daarom na echtscheiding, voor zover dat nodig en mogelijk is, aan de vrouw alimentatie moet betalen.

Het hof stelt de behoefte van de vrouw, na een kleine correctie, vast op € 1.521,89. Maar dan komt de behoeftigheid van de vrouw aan de orde.

De vrouw woont sinds 13 april 2017 in Nederland. Zij ontvangt een uitkering op grond van de Participatiewet. Uit de betalingsspecificatie volgt dat haar uitkering bruto € 1.052,32 is. De vrouw zegt dat de gemeente haar heeft vrijgesteld van arbeid en van de verplichting te solliciteren. Het hof en de man kunnen dat niet controleren omdat zij nalaat daarvan een schriftelijk bewijsstuk te laten zien. Zij legt ook niet uit waarom zij niet kan werken. Zij zegt zelf dat ze de Nederlandse taal niet machtig is, maar dat betekent nog niet dat zij dan niet zou kunnen werken. Lang niet altijd is daarvoor de beheersing van de Nederlandse taal een vereiste. Verder laat ze niet zien welke opleidingen zij heeft gevolgd en wat voor werk zij in het verleden, voor of tijdens haar huwelijk, heeft verricht. De slotsom is dat het hof net als de rechtbank vindt dat zij niet goed uitlegt waarom zij niet zelf kan werken en in haar behoefte van € 1.521,89 kan voorzien. Het hof moet daarom ervan uitgaan dat zij zelf voldoende kan verdienen om haar uitgaven en reserveringen van € 1.521,89 te betalen. Het hof hoeft daarom niet meer naar de draagkracht van de man te kijken.

Het verzoek om partneralimentatie wordt dan ook door het gerechtshof afgewezen. De vrouw ontvangt dan nog steeds een bijstandsuitkering. Met deze beslissing van het hof zal de man zich kunnen verweren tegen een verhaalsbijdrage die de sociale dienst mogelijk zal willen opleggen.

Deze uitspraak van 1-9-2020 is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHARL:2020:6828

De advocaat-mediator

Sat, 07 Nov 2020 08:29:39 GMT

Waarom kiezen voor een advocaat-mediator?

Mediation is booming business en het vak van mediator is geen beschermd beroep, zoals dat van de advocaat. Er bestaat weliswaar een vereniging voor gekwalificeerde mediators ( de MfN) die aan allerlei eisen moeten voldoen, maar niet elke mediator is daarbij aangesloten.
Er zijn dan ook veel bedrijven in de markt gesprongen die mediation aanbieden in uw regio of plaats, maar die landelijk opereren en adverteren. Mediation is een vorm van bemiddelen. Ook zonder verstand te hebben van het familierecht kan een mediator bemiddelen tussen de scheidende partijen. Soms wordt het ontbreken van juridische expertise zelfs aanbevolen als een voordeel, omdat hetgeen partijen zelf willen voorop hoort te staan in de mediation en zelf de oplossing moeten aandragen.

Bij de advocaat-mediator gaat het om 'informed-consent'. Wat betekent dat? Het betekent dat u samen op basis van alle benodigde informatie tot overeenstemming komt. Overeenstemming op basis van onwetendheid, of verkeerde informatie is immers niet wat u wilt. En kan u ook duur komen te staan als later blijkt dat wat u hebt afgesproken volgens de wet niet mogelijk is. De afspraken kunnen dan niet worden uitgevoerd.

Het is daarom van belang dat u nagaat wat de achtergrond is van uw mediator. Indien u juridisch houdbare afspraken wilt maken komt u uit bij een jurist. Indien u kiest voor een advocaat-mediator weet u zeker dat de afspraken die u samen maakt ook op een juridisch verantwoorde wijze in het convenant worden vastgelegd. Maar ook (en dat is vooral belangrijk) wordt u gaandeweg het traject goed geïnformeerd over de mogelijkheden die de wet biedt en de juridische valkuilen, zodat u goede afspraken kunt maken. Bovendien heeft het kiezen van een advocaat-mediator als voordeel dat deze de gehele echtscheiding van begin tot eind kan begeleiden. De echtscheiding kan immers alleen worden uitgesproken door de rechtbank en een verzoekschrift tot echtscheiding kan alleen worden ingediend door een advocaat. Waarom? De rechtbank gaat ervan uit dat de advocaat de zaak goed regelt en legt dan ook de verantwoordelijkheid bij de advocaat. Naast de mediator hebt u dus altijd een advocaat nodig, die alles controleert. Dat betekent dubbele kosten, tenzij de controle met de natte vinger plaatsvindt, maar daar hebt u uiteindelijk niets aan. Indien u achteraf alsnog een advocaat nodig hebt omdat niet alles goed geregeld is in de mediation, blijkt goedkoop duurkoop te zijn.

Invloed schulden bij vaststelling behoefte

Fri, 06 Nov 2020 06:17:51 GMT

Correctie op Hof-norm

De hoogte van de alimentatie is afhankelijk van behoefte en draagkracht. Voor de behoefte is bepalend de welstand tijdens het huwelijk. De welstand bepaalt wat iemand kan uitgeven en omgekeerd: wat iemand kan uitgeven bepaalt zijn/haar welstand. De behoefte kan dus ook worden vastgesteld aan de hand van de uitgaven. Daarom werd vroeger altijd van de onderhoudsgerechtigde gevraagd een behoeftelijst in te vullen en daarop te vermelden alle uitgaven, zoals die voor wonen, gas, water en licht etcetera, maar ook voor vakantie, kapper, kleding. Niet alleen de noodzakelijke uitgaven dus, maar ook de luxe-uitgaven die men gewend was tijdens de huwelijkse samenwoning. Het opstellen en beoordelen van een behoeftelijst kost tijd, temeer daar deze veel discussie kan opleveren tussen partijen. Vandaar dat tegenwoordig vaak de voorkeur wordt gegeven aan het hanteren van de zogenaamde Hof-formule waarbij de behoefte wordt berekend aan de hand van het gezamenlijk netto-besteedbaar inkomen. Maar hoe zit het als partijen dat inkomen niet vrij te besteden hadden omdat er sprake was van een schuldsanering? Als er sprake is van een schuldsanering gaat dat deel van het inkomen dat het vrij te laten deel te boven gaat, naar de schuldeisers. Het vrij te laten deel is net genoeg om alle noodzakelijke lasten te voldoen.

Het gerechtshof Den Haag heeft op 14-10-2020 uitspraak gedaan over de behoeftevaststelling in een dergelijke situatie.

Het hof overweegt dat bij een zuivere toepassing van de Hof-formule geen rekening wordt gehouden met het aflossen op schulden. Die rekenformule bepaalt de behoefte van de onderhoudsgerechtigde immers op 60% van het netto gezinsinkomen. Naar het oordeel van het hof heeft het aflossen van (voorhuwelijkse) schulden invloed op het welstandsniveau van partijen tijdens het huwelijk. Aflossen van schulden raakt direct de levensstandaard van partijen. Als bijvoorbeeld € 500,- per maand wordt aangewend voor aflossing van schulden kan van dat bedrag niet op vakantie worden gegaan. Omdat partijen van mening verschillen over de wijze waarop de hofnorm moet worden toegepast, zoekt het hof aansluiting bij de door de Hoge Raad ontwikkelde methode op basis waarvan de huwelijksgerelateerde behoefte moet worden vastgesteld. Het hof verwijst naar Hoge Raad 19 december 2003, ECLI:NL:HR:2003:AM2379. Bij de bepaling van de behoefte van de alimentatiegerechtigde zal de rechter in aanmerking moeten nemen de inkomsten van beide partijen tijdens de laatste jaren van het huwelijk waarin zij een gemeenschappelijke huishouding voerden. Daarnaast zal de rechter een globaal inzicht moeten hebben in het uitgavenpatroon in dezelfde periode om daaruit te kunnen afleiden in welke welstand partijen hebben geleefd. Voorts is relevant hetgeen de alimentatiegerechtigde stelt concreet nodig te hebben.

De vrouw heeft haar behoefte vervolgens met een behoeftelijst van een concrete invulling voorzien. De man bekritiseert vervolgens deze behoeftelijst van de vrouw. Naar het oordeel van het hof heeft de aflossing van de voorhuwelijkse schulden een negatief effect gehad op het welstandsniveau tijdens het huwelijk. Door de aflossing van de schulden was het netto inkomen van de man voor hem niet vrij besteedbaar. Op basis van het vastgestelde netto besteedbaar inkomen van partijen toetst het hof de concrete door de vrouw gestelde uitgaven.

Het hof past de kosten voor boodschappen inclusief sigaretten, benzine en kappersbezoek aan, gelet op voornoemd beperkt welstandsniveau van partijen tijdens het huwelijk. Het hof begroot de behoefte van de vrouw aan de hand van het inkomen én de uitgaven.

De uitspraak van het gerechtshof is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:GHDHA:2020:1971

Beslag op de gezamenlijke bankrekening

Thu, 05 Nov 2020 06:35:11 GMT

huwelijkse voorwaarden en verhaal door schuldeisers

Huwelijkse voorwaarden (HVW) zijn niet alleen bedoeld om de verplichtingen ten opzichte van elkaar als echtgenoten te regelen. HVW bieden ook bescherming tegen schuldeisers. Indien bijvoorbeeld één van partijen een onderneming drijft in de vorm van een eenmanszaak, kunnen schuldeisers hun vorderingen ook op het privévermogen verhalen. Met het sluiten van HVW kan worden voorkomen dat ook het vermogen van de niet ondernemende echtgenoot wordt uitgewonnen. HVW worden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. Door inschrijving van de huwelijkse voorwaarden kunnen zij aan derden worden tegengeworpen. Zonder die inschrijving in het huwelijksgoederenregister bieden de HVW geen bescherming tegen schuldeisers. De HVW hebben dus interne werking in de onderlinge verhouding tussen de echtgenoten en (door inschrijving) externe werking ten opzichte van de schuldeisers.

De HVW regelen de onderlinge verhouding voor de duur van het huwelijk en bepalen hoe er moet worden afgewikkeld na ontbinding van het huwelijk door echtscheiding. Zo kan zijn bepaald in de HVW in welke verhouding partijen bijdragen in de kosten van de gemeenschappelijke huishouding en wanneer en in welke verhouding het overgespaarde inkomen dient te worden verdeeld. Aan een periodiek verrekenbeding wordt door de echtgenoten tijdens het huwelijk niet vaak uitvoering gegeven. Ook andere verplichtingen uit de HVW worden niet altijd nageleefd tijdens het huwelijk. Het niet-naleven van de verplichtingen krachtens de HVW door de echtgenoten kan echter niet worden ingeroepen door de schuldeisers als argument om te bewerkstelligen dat de HVW opzij worden geschoven. Zo oordeelde de Voorzieningenrechter in Kort Geding ter opheffing van een beslag op inboedel en gezamenlijke bankrekeningen gelegd door de verhuurder vanwege een huurachterstand. De man was huurder en veroordeeld om de achterstallige huur te betalen. Het executoriaal beslag moest echter worden opgeheven. De rechter overwoog dat partijen weliswaar geen uitvoering hadden gegeven aan het in hun HVW opgenomen periodiek verrekenbeding maar dat maakt nog niet dat er tussen hen beiden een gemeenschap van goederen is ontstaan. Verrekening heeft immers enkel interne werking. Het voorgaande brengt met zich dat er geen rechtsgrond is uit hoofde waarvan de schuldeiser het door hem gelegde (executoriale) beslag ten aanzien van de aan de vrouw in eigendom toebehorende goederen kan uitwinnen.

Voorzieningenrechter Rechtbank Limburg 1 oktober 2020, ECLI:NL:RBLIM:2020:7408

kosten kinderen

Wed, 04 Nov 2020 14:19:44 GMT

Hoger inkomen na de scheiding, hogere behoefte

Kinderalimentatie wordt vastgesteld op basis van behoefte van de kinderen en de draagkracht van de ouders. De berekening van de alimentatie is toekomstgericht en dus wordt aangesloten bij de actuele gegevens om een inschatting te maken van de draagkracht in de toekomst. Voor de vaststelling van de behoefte wordt echter terug gekeken. Het netto besteedbaar inkomen van de ouders gezamenlijk, vóór de verbreking van de samenwoning, is daarbij bepalend. Wat normaliter voor alle kinderen werd uitgegeven, is afhankelijk van het gezinsinkomen, de leeftijd en het aantal kinderen. Vermindering of wegvallen van inkomen na de (echt)scheiding behoort volgens het Tremarapport, op grond van het gekozen uitgangspunt dat het welvaartsniveau ten tijde van de (echt)scheiding in beginsel bepalend is voor de kosten van de kinderen, op die kosten geen invloed te hebben. Wel kan een dergelijke wijziging gevolgen hebben voor de draagkracht om een bijdrage in de kosten te betalen. De draagkracht is dan de beperkende factor bij de vaststelling van de hoogte van de alimentatie.

Stijging van het inkomen van een ouder na de scheiding kan wel invloed hebben op de behoefte, maar alleen indien dit inkomen door die stijging hoger wordt dan het (gezins)inkomen tijdens de (huwelijkse) samenleving. Indien het gezinsverband zou hebben voortgeduurd, zou die verhoging ook een positieve invloed hebben uitgeoefend op het bedrag dat ten behoeve van de kinderen zou zijn uitgegeven. En de gedachte gedachte die aan de Tremanormen ten grondslag ligt, is dat kinderen niet slechter af horen te geraken door de echtscheiding. Voor het geval het inkomen van één van de ouders het voormalige gezinsinkomen overschrijdt, is daarom dat hogere inkomen van die ouder de maatstaf voor de bepaling van de kosten van de kinderen. De inkomens worden dan niet meer bij elkaar opgeteld.

Zo kan een verhoging van het inkomen na de scheiding niet alleen invloed hebben op de draagkracht, maar ook op de hoogte van de behoefte.

Finaal verrekenen volgens het alsof-beding

Mon, 02 Nov 2020 18:13:19 GMT

alsof men in gemeenschap van goederen gehuwd was

Veel huwelijkse voorwaarden kennen een verrekenbeding. Een periodiek verrekenbeding, waarbij partijen jaarlijks hetgeen van hun inkomen bespaard is gebleven, verdelen en/of een finaal verrekenbeding waarbij bij einde huwelijk vermogen wordt verrekend. Een variant van een finaal verrekenbeding is het zogenaamde 'alsof-beding'. Daarvan is sprake als de huwelijkse voorwaarden bepalen dat bij het einde van het huwelijk wordt afgerekend alsof men in gemeenschap van goederen gehuwd was. Waarom, zou je misschien denken, is men dan niet gewoon in gemeenschap van goederen getrouwd? Een dergelijk alsof-beding biedt bescherming tegen schuldeisers en dat kan een reden zijn geweest om op huwelijkse voorwaarden te trouwen. Bovendien is er nog een verschil met de echte gemeenschap van goederen. Goederenrechtelijk veranderd er namelijk niets wanneer uitvoering wordt gegeven aan de verrekenverplichting overeenkomstig het alsof-beding. Er verandert niets aan de eigendom. De eigenaar van de schilderij-collectie bijvoorbeeld, blijft eigenaar, maar de waarde van die collectie moet wel worden verrekend. Afrekenen in geld dus. En dat geldt voor alle zaken, bezittingen en schulden, die in de gemeenschap zouden zijn gevallen, zouden partijen echt in gemeenschap van goederen zijn gehuwd.

Opgepotte winst en periodiek verrekenbeding

Mon, 02 Nov 2020 06:21:14 GMT

Veel huwelijkse voorwaarden (HVW) kennen een periodiek verrekenbeding, waarbij partijen de verplichting op zich nemen om jaarlijks te verdelen hetgeen van het inkomen, na aftrek van de kosten van de huishouding, bespaard is gebleven. In veel gevallen wordt aan een periodiek verrekenbeding tijdens het huwelijk geen uitvoering gegeven. De wet verbindt gevolgen aan een niet-uitgevoerd verrekenbeding. Bij echtscheiding veranderd het niet-uitgevoerd verrekenbeding in een finaal verrekenbeding.

Het is in de eerste plaats van belang vast te stellen welk inkomen verrekend had moeten worden. In de HVW is daarvan een definitie opgenomen. Indien het overeengekomen verrekenbeding ook ondernemingswinsten omvat komt de vraag aan de orde of er sprake is van in de onderneming opgepotte winst. Artikel 1:141 lid 4 bepaalt immers:

"Indien een echtgenoot in overwegende mate bij machte is te bepalen dat de winsten van een niet op zijn eigen naam uitgeoefende onderneming hem rechtstreeks of middellijk ten goede komen, en een verrekenbeding is overeengekomen dat ook ondernemingswinsten omvat, worden de niet uitgekeerde winsten uit zodanige onderneming, voor zover in het maatschappelijk verkeer als redelijk beschouwd, eveneens in aanmerking genomen bij de vaststelling van de verrekenplicht van die echtgenoot, .." Deze bepaling is ook van toepassing, indien een echtgenoot op eigen naam een onderneming uitoefent.

Indien het periodiek verrekenbeding niet is nageleefd tijdens het huwelijk en het verrekenbeding omvat tevens de winst uit onderneming en niet alleen het loon uit dienstbetrekking, dan zal dus moeten worden nagegaan of er sprake is van in de onderneming achtergebleven winst. Aan de hand van de jaarstukken kan weliswaar de jaarlijkse winst wel worden vastgesteld maar het zou het voortbestaan van de onderneming in gevaar kunnen brengen, indien de helft van die winst achteraf alsnog moet worden verrekend. De Hoge Raad heeft de volgende formule geïntroduceerd:

Voor de berekening van de verrekenvordering dient er een breukgetal te worden vastgesteld waarvan de teller bestaat uit de omvang van de in aanmerking te nemen opgepotte winsten in de verrekenperiode met uitzondering van de opgepotte winsten die nodig zijn om de continuïteit van de onderneming te waarborgen en de noemer uit de opgepotte winsten vermeerderd met de waarde van de onderneming ten tijde van de huwelijkssluiting, welke breuk vermenigvuldigd moet worden met de waarde van de onderneming ten tijde van de peildatum (HR 10 juli 2009, ECLI:NL:HR:2009:B14387 ). De helft van het aldus verkregen bedrag komt aan de ander toe .

Bijdrage in kosten omgang

Sun, 01 Nov 2020 06:26:09 GMT

Kinderalimentatie voor niet-verzorgende ouder

Doorgaans wordt kinderalimentatie betaald aan de ouder bij wie de kinderen hun hoofdverblijfplaats hebben. Daarbij is uitgangspunt dat de ouder waar het kind zijn/haar hoofdverblijfplaats heeft alle verblijfsoverstijgende kosten en de verblijfskosten van het kind bij deze ouder betaalt, en dat de andere ouder de kosten die samenhangen met het verblijf bij die ouder (de zogenaamde zorgkosten) voor zijn/haar rekening neemt. Deze zorgkosten worden bij berekening van kinderalimentatie afgeleid van de behoefte van de kinderen, welke behoefte weer is afgeleid van de welstand waarin partijen eerder als gezin leefden.
In bijzondere omstandigheden kan er wel sprake zijn van het opleggen van alimentatie voor een kind aan degene bij wie het kind niet zijn/haar hoofdverblijf heeft. Die omstandigheden zijn (1) het bestaan van een ruime omgangsregeling met de andere ouder, (2) een hoge draagkracht bij de verzorgende ouder, (3) een lage draagkracht bij de niet-verzorgende ouder en (4) de vraag in hoeverre de ouders in de totale behoefte van de kinderen kunnen voorzien.
Afhankelijk van die omstandigheden kan er in bijzondere omstandigheden aanleiding zijn om de verzorgende ouder te laten bijdragen in de zorgkosten van de andere ouder.

Alimentatieberekening

Sat, 31 Oct 2020 08:55:46 GMT

Met welke kosten wordt rekening gehouden?

Uitgangspunt bij de alimentatiebepaling is, dat de onderhoudsplichtige voor zichzelf ten minste het bestaansminimum moet behouden naast een redelijk gedeelte van zijn draagkrachtruimte. Het bestaansminimum wordt bepaald door de bijstandsnorm. Dit normbedrag wordt vrijgelaten van het inkomen en in dit normbedrag zitten de gebruikelijke en noodzakelijke lasten zoals eten en drinken, gas, water en licht. Deze lasten worden dus niet gevraagd en hoeft u niet door te geven, ook niet als u verwacht dat deze lasten in uw geval hoger zijn dan gemiddeld.

Ook andere (redelijke) lasten van de onderhoudsplichtige, al dan niet forfaitair berekend, worden in de berekening betrokken. Naast de normale in de bijstandsnorm begrepen uitgaven wordt rekening gehouden met de premie ZVW en de woonlasten.

In geval van een huurwoning zijn de werkelijke woonlasten te stellen op het bedrag van de kale huur, verminderd met huurtoeslag, doch vermeerderd met servicekosten als bijdragen in het gebruik van de lift. Bij de huur in rekening gebrachte kosten voor gebruik van meubilering, verwarming, gas, water en licht worden niet tot de woonlasten gerekend.

Bij kostgeld is onduidelijk waarvoor precies wordt betaald. Meestal zit daar ook eten, drinken etc. in. Als woonlast wordt dan het bedrag van de huurcomponent in de bijstandsnorm aangehouden.

Voor de vaststelling van de kinderalimentatie wordt gerekend met een forfaitaire woonlast, ter hoogte van een derde deel van het netto-inkomen. Bij de partneralimentatie wordt gerekend met de werkelijke woonlast. Indien de woonlast onredelijk hoog is, wordt een korting toegepast en niet de gehele woonlast in aanmerking genomen. Bij de beoordeling van de redelijkheid van de woonlast kunnen de persoonlijke omstandigheden en de woningmarkt ter plaatse een rol spelen. Bij samenwoning kan de woonlast worden gedeeld. Daarmee wordt rekening gehouden als het gaat om de vaststelling van partneralimentatie. Van de nieuwe partner wordt aangenomen dat deze in eigen levensonderhoud kan voorzien, uitzonderingen daargelaten. Ook al heeft de nieuwe partner feitelijk een laag inkomen dan zal de helft van de woonlast aan de partner worden toegeschreven. Dat geldt ook als er sprake is van een eigen woning waarvan de alimentatieplichtige volledig eigenaar is. Bij de eigen woning wordt rekening gehouden met rente, aflossing en een vast bedrag voor verzekeringen en gemeentelijke heffingen.

De premie voor de ziektekostenverzekering plus aanvullende verzekering, wordt ook in aanmerking genomen. Daarop komt in mindering de normpremie welke begrepen is in de bijstandsnorm en de zorgtoeslag. Niet door de verzekering gedekte medische kosten die aannemelijk worden gemaakt, zoals dieetkosten en tandartskosten, kunnen in aanmerking worden genomen. Met een verplicht eigen risico wordt slechts rekening gehouden als er daadwerkelijk kosten zijn.

Door de alimentatieplichtige zelf betaalde premies voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering of pensioenvoorziening kunnen worden meegenomen als last wanneer de voorziening noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij een onvolledig pensioen. Slechts die premie die recht geeft op een redelijke oudedagsvoorziening komt in aanmerking. Door de werkgever ingehouden premies worden zonder meer van het inkomen afgetrokken.

De premie voor een oudedagsvoorziening, gesloten omdat men een deel van zijn pensioen vanwege pensioenverevening mist, wordt in beginsel niet als noodzakelijke last beschouwd.

Bij de bepaling van de noodzakelijke kosten van bestaan kan ook met andere bijzondere kosten rekening gehouden worden. Als voorbeeld kan worden genoemd autokosten, indien deze sociaal en/of medisch noodzakelijk zijn, terwijl daarvoor geen vergoeding kan worden verkregen.

Reële, noodzakelijke kosten, gemaakt om het inkomen te verwerven, worden volledig bij de berekening van het draagkrachtloos inkomen betrokken.

Met reëel gemaakte kosten woon-werkverkeer met openbaar vervoer wordt volledig rekening gehouden, onder aftrek van de vergoeding door de werkgever. Indien wordt gereisd met de eigen auto wordt gerekend met 12,5 eurocent per kilometer. Indien het noodzakelijk was voor de aanschaf van een auto een lening aan te gaan, dan kan met de aflossing van deze lening rekening worden gehouden.

Studiekosten kunnen in aanmerking worden genomen indien deze worden gemaakt met het reële vooruitzicht dat het inkomen zal stijgen.

Betaling van rente en aflossing op schulden, aangegaan ten behoeve van de gemeenschappelijke huishouding vóór de huwelijkse samenwoning werd verbroken, en andere uit die tijd stammende verplichtingen worden altijd in aanmerking genomen. Dit kan anders zijn met schulden, aangegaan na het verbreken van de samenwoning. Weliswaar zijn dit ten tijde van de alimentatievaststelling bestaande verplichtingen, maar bekeken zal moeten worden of het aangaan van deze schulden zo noodzakelijk was, dat betaling daarvan prevaleert boven de verplichting tot betalen van alimentatie. Schulden die met aanwezig vermogen kunnen worden afgelost blijven buiten beschouwing.

Met de kosten van herinrichting van degene die zijn inboedel heeft achtergelaten kan, afhankelijk van de omstandigheden rekening worden gehouden. Wanneer de noodzaak van herinrichting vaststaat en de kosten niet uit spaargeld kunnen worden voldaan, kan een schuld van maximaal € 5.500,- met een maandelijkse verplichting van € 125,- in het algemeen redelijk worden geacht. Wel moet aannemelijk zijn dat deze kosten daadwerkelijk zijn of moeten worden gemaakt.

In het algemeen beschouwt de Expertgroep Alimentatie advocaatkosten gemaakt in het kader van een familierechtelijke procedure niet als een noodzakelijke last die voorrang heeft boven de onderhoudsverplichting, in ieder geval niet voor de vaststelling van kinderalimentatie. Indien partneralimentatie wordt vastgesteld kan daarover onder bijzondere omstandigheden anders worden geoordeeld.

Kinderalimentatie gaat vóór op partneralimentatie. De onderhoudsverplichting voor kinderen geldt als last waarmee rekening wordt gehouden. Geen rekening wordt gehouden met een eventueel als zodanig ervaarde onderhoudsverplichting ten aanzien van een nieuwe partner, tenzij vast komt te staan dat deze bijvoorbeeld vanwege een medische beperking niet in eigen levensonderhoud kan voorzien.

verlengde onderhoudsbijdrage studerend kind

Fri, 30 Oct 2020 14:21:12 GMT

Een wettelijke plicht tot betaling van levensonderhoud aan een jongmeerderjarige eindigt volgens art. 1:395a BW wanneer deze 21 jaar wordt. Boven het 21e levensjaar geeft art. 1:392 BW nog steeds een recht op alimentatie, maar op grond van lid 2 van dit artikel slechts voor zover men nog behoeftig is. Uitgangspunt van de wettelijke regeling is dat ook een student die 21 jaar is, in beginsel in staat geacht moet worden door arbeid in zijn levensonderhoud te voorzien, en dus niet behoeftig is. Hij kan tegenover zijn ouders dan geen aanspraak maken op de middelen die hem in staat moeten stellen te studeren (HR 9 september 1983, ECLI:NL:HR:1983:AG4642). Toch spreken veel ouders af dat zij zullen blijven bijdragen in de kosten van levensonderhoud en studie van hun kinderen, ook als zij de meerderjarigheidsgrens van 21 jaar gepasseerd zijn. Vaak wordt daaraan toegevoegd als voorwaarde dat er sprake moet zijn van overleg, bijvoorbeeld bij de keuze van de studie en de voorwaarde dat er sprake moet zijn van redelijke resultaten.

Maar wat nu als er in het geheel geen overleg meer is? De rechtbank Noord-Holland deed op 14 oktober 2020 een interessante uitspraak in de volgende zaak:

In het ouderschapsplan dat de ouders bij de echtscheiding hadden afgesproken is voor de dochter opgenomen:

"De ouders verplichten zich aan een meerderjarig kind van 21 jaar of ouder een (studie) bijdrage te betalen zolang het kind met redelijke resultaten en in overleg met hen met een beroepsopleiding bezig is of studeert, doch uiterlijk tot het tijdstip waarop het kind de 25-jarige leeftijd bereikt. Dit beding ten behoeve van ieder der kinderen van partijen is onherroepelijk, zodat de kinderen het recht hebben om zonodig nakoming van dit beding te vorderen. De ondertekening van dit convenant geldt tevens als aanvaarding van dit beding door partijen als wettelijke vertegenwoordigers van hun minderjarige kinderen.”

De vader heeft zijn onderhoudsbijdrage aan de dochter gestaakt omdat zij 21 jaar oud is geworden. Nadat de deurwaarder is ingeschakeld, vordert vader in kort geding de dochter te veroordelen tot het staken van alle executiemaatregelen en deze gestaakt te houden onder verbeurte van een dwangsom. De dochter voert verweer en beroept zich op bovenstaande bepaling, waarbij haar moeder en vader volgens de dochter zijn overeengekomen dat zij zullen blijven bijdragen aan de kosten van de studie. De dochter stelt dat zij aan het alimentatiebeding zelfstandig verhaalbare aanspraken kan ontlenen, nu deze bij dat convenant door de ouders uitdrukkelijk aan haar zijn toegekend.

Vader betoogt dat aan de door het alimentatiebeding gestelde voorwaarden niet is voldaan omdat het alimentatiebeding de studiebijdrage afhankelijk stelt van overleg omtrent studiekeuze en studieresultaten. De vader stelt dat de dochter ervoor heeft gekozen om dit overleg met hem nimmer aan te gaan. Ter zitting heeft de vader opgemerkt dat het stopzetten van de bijdrage met name is ingegeven door het feit dat van het in het ouderschapsplan geambieerde contactherstel niets terecht is gekomen en de dochter niet gemotiveerd lijkt om enig contact met hem te hebben. Van overleg als bedoeld in het beding is geen sprake geweest.

De rechter overweegt dat het hier gaat om de invulling van een contractueel door de ouders voorziene uitbreiding van de wettelijke onderhoudsplicht voor de jaren waarin de dochter als meerderjarige nog studeert en gaat ervan uit dat de bepaling ertoe strekt dat de ouders zich jegens elkaar verbinden om naar vermogen bij te dragen in de financiële ondersteuning van hun kinderen totdat hun opleiding is voltooid. Het beding is weinig concreet ten aanzien van de hoeveelheid te volgen beroepsopleidingen, de vraag of de dochter er de vrije hand in heeft zelf te bepalen of en welke studie zij wenst te volgen, het doel van het voorgeschreven overleg, de daarin te bespreken onderwerpen en hoe te handelen bij onenigheid tussen de ouders over b.v. het tempo van de studievoortgang of de omvang van de behoefte van de dochter.

Een redelijke en voor de hand liggende uitleg brengt mee aan te nemen dat het overleg zowel betreft overleg tussen de ouders als overleg van de ouders met de dochter en dat dit overleg betrekking moet hebben op studiekeuze en -invulling, de voortgang van de studie, studieresultaten alsmede de omvang van de behoefte van de dochter en de mogelijkheden van de ouders om daarin te voorzien.

Dat overleg veronderstelt een open contact tussen de ouders onderling en tussen de ouders en de dochter. Het ligt niet voor de hand aan te nemen dat de bepaling is bedoeld om de afwezigheid van dat contact tussen de vader en de dochter met verval van de bijdrageplicht te sanctioneren.

Niet is gebleken is dat vader voorafgaand aan de stopzetting het overleg met de dochter heeft gezocht. Voor zover de vader dat toeschrijft aan de opstelling van de dochter en aan afwijzingen in het verleden, verdient opmerking dat ter zitting is gebleken dat de dochter hem in 2019 een persoonlijke brief heeft gestuurd en dat hij daarop niet heeft gereageerd. Zij heeft haar vader bericht dat zij alle tentamens met goed gevolg heeft afgelegd en over is naar het 3e jaar. Dat er sprake is van redelijke studieresultaten en een redelijke studievoortgang is door de vader ook niet in twijfel getrokken.

Mede gelet op de strekking van de overlegverplichting kan de vader zich naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid op dit moment niet op het standpunt stellen dat de dochter wegens het ontbreken van het voorgeschreven overleg geen aanspraak kan maken op de in het convenant voorziene bijdrage. De dochter wenst immers voort te gaan met een studie waartegen de vader nimmer bezwaren heeft kenbaar gemaakt, die haar blijkens voortgang en resultaten goed ligt en waarin zij meer dan halverwege is. Zolang de financiële omstandigheden van de vader niet verslechteren mag van hem worden verlangd dat hij haar met de bijdrage in staat stelt de opleiding te voltooien.

Voorts stelt de vader dat de dochter niet meer behoeftig is, nu zij de leeftijd van 21 jaar bereikt heeft, een bijbaan heeft en een vast bedrag van de DUO leent. Op basis hiervan meent de vader dat zijn bijdrageverplichting jegens de dochter is geëindigd.

Gelet op artikel 1:392, tweede lid, BW geldt de onderhoudsverplichting van een ouder, vanaf de meerderjarigheid van het kind, niet slechts bij behoeftigheid. Aan de jongmeerderjarige kan daarom, tot diens 21e levensjaar niet de eis worden gesteld dat hij, door (meer) te gaan werken in eigen levensonderhoud gaat voorzien, ook al zou de jongmeerderjarige daartoe in staat zijn. Wel kan op grond van de redelijkheid en billijkheid rekening worden gehouden met eventuele eigen inkomsten van een jongmeerderjarige.

Het louter bereiken van het 21e levensjaar wijzigt de behoeftigheid van de dochter niet. Het wijzigt de eigen verantwoordelijkheid van de dochter ter zake maar die wijziging hebben de ouders met het alimentatiebeding buiten effect gesteld.

De slotsom is dat er voor een veroordeling tot staking van de executie geen grond is. De vordering wordt daarom afgewezen.

Ten overvloede wordt door de rechter opgemerkt dat bij voltooiing van de opleiding een nieuwe situatie ontstaat, waarin overleg over eventuele continuering van de ondersteuning niet alleen is voorgeschreven maar ook meeromvattend kan zijn. De vader zou zich dan op het standpunt kunnen stellen dat zijn verantwoordelijkheid als ouder voor de toekomst van de dochter is opgehouden met de voltooiing van haar opleiding. De inhoud van de bepaling in het convenant staat daaraan op zichzelf genomen niet in de weg. De vader heeft in die situatie in beginsel ook de ruimte om zijn bereidheid tot het faciliteren van verdere studie afhankelijk te stellen van de mate waarin de dochter dan oog heeft gehad voor de wens van vader om te komen tot contactherstel. De wijze waarop vader die wens de komende twee jaar tot uitdrukking brengt zou bij een eventuele waardering van een en ander in rechte een rol kunnen spelen.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI:NL:RBNHO:2020:8223

Indexering per 1-1-2021 vastgesteld op 3 %

Thu, 29 Oct 2020 08:47:30 GMT

Het percentage, bedoeld in artikel 402a, eerste lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, waarmee bedragen voor levensonderhoud met ingang van 1 januari 2021 worden verhoogd, is vastgesteld op 3.

Ingevolge artikel 402a van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) worden de bij rechterlijke uitspraak of bij overeenkomst vastgestelde bedragen voor levensonderhoud, jaarlijks met ingang van 1 januari automatisch met een bepaald percentage gewijzigd. Ook indien in de rechterlijke uitspraak niets is opgenomen ten aanzien van de jaarlijkse indexering, geldt deze van rechtswege, dat wil zeggen: ingevolge de wet. De indexering geldt alleen niet, als deze uitdrukkelijk is uitgesloten, bijvoorbeeld bij convenant of in het ouderschapsplan of bij rechterlijke uitspraak. De indexering geldt voor zowel partneralimentatie als kinderalimentatie. Aangezien ten aanzien van de onderhoudsbijdrage meestal is bepaald dat deze bij vooruitbetaling moet worden voldaan en dus de bijdrage voor de maand januari 2021, vóór 1 januari 2021 betaald moet zijn, dient de bijdrage die in december 2020 wordt betaald al te worden vermeerderd met 3 %.

Fraude

Wed, 28 Oct 2020 13:07:13 GMT

Valt vordering gedupeerde in de gemeenschap?

Fraude leidt tot een vordering uit onrechtmatige daad. Hetzelfde geldt voor verduistering op de werkvloer, schade wegens mishandeling en zo zijn er meer daden denkbaar die leiden tot schade bij slachtoffers en die aan één persoon worden toegerekend. Indien die persoon gehuwd is in gemeenschap van goederen, komt de vraag aan de orde of de echtgenoot van de dader ook mee betaalt aan de schade die door anderen is geleden.

Het GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN heeft bij beschikking van 3 oktober 2017 uitspraak gedaan in een zaak waarin de vrouw bij de echtscheiding probeerde de schuld die de man had veroorzaakt tijdens het huwelijk, volledig voor rekening van de man te laten komen en voerde daarvoor diverse rechtsgronden aan.

De vrouw brengt naar voren dat de aansprakelijkheid van de man was vastgesteld na de ontbinding van de gemeenschap en dat de man ook na de ontbinding pas was veroordeeld tot vergoeding van de schade aan de gedupeerde.

Het hof overweegt het volgende:

Ingevolge de artikelen 6:83 sub b en 6:162 BW is het moment van handelen waaruit de verplichting tot schadevergoeding voortvloeit bepalend voor het ontstaan van de schuld. Het hof is op grond daarvan van oordeel dat het tijdstip waarop de man zich onrechtmatig heeft gedragen bepalend is. Partijen waren op dat moment nog gehuwd in gemeenschap van goederen. De vordering van de gedupeerde valt derhalve in de gemeenschap.

Verder stelt de vrouw dat de schuld van de man aan hem is verknocht en uitsluitend voor zijn rekening komt (artikel 1:94 lid 3 BW). De man heeft zich schuldig gemaakt aan verduistering, een strafbaar feit. De vrouw heeft er nimmer wetenschap van gehad dat de man gelden heeft verduisterd en wat hij met het geld heeft gedaan. Zij is daar nooit bij betrokken geweest en heeft er niet van geprofiteerd. In hoeverre strafrechtelijke vervolging heeft plaatsgevonden is haar niet bekend. De man heeft zich civielrechtelijk schuldig gemaakt aan het plegen van een onrechtmatige daad, op basis waarvan hij een schadevergoeding dient te betalen aan de gedupeerde. Een dergelijk onrechtmatig handelen kan haar niet worden verweten en dient (tezamen met de gevolgen) aan de man te worden toegerekend.

Het hof is echter van oordeel dat in de wetsgeschiedenis en jurisprudentie geen steun is te vinden voor het standpunt van de vrouw dat de schuld aan de man verknocht is. Blijkens de wetsgeschiedenis en jurisprudentie (zie o.a. HR 30-03-2012, ECLI:NL:HR:2012:BV1749 ) is van een uitzondering op de hoofdregel dat alle goederen en schulden gemeenschappelijk zijn niet snel sprake. Bij verknochte schulden wordt met name gedacht aan schulden die worden gemaakt met betrekking tot privé-goederen die aan iemand zijn verknocht, en verplichtingen tot schadevergoeding na bijvoorbeeld zeden- of levensdelicten. Dat is hier niet aan de orde. De omstandigheid dat de vrouw niet van het bestaan van de schuld op de hoogte was, niet van het verduisterde geld heeft geprofiteerd en geen of onvoldoende inzicht heeft gehad in het ontstaan van die schuld maakt dit oordeel niet anders. Overigens zijn dergelijke omstandigheden hier bovendien - zie ook hierna - niet (voldoende) komen vast te staan. De hoofdregel van artikel 1:94 lid 2 BW - iedere schuld komt ten laste van de huwelijksgoederengemeenschap - is derhalve onverkort van toepassing.

De vrouw stelt tevens dat de redelijkheid en billijkheid zich ertegen verzetten dat zij voor de helft van de schuld zou moeten opdraaien. De vrouw stelt dat de schuld is ontstaan als gevolg van onrechtmatig handelen van de man, dat zij daar niet van wist en niet van het verduisterde geld heeft geprofiteerd en dat menselijkerwijs beschouwd iedereen aanvoelt dat deze fraude-schuld uitsluitend bij de man thuishoort.

Het hof overweegt als volgt. Ingevolge artikel 1:100 BW hebben de echtgenoten een gelijk aandeel in de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap zodat de ontbonden gemeenschap bij helfte dient te worden verdeeld. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn, kan van de draagplicht bij helfte worden afgeweken. Hierbij zijn de feiten en omstandigheden van groot belang. Het hof is gelet op de strenge maatstaf en de gemotiveerde betwisting van de man van oordeel dat de vrouw haar stellingen onvoldoende heeft onderbouwd. Onrechtmatig handelen van één van beide echtgenoten en onwetendheid van de andere echtgenoot rechtvaardigt op zichzelf geen afwijking van artikel 1:100 BW. Daar komt bij dat de man in de procedure versus het slachtoffer niet serieus heeft ontkend, dat de verduisterde gelden voor een groot deel zijn besteed aan de bouw van de woning van partijen. Ook de vrouw heeft dit niet (voldoende gemotiveerd) betwist. Het hof is op grond hiervan van oordeel dat de gemeenschap, en dus ook de vrouw, in elk geval in zoverre geprofiteerd heeft van de gelden. Voor zover de verduisterde gelden aan andere doelen zijn besteed is niet voldoende onderbouwd en niet komen vast te staan dat de gemeenschap – en dus ook de vrouw – niet geprofiteerd heeft van het handelen van de man.

Het hof is dan ook van oordeel dat de gestelde feiten en omstandigheden onvoldoende zijn onderbouwd om te kunnen concluderen dat verdeling bij helfte naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.

In haar laatste grief stelt de vrouw dat de schuld door frauduleus handelen van de man is ontstaan. De huwelijksgoederengemeenschap is door het handelen van de man benadeeld. Dat mag niet ten nadele van de vrouw worden gebracht. De man is gehouden de schade aan de gemeenschap te vergoeden, aldus de vrouw.

Het hof overweegt het volgende.

De vrouw stelt slechts in algemene zin dat de man de schade aan de gemeenschap moet vergoeden zonder daarvoor een juridische grondslag te noemen. Ook in hoger beroep heeft de vrouw dit niet nader aangeduid of toegelicht. Voor zover de vrouw bedoelt te stellen dat sprake is van benadeling van de gemeenschap op grond van artikel 1:88, 1:111 of 1:164 BW is het hof van oordeel dat van de gronden als genoemd in die artikelen geen sprake is. De vrouw heeft hieromtrent ook niets gesteld. Ook een andere juridische grondslag is in het kader van deze procedure door de vrouw niet gesteld en ook niet concreet onderbouwd en inzichtelijk gemaakt.

Het hof komt dan ook tot het oordeel dat partijen de schuld in hun onderlinge verhouding bij helfte dienen te dragen.

Deze uitspraak is terug te vinden onder kenmerk: ECLI: NL : GHARL : 2017 : 8571